ΠΡΟΣΩΠΑ Ακροδεξιά απειλή στη Σουηδία

Η Σουηδία μπορεί να καυχάται ότι είναι η μόνη σκανδιναβική χώρα που έχει κρατήσει την ακροδεξιά έξω από το Κοινοβούλιό της. Τώρα όμως, λιγότερο από ένα χρόνο πριν από τις βουλευτικές εκλογές, το ακροδεξιό, εθνικιστικό κόμμα των Σουηδών Δημοκρατών ανεβαίνει στις δημοσκοπήσεις. Λαμβάνει 4,7% στην πρόθεση ψήφου και τα παραδοσιακά κόμματα αναρωτιούνται για τη στάση που θα πρέπει να κρατήσουν απέναντί του. Να το μποϊκοτάρουν; Ή μήπως να συζητήσουν μαζί του, με κίνδυνο να δώσουν έτσι δημοσιότητα στις ιδέες του;

Ο αρχηγός του κόμματος, ο 30χρονος Τζίμι Ώκεσον, έδωσε τροφή στη συζήτηση αυτή δημοσιεύοντας στην ταμπλόιντ εφημερίδα «Αφτονμπλάντετ» ένα άρθρο στο οποίο επετίθετο στους μουσουλμάνους και τους περιέγραφε ως «τη μεγαλύτερη ξένη απειλή που έχει γνωρίσει η Σουηδία μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο». Από το 2005, που ανέλαβε την αρχηγία του κόμματος, ο Ώκεσον προσπαθούσε να προβάλλει μια «πολιτισμένη», μετριοπαθέστερη εικόνα για τον σχηματισμό του, όμως τώρα φαίνεται ότι θέλει εν όψει των εκλογών, να συσπειρώσει τον σκληρό πυρήνα των οπαδών του. Το άρθρο προκάλεσε αναταραχή. Η αντιρατσιστική οργάνωση Κέντρο Κατά του Ρατσισμού προσέφυγε στη Δικαιοσύνη κατά της «Αφτονμπλάντετ» για υποκίνηση φυλετικού μίσους. «Η εφημερίδα δίνει στους Σουηδούς Δημοκράτες χώρο που δεν τους αξίζει», δήλωσε η Μαριάμ Οσμάν Σεριφάι, επικεφαλής του Κέντρου Κατά του Ρατσισμού. Ο διευθυντής της εφημερίδας απάντησε πως είναι ο μόνος που έχει δεσμευθεί ότι δεν θα προσφέρει διαφημιστικό χώρο στο κόμμα αυτό και πως δημοσίευσε το άρθρο «ώστε το κόμμα αυτό να εκτεθεί με τις απόψεις του». «Το γεγονός ότι είναι ρατσιστές δεν αποτελεί είδηση», απάντησε η Σεριφάι. «Η “Αφτονμπλάντετ” θα μπορούσε αντ΄ αυτού να εξετάσει τις απόψεις του κόμματος».

Όμως το ζήτημα δεν έχει λυθεί. Ο αρχισυντάκτης της εφημερίδας «Ντάγκενς Νίετερ» παραδέχεται ότι με το άρθρο άρχισε μια σημαντική συζήτηση, όμως φοβάται ότι ο χώρος που παραχωρήθηκε στο κόμμα θα του επιτρέψει «να κερδίσει συμπάθειες». Το ακροδεξιό, εθνικιστικό κόμμα ιδρύθηκε το 1988 και για καιρό η στρατηγική των άλλων κομμάτων ήταν να το αγνοούν. «Όμως αρνούμενοι να συζητήσουμε μαζί τους, τους επιτρέψαμε να προσποιούνται τα θύματα», λέει ο Σοσιαλδημοκράτης Ματς Γιόχανσον στην ανταποκρίτρια της «Λιμπερασιόν».

«Η συζήτηση είναι σήμερα τόσο έντονη επειδή είναι η πρώτη φορά που οι Σουηδοί Δημοκράτες έχουν πιθανότητα να μπουν στο Κοινοβούλιο και να διαδραματίσουν ρόλο ρυθμιστή», εξηγεί στη γαλλική εφημερίδα η δημοσιολόγος Μαρί Ντέμκερ. Όλοι οι πολιτικοί ηγέτες λένε πάντως ότι θα αρνηθούν να συνεργαστούν με τον Τζίμι Ώκεσον και το κόμμα του, ακόμη κι αν χρειαστεί να σχηματίσουν κυβερνητικό συνασπισμό πέραν των παραδοσιακών συμμαχιών.