Το Πνεύμα του Τόνου

Κατευόδιο
Του Κώστα Γεωργουσόπουλου

Η Ρένα Σταυρίδη-Πατρικίου, που μας αποχαιρέτησε για πάντα τόσο γρήγορα και τόσο ξαφνικά, είχε μια ουσιαστικά ξεχωριστή παρουσία στην επιστήμη που σπούδασε και διακόνησε. Ιστορικός με κοινωνιολογικές επικουρίες ανίχνευσε και ταξινόμησε φαινόμενα του κοινωνικού μας βίου με τη στέρεη και δοκιμασμένη ιστορική μεθοδολογία. Ένα από τα προτιμημένα θέματά της ήταν η γλώσσα ως φορέας ιδεολογίας, ταξικής διάκρισης και εξουσιαστικής στρατηγικής στην Εκπαίδευση, στη Διοίκηση και στην Επιστήμη.

Μεταφέροντας με ευελιξία στην Ελλάδα τα κριτήρια, τα πορίσματα και τις μεθόδους της Γαλλικής ιστορικής Σχολής, αλλά και τα διδάγματα του Κ. Θ. Δημαρά, εστίασε τις έρευνές της στην «Ιστορία των νοοτροπιών» και στον τρόπο που οι εξουσιαστικές δομές δημιουργούν συμπεριφορές, φυγές, αποκλεισμούς, φοβίες και κοινωνικές προσδοκίες.

Το τελευταίο βιβλίο της για τους «εθνικούς» αλλά και τους ιδεολογικούς φόβους που ταλάνισαν κατά καιρούς την ελληνική κοινωνική και πνευματική ζωή είναι και συστηματικό και πρωτότυπο, αλλά κυρίως αποκαλυπτικό για τα σύνδρομα που μας ταλαιπωρούν.

Είχα τη χαρά να συνυπάρχουμε στο Δ.Σ. της Εταιρείας Σπουδών και να χαίρομαι τη γενναιοδωρία της και τις αμερόληπτες και απροσωπόληπτες προτάσεις της. Δεν θα ξεχάσω ποτέ τη μητέρα Ρένα, που παρ΄ όλη τη στενή σχέση μας ερχόταν και καθόταν στην ουρά για να ρωτήσει όπως όλες οι μανάδες εμένα και τη γυναίκα μου, που είχαμε τη τύχη να έχουμε μαθήτριες τις κόρες της για την προκοπή τους. Σ΄ αυτές τις αγαπημένες κόρες και στον φίλο Τίτο εύχομαι την απαρηγόρητη θλίψη τους να την αναπληρώνει μνήμη αγαθή.