Φαινόμενα

Στην κόψη του ξυραφιού
, Της Πόπης Διαμαντάκου diaman@dolnet.gr

Στην «κόψη του ξυραφιού» κινήθηκαν οι προχθεσινοί «Πρωταγωνιστές», χωρίς να αποφύγουν να «πληγωθούν» από το ριάλιτι
Μας έχουν συνηθίσει να οδηγούν το βλέμμα του θεατή σε γωνιές δυσπρόσιτες, να αποκαλύπτουν την «άλλη πραγματικότητα», την εκτός του συμβατικού μιντιακού σύμπαντος. Οι «Πρωταγωνιστές» του Σταύρου Θεοδωράκη έχουν ώς τώρα ξεχωρίσει, γιατί κινήθηκαν πέραν των λαμπερών μύθων, πέραν των συμβάσεων του συνήθους τηλεοπτικού θεάματος.

Αυτή τη φορά ωστόσο, επέλεξαν το μιντιακό τετριμμένο. Επέλεξαν να αγιογραφήσουν δύο εμβληματικές φιγούρες που το υπηρέτησαν. Και που ο θάνατός τους, τραγικός διπλά γιατί ήρθε νωρίς, πριν σβήσουν οι προβολείς της δημοσιότητας, συμπλήρωσε το στερεότυπο του μιντιακού τους μύθου. Τον Βλάση Μπονάτσο και τη Μαλβίνα Κάραλη.

Κοινό τους στοιχείο η πρόκληση. Και η τηλεόραση. «Κακά παιδιά» από διαφορετικές αφετηρίες και με διαφορετικές πορείες, ωστόσο και οι δύο με τον τρόπο που λατρεύει να αφομοιώνει το τηλεοπτικό θέαμα και να αναπαράγει την άρνηση του συμβατικού, σαν λαϊκή μυθολογία.

Και οι δύο αναδείχθηκαν μέσα στο κλίμα ενός τηλεοπτικού πρωτογονισμού που έβαζε τα θεμέλια για την αποθέωση της ναρκισσιστικής προσωπικότητας. Αναζητούσε τα πρότυπά του και τα καθιέρωνε γρήγορα.

Γι΄ αυτό και οι προχθεσινοί «Πρωταγωνιστές» κινήθηκαν στην κόψη του ξυραφιού. Και δεν απέφυγαν να «πληγωθούν» από το ριάλιτι. Αναπόφευκτο όταν μιλούν στην κάμερα για τους ανθρώπους τους εκείνοι που τους λάτρεψαν και έζησαν μαζί τους, και που για να αντέξουν τον πόνο της απώλειας και να κρατήσουν τη μνήμη τρυφερή, συγχωρούν κάθε ελάττωμα της ζωής, σβήνουν τις σκιές της για να φτιάξουν το δικό τους φωτοστέφανο. Είναι δικαίωμα και υποχρέωση των συναισθημάτων που αφορούν τις ιδιωτικές ζωές. Η σύγχυση αρχίζει από τη στιγμή που το προσωπικό μέσα από τις τηλεοπτικές κάμερες, αναπαράγεται, λαμπρύνεται από τη συγκίνηση και μετατρέπεται σε δημόσιο. Πρόκειται για τη διαδικασία που δημιουργεί Είναι αλήθεια ότι οι «Πρωταγωνιστές» δεν έμειναν μόνο στις γλυκές μυθολογίες, στις συναισθηματικές αφηγήσεις της κόρης τής Μαλβίνας, της Μαριανίνας και της συζύγου του Βλάση, της Μάρθας. Αποπειράθηκαν την απομυθοποίηση εντός των ορίων του σεβασμού της μνήμης.

Ήδη το σκηνικό που επέλεξαν για τις στιγμές των συγκινητικών αφηγήσεων δεν είχε κανένα προσωπικό στοιχείο. πρόβλημα προτύπων στις μιντιακές κοινωνίες μας.

Ήταν ένας χώρος γκρίζος, ουδέτερος, χώρος δουλειάς. Ούτε έμειναν στη συναισθηματική εικόνα που «φιλοτέχνησαν» για τους αγαπημένους τους οι δύο κυρίες. Για τον Βλάση Μπονάτσο, πρόσθεσε πινελιές που αποκάλυπταν ένα κακομαθημένο παιδί, που δεν δεχόταν να υπακούσει ούτε στις επαγγελματικές του υποχρεώσεις, ο Σπύρος Παπαδόπουλος, συμπρωταγωνιστής του στο «καλτ» πλέον σίριαλ «Οι Απαράδεκτοι». Και ο Σταμάτης Κραουνάκης, χωρίς να αρνηθεί την τρυφερότητα προς τον μιντιακό μύθο του Βλάση Μπονάτσου, δεν δίστασε να μιλήσει για τα ναρκωτικά, την εξάρτηση από την «κόκα», που τον οδήγησε στον θάνατο. Οι αλήθειες δεν μπορεί να μη διατυπώνονται στο όνομα του μύθου. Άλλωστε οι μιντιακές αγιογραφίες λειτουργούν σε συλλογικό, όπως και σε προσωπικό επίπεδο, κανένα ψεγάδι δεν είναι αρκετό για να σκιάσει την εικόνα.

Η Μαλβίνα, διαφορετική περίπτωση. Μυθοποιήθηκε ωστόσο για τους ίδιους λόγους, για την εικόνα της «αιρετικής» και «ανυπότακτης». Στα γραπτά της, πένα ανήσυχη και δυνατή, στην τηλεόραση δεν απέφυγε την ένταξη και αφομοίωσή της από το πολύ πιο ισχυρό μέσο. Αποτέλεσε μέρος του πρωτόλειου στην εποχή της τηλεοπτικού παιχνιδιού της πρόκλησης, μετατρέποντάς το, όπως και ο Βλάσης, σε προσωπικό παιχνίδι.


Ταυτίστηκαν με το θέαμα του εαυτού τους

Αφιέρωμα στα 20 χρόνια του Μega η εκπομπή, στα 20 χρόνια που έγραψε ιστορία η εμπορική τηλεόραση στη χώρα μας, που ήταν αρκετό για να επιβεβαιώσει την κυριαρχία των κανόνων της στη διαμόρφωση της σύγχρονης κουλτούρας. Το «επαναστατικό» χάνει την ανατρεπτική του δύναμη, για να γίνει όψη της συμβατικότητας. Της μιντιακής συμβατικότητας. Τόσο ο Βλάσης Μπονάτσος όσο και η Μαλβίνα Κάραλη εξώθησαν στα άκρα τη δύναμη των μέσων να τους επιβάλουν ως «ξεχωριστούς», ανεξαρτήτως των πραγματικών δυνατοτήτων τους και των αληθινών τους ταλέντων. Έγιναν θέαμα. Και ταυτίστηκαν με το θέαμα του εαυτού τους. Πάνω σε αυτό γλίστρησαν και οι «Πρωταγωνιστές» αναδεικνύοντας, αν μη τι άλλο, τη λεία επιφάνεια της τηλεοπτικής διασημότητας. Γι΄ άλλους απλώς λαμπερή. Γι΄ άλλους πολύ ολισθηρή.