Άλμα Βρυξελλών για τη Μαρία

Ο Μπαν Κι Μουν θα μπορούσε να θεωρείται και γούρι για τη Μαρία Δαμανάκη. Η πρόταση του Πρωθυπουργού να αναλάβει καθήκοντα επιτρόπου έγινε στο Μέγαρο Μουσικής, πριν από δέκα ημέρες, όταν και οι δύο βρέθηκαν στο συμπόσιο για τη μετανάστευση, όπου μεταξύ άλλων κορυφαίων προσωπικοτήτων μίλησε ο γενικός γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών.

Μετά το τέλος της εκδήλωσης ο Γ. Παπανδρέου πλησίασε τη Μαρία Δαμανάκη, την έπιασε από το μπράτσο και της είπε: «Μαρία, θέλω να σου μιλήσω». Σε λίγα λεπτά η συμφωνία είχε κλείσει. «Αποφάσισα να σε προτείνω για τη θέση της επιτρόπου», της είπε λακωνικά. Η βουλευτής του ΠΑΣΟΚ αποδέχτηκε αμέσως την πρόταση, ευχαρίστησε τον Πρωθυπουργό και επέστρεψε χαρούμενη στο γραφείο της, όπου μοιράστηκε το κορυφαίο μυστικό με την εξ απορρήτων της και προσωπική φίλη Κατερίνα Παπαδημητρίου. Όλα τα άλλα είναι γνωστά…

Ο ορισμός της Μαρίας Δαμανάκη στη θέση της Ελληνίδας επιτρόπου στην Κομισιόν αιφνιδίασε βεβαίως πολλούς, εντός και εκτός της κυβέρνησης. Μόλις πριν από ενάμιση μήνα η Δαμανάκη είχε αρνηθεί ευγενικά μεν, αλλά κατηγορηματικά τη συμμετοχή της στην κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ, διότι ο κ. Παπανδρέου την προόριζε για τη θέση του υφυπουργού Προστασίας του Πολίτη. Η ατάκα της Μ. Δαμανάκη προς τον Πρωθυπουργό έκανε την ίδια ημέρα τον γύρο της Αθήνας: «Δεν μπορεί η φωνή του Πολυτεχνείου, πρόεδρε, να προΐσταται των αστυνομικών», είπε αρνούμενη να πάρει το συγκεκριμένο πόστο.

Διάψευση. Οι περισσότεροι στο ΠΑΣΟΚ, γνωρίζοντας κυρίως τον χαρακτήρα του Πρωθυπουργού που, όπως λένε, «δεν ξεχνάει εύκολα», πίστεψαν ότι η βουλευτής της Β΄ Αθηνών θα έμπαινε στην black list. Διαψεύστηκαν, όπως και το 2007, όταν θεώρησαν ότι η κ. Δαμανάκη είχε μπει στη λίστα των «μη αρεστών» επειδή άργησε να ταχθεί με την πλευρά Παπανδρέου στην εσωκομματική μάχη για την ηγεσία. Η κ. Δαμανάκη όχι μόνο δεν μπήκε στο περιθώριο, αντιθέτως γρήγορα της ανατέθηκαν σημαντικοί τομείς στο ΠΑΣΟΚ.

Η απόσταση από το 2004 έως το 2007 δεν ήταν τόσο μεγάλη ώστε ο Γ. Παπανδρέου να έχει ξεχάσει τι είχε προηγηθεί. Τον Ιανουάριο του 2004, η Δαμανάκη, έχοντας μόλις αποχωρήσει από τον Συνασπισμό παραιτούμενη και από τη βουλευτική της έδρα, μίλησε με τα καλύτερα λόγια για τον Γ. Παπανδρέου και έσπευσε με δημόσια δήλωσή της να τον στηρίξει, εκφράζοντας την ελπίδα ότι μπορεί να συμβάλει σε μία νέα πορεία για τον τόπο. Έτσι ξαφνικά η ένταξή της στο ΠΑΣΟΚ έγινε μία πολύ κρύα ημέρα του χειμώνα…

Η Μαρία Δαμανάκη έχει αρκετές πρωτιές στο ενεργητικό της. Η φωνή της ταυτίστηκε με το Πολυτεχνείο και την ηρωική εξέγερση των φοιτητών. Η ίδια, παρ΄ όλο που πέρασαν τόσα χρόνια από τα δραματικά γεγονότα, αποφεύγει συστηματικά να μιλάει για εκείνον τον Νοέμβριο που σημάδεψε τη μετέπειτα πορεία της. Από τα νεανικά της χρόνια βρέθηκε στην ΚΝΕ και το 1977, στα 25 της, έγινε η νεώτερη βουλευτής που κάθησε στα έδρανα της Βουλής εκλεγμένη με το ΚΚΕ. Το 1984 έγινε η πρώτη γυναίκα αντιπρόεδρος στο Κοινοβούλιο. Στον Περισσό λένε ότι ήταν από τα αγαπημένα παιδιά του Χαρίλαου Φλωράκη. Η ίδια όμως μάλλον δεν συμμερίζεται αυτήν την άποψη. Θεωρεί ότι υπήρξαν στελέχη εκείνης της γενιάς, όπως ο Μίμης Ανδρουλάκης και ο Παναγιώτης Λαφαζάνης, που είχαν μεγαλύτερη «εύνοια» από τον ιστορικό ηγέτη της Αριστεράς. Κι όμως, η Δαμανάκη κατέγραψε το 1990 την τρίτη της πρωτιά. Έγινε η πρώτη γυναίκα πολιτική αρχηγός στη χώρα, αναλαμβάνοντας καθήκοντα προέδρου στον ενιαίο τότε Συνασπισμό και έχοντας τη συναίνεση των Φλωράκη και Κύρκου. Το 1991 έκανε μία μεγάλη ανατροπή στην πολιτική της διαδρομή και βρόντηξε πίσω της την πόρτα του Περισσού. Ήταν στο 13ο συνέδριο του ΚΚΕ όταν αποχώρησε μαζί με δεκάδες άλλα στελέχη του κόμματος. Η Δαμανάκη έριξε άγκυρα στον Συνασπισμό της Αριστεράς και της Προόδου, στον οποίο προήδρευσε από το 1990 έως το 1993, όταν παραιτήθηκε από την αρχηγία αναλαμβάνοντας την ευθύνη για την μη είσοδο του κόμματος στη Βουλή για μόλις 5.000 ψήφους! Η Δαμανάκη πέρασε δύσκολες πολιτικές στιγμές, αλλά δεν το έβαλε κάτω. Άλλωστε η αγαπημένη της φράση «πάντα ρει» χαρακτηρίζει τη ζωή της.

Υποψήφια δήμαρχος. Το 1994 διεκδίκησε ως υποψήφια του ΣΥΝ τη δημαρχία της Αθήνας έχοντας απέναντι τους Δημήτρη Αβραμόπουλο και Θόδωρο Πάγκαλο. Το 1998 διεκδίκησε και πάλι τον δήμο έχοντας αυτήν τη φορά προταθεί από τον Κώστα Σημίτη, κάτι που δεν άρεσε τότε στον ΣΥΝ του Νίκου Κωνσταντόπουλου, ο οποίος πίστευε ότι το ΠΑΣΟΚ προσπαθεί να διεμβολίσει την Αριστερά. Το 1998 αποτέλεσε και την αρχή μιας παρατεταμένης κρίσης στις σχέσεις της Μ. Δαμανάκη με το κόμμα της. Η κρίση αυτή κορυφώθηκε τον Σεπτέμβριο του 2003, όταν η ίδια ήρθε σε ευθεία σύγκρουση με την ηγεσία του κόμματος και δήλωσε ότι δεν θα είναι και πάλι υποψήφια. Μία ημέρα μετά παραιτήθηκε και από τη βουλευτική της έδρα.


«Θα καταθέσω τον καλύτερο εαυτό μου»

Από τη Βέρνη όπου βρίσκεται, η Μαρία Δαμανάκη δήλωσε για τα νέα της καθήκοντα: «Θα δώσω όλες μου τις δυνάμεις για να ανταποκριθώ στην τιμή και την εμπιστοσύνη του. Να ανταποκριθώ βεβαίως και στις προσδοκίες κάθε Έλληνα και Ευρωπαίου πολίτη, που προσβλέπουν σε ένα καλύτερο μέλλον. Πιστεύω στην Ευρώπη και εργάζομαι επί πολλά χρόνια για την ευρωπαϊκή προοπτική. Στον αγώνα που είναι δύσκολος και διαρκής αλλά εξίσου ελκυστικός, θα καταθέσω τον καλύτερο εαυτό μου».