[ Πρόσωπα ] Ένας ρεαλιστής μεταρρυθμιστής

Εξελέγη το 2002, ξανά το 2005 και η επανεκλογή του την Κυριακή θεωρείται σίγουρη. Ο Έβο Μοράλες βαδίζει ολοταχώς προς μια νέα, πενταετή θητεία στην προεδρία της Βολιβίας.

Διότι η δημοτικότητα του Μοράλες βασίζεται στην πλειοψηφία της χώρας, που είναι οι Ινδιάνοι. Ό,τι και να κάνει, ο πρώτος Ινδιάνος πρόεδρος της χώρας θα μπορεί να βασίζεται στα εκατομμύρια των Κέτσουας και των Αϋμάρας που για πρώτη φορά ταυτίστηκαν με έναν πρόεδρο. Άλλωστε το σημαντικότερο που έχει πετύχει ώς τώρα είναι η απόδοση στους αυτόχθονες των πολιτικών δικαιωμάτων τους. Κατά τα άλλα, οι ώς τώρα μεταρρυθμίσεις του είναι μικρές, εκατομμύρια Βολιβιανοί εξακολουθούν να ζουν στη φτώχεια και εκατό οικογένειες να κατέχουν 250 εκατομμύρια στρέμματα, πενταπλάσια απ΄ αυτά που μοιράζονται 2 εκατομμύρια αγρότες.

Για τους αντιπάλους του, «ο Έβο είναι ένας καουντίγιο, ένας ντούτσε», όπως λέει στον ειδικό απεσταλμένο του γαλλικού περιοδικού «Νουβέλ Ομπσερβατέρ» ο τηλεοπτικός δημοσιογράφος Κάρλος Αράνα. Ανησυχεί, εξηγεί, βλέποντας τον πρόεδρο και το κόμμα του, το ΜΑS (Κίνημα προς τον Σοσιαλισμό), να συγκεντρώνουν όλες τις εξουσίες. Για τους υποστηρικτές του, είναι ένας ρεαλιστής μεταρρυθμιστής «χωρίς το παραμικρό ενδιαφέρον για το χρήμα, αυτοί που δεν αντέχει είναι οι τεμπέληδες και οι διεφθαρμένοι», όπως λέει ένας πρώην σύμβουλός του. Άλλοι διαφωνούν. «Οι δωροδοκίες συνεχίζονται ακριβώς όπως πριν», απαντά ο υπεύθυνος μιας πολυεθνικής πετρελαϊκής εταιρείας. «Το λέμε “το 10%”. Το χρήμα πηγαίνει στις τσέπες του υπουργείου Υδρογονανθράκων, της εθνικής πετρελαϊκής εταιρείας και της προεδρίας. Πώς νομίζετε ότι χρηματοδοτεί ο Έβο αυτή την προεκλογική εκστρατεία; Με τα χρήματά μας!» Ωστόσο, προσθέτει, το σοβαρότερο πρόβλημα του Μοράλες δεν είναι η διαφθορά, αλλά η ανικανότητα αυτών που τον περιστοιχίζουν.

Ο Μοράλες, ο οποίος ξεκίνησε ως ένας φτωχός συνδικαλιστής των εξίσου φτωχών καλλιεργητών της κόκας, των «κοκαλέρος», έχει αποκτήσει εξαιρετική πολιτική όσφρηση. Γίνεται λαϊκιστής όταν τον βολεύει και πραγματιστής όταν χρειάζεται. Είναι τύπος ευχάριστος, ακούραστος, γεμάτος ενέργεια. Δεν προσέχει τα λόγια του, με αποτέλεσμα να κάνει γκάφες, μερικές από τις οποίες είναι μάλιστα ανησυχητικές. «Όταν ένας νομικός μου λέει: “Έβο, κάνετε εδώ ένα νομικό σφάλμα, αυτό που κάνετε είναι παράνομο”, προχωρώ έστω κι αν είναι παράνομο», είχε δηλώσει. «Μετά, λέω στους δικηγόρους: “Αν είναι παράνομο, θα το κάνετε νόμιμο. Αλλιώς σε τι χρησίμευσαν οι σπουδές σας;”».

Συχνά τον βάζουν στο ίδιο τσουβάλι με τον Βενεζουελανό Ούγκο Τσάβες, όμως στην πραγματικότητα είναι πολύ διαφορετικοί. Ο Έβο είναι λιγότερο κυνικός από τον Τσάβες, ακούει πολύ περισσότερο τους άλλους, τα δύο κινητά του χτυπούν διαρκώς, λέει ένας πρώην συνεργάτης του. Άλλωστε «πνευματικός πατέρας» του δεν είναι ο Τσάβες, αλλά ο Φιντέλ Κάστρο και η φιλοδοξία του είναι να γίνει ο «Λούλα» των βολιβιανών υψιπέδων.