Σφίγγει η ευρω-θηλιά για το έλλειμμα

Το δικαίωμα να υπαγορεύσει στην Ελλάδα συγκεκριμένα μέτρα οικονομικής πολιτικής για τη μείωση του ελλείμματος θα αποκτήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση από τον Φεβρουάριο και είναι αποφασισμένη να το ασκήσει σε περίπτωση που διαπιστώσει την παραμικρή παρέκκλιση από τις κυβερνητικές δεσμεύσεις για αυστηρή δημοσιονομική πολιτική.

Τα σχετικά μηνύματα έφτασαν ήδη στην κυβέρνηση, συνοδεύοντας τις «ευχάριστες» δηλώσεις, προχθές από την Κίνα, του επιτρόπου κ. Χ. Αλμούνια, του πρόεδρου της ευρωζώνης κ. Ζαν Κλοντ Γιουνκέρ και του προέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας κ. Ζαν Κλοντ Τρισέ ότι η χώρα δεν κινδυνεύει με χρεοκοπία, γιατί θα τη στηρίξει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι δηλώσεις αυτές έφεραν άμεσο αποτέλεσμα αφού οδήγησαν σε υποχώρηση της διαφοράς του ελληνικού από το γερμανικό επιτόκιο δανεισμού (spread) στο 1,88% από 2,04% που έκλεισε την περασμένη Παρασκευή.

Ανάλογο κλίμα, άλλωστε, αναμένεται να αντιμετωπίσει και σήμερα το βράδυ στις Βρυξέλλες ο υπουργός Οικονομικών κ. Γ. Παπακωνσταντίνου από τους εταίρους του στο Συμβούλιο Υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης, όπου θα συζητηθεί η ένταξη της Ελλάδας στις διαδικασίες επιτήρησης του άρθρου 104 παρ. 8 της Συνθήκης. Θα ακολουθήσει, τον Φεβρουάριο, η απόφαση για την ένταξη στο άρθρο 104 παρ. 9, το οποίο και θα δώσει το δικαίωμα υπαγόρευσης μέτρων οικονομικής πολιτικής, καθώς και τακτικής παρακολούθησης ανά τρίμηνο ή και συχνότερα.

Το σενάριο των Βρυξελλών
Ειδικότερα, το βασικό σενάριο με το οποίο θα κινηθούν οι Βρυξέλλες, όπως διαμηνύθηκε στην κυβέρνηση, προβλέπει τα εξής:

1 Η Ελλάδα αναλαμβάνει συγκεκριμένες δεσμεύσεις για πολιτική λιτότητας με χρονοδιάγραμμα εφαρμογής ώστε να μειώσει το έλλειμμά της με αξιόπιστο τρόπο, στο πλαίσιο του Προγράμματος Σταθερότητας και Ανάπτυξης (ΠΣΑ). Ήδη, οι πληροφορίες αναφέρουν ότι έχει δεσμευθεί για αυστηρά μέτρα, εξού και οι δηλώσεις στήριξης του κ. Χ. Αλμούνια. Ο υπουργός Οικονομικών κ. Γ. Παπακωνσταντίνου είπε χθες ότι το ΠΣΑ θα αποτελεί έναν «οδικό χάρτη», με βάση τον οποίο η Ελλάδα θα δεσμεύεται για τον τρόπο με τον οποίο θα ελέγξει το έλλειμμα. Μάλιστα, πρόσθεσε ότι οι εταίροι μάς ζητούν μείωση του διαρθρωτικού ελλείμματος κατά τουλάχιστον 2% του ΑΕΠ ή 5 δισ. ευρώ ετησίως. 2 Σε περίπτωση που η Ελλάδα παρεκκλίνει από την εφαρμογή του ΠΣΑ ή δεν επιτυγχάνει το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα, οι Βρυξέλλες παρεμβαίνουν άμεσα και υπαγορεύουν εκείνες τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν με βάση το άρθρο 104 παρ. 9. Συγκεκριμένα το άρθρο αυτό ορίζει ότι το Συμβούλιο Υπουργών «μπορεί να αποφασίσει να ειδοποιήσει το κράτος μέλος να λάβει εντός συγκεκριμένης προθεσμίας μέτρα για τη μείωση του ελλείμματος». Τα μέτρα αυτά θα είναι προφανώς αυστηρά και η παρέμβαση των Βρυξελλών θα είναι πολιτικά επώδυνη για την κυβέρνηση. Όπως επισημαίνεται χαρακτηριστικά, δύσκολα θα δεχθεί μια κυβέρνηση και μάλιστα σοσιαλιστική υποδείξεις π.χ. για πάγωμα μισθών, όπως θεωρούσαν ορισμένες χώρες ότι έπρεπε να επιβάλει η Ελλάδα.

Επιπλέον, το συγκεκριμένο άρθρο ορίζει ότι το Συμβούλιο μπορεί να ζητήσει «να υποβάλλει (σ.σ. η Ελλάδα) εκθέσεις σύμφωνα με συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, για να εξετάσει τις προσπάθειες προσαρμογής που καταβάλλει».

Ας σημειωθεί ότι είναι η πρώτη φορά που μια χώρα θα υπαχθεί στο άρθρο 104 παρ. 9

και επομένως οι σχετικές διαδικασίες είναι πρωτόγνωρες και ίσως αποδειχθούν εκρηκτικές.

3 Ακόμη χειρότερο, όμως, είναι το ενδεχόμενο να μην μπορεί η χώρα να βρει δανεικά από τις αγορές και να υποχρεωθεί να καταφύγει στην κοινοτική βοήθεια που υποσχέθηκε ο κ. Αλμούνια. Σε αυτήν την περίπτωση, διαβεβαιώνουν κοινοτικοί κύκλοι, θα επιβληθούν όροι ανάλογοι με αυτούς του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Δηλαδή, όχι απλώς πάγωμα μισθών, αλλά ίσως και μείωση μισθών. «Η βοήθεια θα δοθεί με τρόπο που θα είναι επώδυνος», σημειώνεται.

Έτσι, ενώ η παρέμβαση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου σχεδόν αποκλείεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, τουλάχιστον στο ορατό μέλλον, η επιβολή ανάλογων όρων εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης θεωρείται πιθανή με το παραμικρό παραστράτημα της Ελλάδας.

Η ΕΛΛΑΔΑ

αναλαμβάνει συγκεκριμένες δεσμεύσεις για πολιτική λιτότητας με χρονοδιάγραμμα εφαρμογής, ώστε να μειώσει το έλλειμμά της

Διετές πάγωμα μισθών και προσλήψεων προτείνει έκθεση του ΙΟΒΕ
ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Έλενα Λάσκαρη

Προτάσεις- σοκ, με διετές πάγωμα μισθών και προσλήψεων στο Δημόσιο, σταδιακή εξομοίωση της εργατικής νομοθεσίας των ΔΕΚΟ με αυτήν του ιδιωτικού τομέα, κατάργηση εκατοντάδων «άχρηστων» δημόσιων οργανισμών και έναρξη φορολόγησης των ελευθέρων επαγγελματιών με βάση τα βιβλία εσόδων- εξόδων, εισηγείται το ΙΟΒΕ.

Πρόκειται για δεκαετές πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων, η υλοποίηση του οποίου θα μπορούσε να οδηγήσει σε όφελος 10% του ΑΕΠ ή περίπου 24 δισ. ευρώ ετησίως στην ολοκλήρωσή του, όπως εκτίμησε χθες ο επιστημονικός διευθυντής του ΙΟΒΕ Γ. Στουρνάρας.

Μάλιστα, όπως προκύπτει από τη μελέτη που εκπονήθηκε από το ΙΟΒΕ και παρουσιάστηκε στο πλαίσιο του συνεδρίου του ελληνοαμερικανικού επιμελητηρίου «Η ώρα της ελληνικής οικονομίας», μόνο από το άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων το όφελος θα είναι της τάξεως του 1% του ΑΕΠ ή 2,4 δισ. ευρώ.

Σύμφωνα με τα ευρήματα της μελέτης, η παραοικονομία στην Ελλάδα φτάνει στο 25% του ΑΕΠ, οδηγώντας σε απώλεια εσόδων 20 δισ. ευρώ τον χρόνο, την ώρα που η μείωση της ικανότητας του κράτους να εισπράττει τους φόρους (στο 12,5%, από 13,8% που ήταν πριν από λίγα χρόνια) οδηγεί σε απώλεια εσόδων επιπλέον 5 δισ. ευρώ τον χρόνο.

Πλάνο δεκαετίας
Για την αντιμετώπιση των προβλημάτων και των χρόνιων παθογενειών της ελληνικής οικονομίας απαιτείται, σύμφωνα με τον κ. Στουρνάρα, «ένα μακροχρόνιο και σταθερό πλάνο σε βάθος χρόνου, τουλάχιστον δεκαετίας, και με σκοπό όχι την επόμενη πολιτική εκλογή αλλά τη μεταρρύθμιση αυτή καθαυτή». Στις βασικές συνιστώσες της «συνταγής» ΙΟΒΕ περιλαμβάνονται, ακόμα, η αύξηση των ειδικών φόρων κατανάλωσης σε τσιγάρα, καύσιμα και ποτά, η ενοποίηση των εισπρακτικών μηχανισμών φόρων και εισφορών κοινωνικής ασφάλισης, η ελαστικοποίηση της αγοράς εργασίας, η σύγκλιση όλων των αναλογιστικών παραμέτρων όλων των Ταμείων με αυτών του ΙΚΑ και η αξιοποίηση της ανεκμετάλλευτης ακίνητης περιουσίας του Δημοσίου που εκτιμήθηκε στο ύψος του δημοσίου χρέους (ή 240 δισ. ευρώ).

Όσον αφορά τους στόχους του 10ετούς σχεδίου προσαρμογής, θα μπορούσαν να είναισύμφωνα με τον κ. Στουρνάρα- η αύξηση του κατά κεφαλήν ΑΕΠ στο 100% του μέσου όρου στην ευρωζώνη, η αύξηση της εθνικής αποταμίευσης στο 20% του ΑΕΠ, από 10% το 2009, η μείωση του ελλείμματος στο ισοζύγιο πληρωμών στο 2% του ΑΕΠ το 2020, από 11% το 2009, και η μείωση της ανεργίας στο 5% από περίπου 10% σήμερα.

Η ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ

του προγράμματος θα μπορούσε να οδηγήσει σε όφελος 10% του ΑΕΠ ή περίπου 24 δισ. ευρώ ετησίως

«Ο ουρανός δεν θα πέσει στα κεφάλια μας»

ΣΕ ΜΙΑ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ να αναστρέψει το αρνητικό κλίμα για την Ελλάδα, ο κ. Παπακωσταντίνου με χθεσινό άρθρο του στην αμερικανική εφημερίδα «Γουόλ Στριτ Τζέρναλ», υποστηρίζει ότι αντίθετα με τις Κασσάνδρες, «ο ουρανός δεν θα πέσει στα κεφάλια μας», γιατί η κυβέρνηση, διαθέτοντας ισχυρή κοινοβουλευτική πλειοψηφία, «γνωρίζει τι χρειάζεται να γίνει και έχει την πολιτική βούληση να προχωρήσει με τις κατά πολύ καθυστερημένες μεταρρυθμίσεις».

Ο κ. Παπακωνσταντίνου καταλήγει ζητώντας ευθέως από τους εταίρους μας μια «άρση της δυσπιστίας» τους, έως ότου αποδείξει η Ελλάδα ότι είναι ξανά αξιόπιστη.