[ Πρόσωπα ] Καταλύτης της ειρήνης

Οι φήμες λένε πως, με γερμανική μεσολάβηση, ο Ισραηλινός στρατιώτης Γκιλάντ Σαλίτ, που κρατείται από τη Χαμάς, θα ανταλλαγεί σύντομα με χίλιους Παλαιστίνιους πολιτικούς κρατούμενους. Ανάμεσά τους ενδέχεται να είναι ο Μαρουάν Μπαργούτι.

OΜπαργούτι, αρχηγός των στρατιωτικών δυνάμεων της Φατάχ, βρίσκεται στο κελί 27 της ισραηλινής φυλακής Χανταρίμ, ανάμεσα στο Τελ Αβίβ και τη Χάιφα, καταδικασμένος σε ισόβια κάθειρξη από ισραηλινό δικαστήριο πριν από πέντε χρόνια, κατά την κορύφωση της παλαιστινιακής Ιντιφάντα. Οι πληροφορίες του πρακτορείου ΙΡS για ενδεχόμενη απελευθέρωσή του στο πλαίσιο μιας ανταλλαγής με τον Σαλίτ δεν έχουν επιβεβαιωθεί, όμως η ανταλλαγή δεν θα έχει μεγάλη επίδραση στην προώθηση της ειρήνης μεταξύ των δύο λαών, αν δεν περιληφθεί σ΄ αυτήν ο Μπαργούτι, ενώ επιπλέον θα αυξήσει την επιρροή της ισλαμικής Χαμάς εις βάρος της Φατάχ και της Παλαιστινιακής Αρχής του προέδρου Μαχμούντ Αμπάς. Αντιθέτως, η απελευθέρωσή του θα μπορούσε να είναι καθοριστική για τις ισραηλινοπαλαιστινιακές σχέσεις. Η γαλλική «Λιμπερασιόν» τον είχε χαρακτηρίσει τελευταία και μοναδική ελπίδα για τους Παλαιστινίους και για την ειρήνη με το Ισραήλ, ενώ μερικοί τον αποκαλούν «Παλαιστίνιο Μαντέλα». Τον Ιούλιο του 2000, λίγες εβδομάδες πριν από το ξέσπασμα της δεύτερης Ιντιφάντα, ο Μπαργούτι είχε παρουσιάσει μια εναλλακτική στρατηγική για τον τερματισμό της ισραηλινής κατοχής: «Θα πάμε τον λαό μας στα σύνορα του ΄67 και θα διακηρύξουμε εκεί ότι υπερασπιζόμαστε απλώς τα σύνορά μας εναντίον της ισραηλινής κατοχής- χωρίς όπλα, χωρίς καν πέτρες, μόνο με τα σώματά μας».

Αν ο Αμπάς πραγματοποιήσει την απειλή του να αποχωρήσει από την προεδρία, πολλοί Παλαιστίνιοι θεωρούν ότι ο 50χρονος Μπαργούτι είναι ο καλύτερος ηγέτης για να τους οδηγήσει προς το μελλοντικό κράτος τους. Μέσα από τη φυλακή ανέλαβε πρωτοβουλίες για τη συμφιλίωση της Φατάχ με τη Χαμάς, καθώς χαίρει της εκτίμησης της Χαμάς για τους αγώνες του. Επιπλέον, έχει διεξαγάγει εκστρατεία κατά της διαφθοράς και υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Παλαιστινιακή Αρχή, δεν είναι ακραίος, μιλάει εβραϊκά (τα έμαθε στα επτά χρόνια που πέρασε τη δεκαετία του 1980 στις ισραηλινές φυλακές) και δεν θεωρεί αυτοσκοπό τον ένοπλο αγώνα, αλλά μέσο πίεσης σε μια διαδικασία διαπραγματεύσεων. Απαντώντας πρόσφατα από τη φυλακή σε ερωτήσεις μιας αραβικής εφημερίδας, υπογράμμισε πως «ανέκαθεν ζητούσα ένα εποικοδομητικό μείγμα διαπραγματεύσεων, αντίστασης και πολιτικής, διπλωματικής και λαϊκής δράσης».

Ο Ισραηλινός πανεπιστημιακός και πρώην αξιωματούχος του υπουργείου Εξωτερικών Αλόν Λιέλ λέει πως «δεν χρειάζεται να είναι κανείς ιδιαίτερα ευφυής για να αντιληφθεί πως η απελευθέρωση του Μαρουάν Μπαργούτι είναι ο καταλύτης που μπορεί να μετατρέψει μια απλή ανταλλαγή κρατουμένων σε κίνηση προς την κατεύθυνση της ειρήνης». Το κεντρικό ερώτημα είναι λοιπόν το πότε, όχι το αν θα απελευθερωθεί ο Μπαργούτι- με την προϋπόθεση βέβαια ότι ο Νετανιάχου θέλει πραγματικά να επιτευχθεί ειρήνη.