Φόροι στα υψηλά εισοδήματα και τους μεγαλοϊδιοκτήτες

Μεγάλες ανατροπές στη φορολογία εισοδήματος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, στα ακίνητα και στους έμμεσους φόρους έρχονται το 2010 με το νέο φορολογικό νομοσχέδιο που ετοιμάζει η κυβέρνηση και αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλή μέχρι τον προσεχή Μάρτιο. Η κυβέρνηση έχει δεσμευθεί ότι δεν θα αιφνιδιάσει και απορρίπτει ενδεχόμενο επιβολής νέων φόρων έως το τέλος του έτους, ανοίγοντας όμως το φορολογικό σε όλες του τις διαστάσεις και προχωρώντας σε ριζικές αλλαγές το 2010. Στόχος των αλλαγών, όπως λένε αρμόδια κυβερνητικά στελέχη, θα είναι να ελαφρυνθούν τα χαμηλά εισοδήματα, όπως δεσμεύτηκε προεκλογικά η κυβέρνηση, και ταυτόχρονα να ενισχυθούν τα έσοδα του προϋπολογισμού για τη μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος που είναι επιτακτική μετά την εκτίναξή του στο 12,5%. Γι΄ αυτό αναμένεται να υπάρξει φορολογική επιβάρυνση στα υψηλά εισοδήματα, σε όσους σήμερα φορολογούνται αυτοτελώς, και στους κατέχοντες μεγάλη ακίνητη περιουσία. Εξάλλου, στο τραπέζι του οικονομικού επιτελείου βρίσκονται σενάρια για αύξηση της φορολογίας στις επιχειρήσεις με υψηλή κερδοφορία καθώς και αυξήσεις στους έμμεσους φόρους (καύσιμα, ποτά, τσιγάρα). Θα επιχειρηθεί ακόμη επαναδραστηριοποίηση του ελεγκτικού μηχανισμού, ο οποίος βρίσκεται σε καθεστώς πλήρους αποδιοργάνωσης, προκειμένου να περιοριστεί η φοροδιαφυγή που έχει προσλάβει εκρηκτικές διαστάσεις.

Αναζητούν επιπλέον έσοδα 5 δισ.

Το επόμενο έτος η κυβέρνηση αναζητά επιπλέον έσοδα 5 δισ. ευρώ για να περιορίσει τη μαύρη τρύπα του ελλείμματος σε επίπεδα χαμηλότερα του 10% του ΑΕΠ και να χρηματοδοτήσει παράλληλα το πακέτο ανάταξης της οικονομίας των 2,5 δισ. ευρώ ύστερα και από την ψυχρολουσία που υπέστη ο υπουργός Οικονομικών κ. Γ. Παπακωνσταντίνου από τους ομολόγους του στο Λουξεμβούργο στις αρχές της εβδομάδας, αλλά και την πρώτη υποβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας από τον οίκο Fitch λόγω του υψηλού ελλείμματος.

Διάλογος για το φορολογικό από τον Νοέμβριο
Ο διάλογος για τη ριζική αναμόρφωση του φορολογικού συστήματος αρχίζει στις αρχές Νοεμβρίου και σε ειδικά διαμορφωμένη ιστοσελίδα κάθε πολίτης θα μπορεί να υποβάλλει τις δικές του προτάσεις. Θα ακολουθήσει εκτενής κοινωνικός διάλογος, με στόχο τη μέγιστη δυνατή κοινωνική συναίνεση πριν από την κατάθεση του νομοσχεδίου το πρώτο τρίμηνο του έτους. Πάντως, στο συρτάρι του υπουργού Οικονομικών κ. Γ. Παπακωνσταντίνου και του υφυπουργού κ. Φ. Σαχινίδη βρίσκονται ήδη σαφείς εισηγήσεις, ορισμένες εκ των οποίων αποτελούν προγραμματικές δεσμεύσεις της κυβέρνησης.

Προοδευτική και τιμαριθμοποιημένη η κλίμακα
Το οικονομικό επιτελείο θεωρεί πως η σημερινή κλίμακα φορολογίας εισοδήματος φυσικών προσώπων είναι άδικη και δεν γίνεται δίκαιη κατανομή των φορολογικών βαρών. Γι΄ αυτό και μελετά την καθιέρωση περισσότερων φορολογικών κλιμακίων και συντελεστών. Για παράδειγμα, όπως αναφέρουν αρμόδια στελέχη, με την τελευταία παρέμβαση της κυβέρνησης της Ν.Δ. στη φορολογική κλίμακα, ένας φορολογούμενος με εισόδημα 31.000 ευρώ φορολογείται με τον ίδιο συντελεστή με έναν φορολογούμενο με εισόδημα 75.000 ευρώ. Κι αυτό γιατί σε ένα εξαιρετικά ευρύ κλιμάκιο εισοδήματος που εκτείνεται από τις 30.000 έως τις 75.000 ευρώ ο φορολογικός συντελεστής είναι ενιαίος στο 35% Σήμερα, μετά το αφορολόγητο των 12.000 ευρώ και για το κλιμάκιο εισοδήματος έως τις 30.000 ευρώ ο συντελεστής είναι 25%, για το επόμενο κλιμάκιο από 30.000 έως 75.000 ευρώ επιβάλλεται συντελεστής 35% και για εισοδήματα άνω των 75.000 ευρώ ισχύει συντελεστής 40%. Με τις αλλαγές η κλίμακα θα γίνει πιο προοδευτική. Σχεδιάζεται η επαναφορά του συντελεστή 15% (καταργήθηκε από τη Ν.Δ.) σε ένα νέο κλιμάκιο εισοδήματος από το αφορολόγητο των 12.000 ευρώ και έως τις 20.000 ευρώ, ενώ ένα ακόμα τουλάχιστον κλιμάκιο εισοδήματος θα προκύψει ανάμεσα στις 30.000 και τις 75.000 ευρώ. Χωρίς να έχουν ξεκαθαρίσει ακόμα τα ακριβή όρια που θα αποτελέσουν τη διαχωριστική γραμμή μεταξύ εχόντων και μη εχόντων, μελετάται το ενδεχόμενο καθιέρωσης ακόμα και υψηλότερου του 40% συντελεστή ( 42% ή και 45%) για τα πολύ υψηλά εισοδήματα. Η φορολογική κλίμακα εφεξής θα τιμαριθμοποιείται σε ετήσια βάση, γεγονός που σημαίνει και ετήσια αύξηση του αφορολογήτου. Λαμβάνοντας υπ΄ όψιν τον περυσινό μέσο πληθωρισμό 2,9%, το αφορολόγητο μέσα σε ένα χρόνο θα έπρεπε να ανέβει στα 12.348 ευρώ.

Ενιαία φορολόγηση όλων των εισοδημάτων
Μερίσματα και αυτοτελώς φορολογούμενα εισοδήματα πλην τόκων και αγροτικών εισοδημάτων θα μπουν στην κλίμακα φορολογίας εισοδήματος. Έτσι θα προκύψουν φορολογικές επιβαρύνσεις για περίπου 400.000 φορολογουμένους που απολαμβάνουν σήμερα φορολόγηση εισοδημάτων τους με συντελεστές από 1,2% έως 20%. Αυτοτελώς φορολογούνται σήμερα πληθώρα εισοδημάτων που εκτείνονται από αμοιβές ποδοσφαιριστών, καλαθοσφαιριστών,

Το 2010 η κυβέρνηση αναζητά επιπλέον έσοδα 5 δισ. ευρώ για να περιορίσει το έλλειμμα κάτω από το 10% του ΑΕΠ και να χρηματοδοτήσει το πακέτο των 2,5 δισ. για την ανάταξη της οικονομίας

δημάρχων, νομαρχών, καλλιτεχνών και μηχανικών έως επιδόματα δημοσίων υπαλλήλων και αποζημιώσεις απολυόμενων μισθωτών. Το μαχαίρι αναμένεται να γλιτώσουν οι αποζημιώσεις, ενώ θολό τοπίο επικρατεί αναφορικά με τα επιδόματα των δημοσίων υπαλλήλων. Στην κλίμακα θα μπουν και τα εισοδήματα από μερίσματα τα οποία φορολογούνται σήμερα με συντελεστή 25% στην πηγή ( στην επιχείρηση) και με συντελεστή 10% στον μέτοχο. Δηλαδή με 35%.

Από κόσκινο όλες οι φοροαπαλλαγές
Βαθιά αναμένεται να βάλει η κυβέρνηση το μαχαίρι στις φοροαπαλλαγές. Πρόκειται για δεκάδες κατηγορίες εισοδημάτων που σήμερα απαλλάσσονται από τον φόρο μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται εισοδήματα του εξωτερικού, κέρδη αμοιβαίων κεφαλαίων κ.ά.

Αυξήσεις στους έμμεσους φόρους
Στο τραπέζι των συζητήσεων έχουν λάβει ήδη θέση και οι έμμεσοι φόροι, με τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης σε καύσιμα, ποτά και τσιγάρα να συγκεντρώνουν μεγάλες πιθανότητες και νέων αυξήσεων. Η αύξηση των έμμεσων φόρων, με τις γνωστές διαστάσεις κοινωνικής αδικίας, δεδομένου ότι επιβαρύνουν αδιακρίτως τους πάντες και για την οποία και το ΠΑΣΟΚ είχε ασκήσει έντονη κριτική όταν αυξάνονταν επί κυβερνήσεως Ν.Δ., φαίνεται πως δεν θα αποφευχθεί δεδομένης της ανάγκης άμεσης αύξησης των εσόδων. Κατηγορηματικά πάντως το οικονομικό επιτελείο απορρίπτει σκέψεις αύξησης των συντελεστών ΦΠΑ.

Καταργείται το ΕΤΑΚ, επανέρχεται ο Φόρος Μεγάλης Ακίνητης Περιουσίας

Μετά το διπλό χαράτσι με το ΕΤΑΚ του 2008 και του 2009 που καλούνται να πληρώσουν φέτος μικροί και μεγάλοι ιδιοκτήτες με τον ίδιο συντελεστή 0,1%, το ενιαίο τέλος ακινήτων καταργείται. Από το 2010 επανέρχεται ο Φόρος Μεγάλης Ακίνητης Περιουσίας με υψηλό αφορολόγητο όριο και προοδευτική κλίμακα. Το αφορολόγητο όριο αναμένεται να τεθεί στις 500.000 σε οικογενειακό επίπεδο και οι συντελεστές έχει προταθεί να κυμαίνονται από 0,3% έως και 1% ανάλογα με το ύψος της περιουσίας. Ενδεχομένως πάντως, μέρος του ΕΤΑΚ 2009 να εισπραχθεί στη διάρκεια του επόμενου έτους, καθώς περί τις 200.000 δηλώσεις εμφανίζουν λάθη που επιχειρείται να διορθωθούν πριν αρχίσει η αποστολή των εκκαθαριστικών για φέτος.

Αφορολόγητο όριο της τάξεως των 200.000 έως 300.000 ευρώ θα έχουν και οι φόροι κληρονομιάς και γονικής παροχής, που επανέρχονται επίσης. Οι συντελεστές φόρου εξετάζεται να κυμαίνονται από 5% έως 20% για κληρονομιές προς συγγενείς πρώτου βαθμού και 2,5% έως 20% για γονικές παροχές.

Σήμερα ο φόρος κληρονομιάς υπολογίζεται με συντελεστή 1% με αφορολόγητο όριο τα 95.000 ευρώ με βάση την αντικειμενική αξία.


Έλλειμμα ρεκόρ 20,8 δισ. ευρώ στο οκτάμηνο

Δραματική υστέρηση εσόδων και υπερβάσεις δαπανών δείχνουν τα επίσημα στοιχεία του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους για την εκτέλεση του κρατικού προϋπολογισμού στο οκτάμηνο Ιανουαρίου- Αυγούστου, με αποτέλεσμα την εκτίναξη του ελλείμματος στο ύψος ρεκόρ των 20,877 δισ. ευρώ.

Ο στόχος που είχε τεθεί με τον προϋπολογισμό για το σύνολο του έτους αφορούσε έλλειμμα 8,806 δισ. ευρώ στο σύνολο του έτους, στόχος ο οποίος αναθεωρήθηκε στη συνέχεια με το Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης στα 13,691 δισ. ευρώ. Ενδεικτικό των αποκλίσεων είναι πως στο οκτάμηνο τα καθαρά έσοδα μόλις που ξεπερνούσαν το ήμισυ των ετήσιων στόχων (εισπράχθηκαν 31,3 δισ. ευρώ έναντι στόχου 59,2 δισ. ευρώ), ενώ στο μέτωπο των δαπανών είχε καλυφθεί ήδη το 70% των ετήσιων πραγματοποιήσεων (στα 46,5 δισ. ευρώ από 66,8 δισ. ευρώ που αντιστοιχούν στο σύνολο του 2009).


«Τσίμπησαν» τα επιτόκια μετά την υποβάθμιση

Ψύχραιμη ήταν η πρώτη αντίδραση της αγοράς ομολόγων μετά την υποβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας της Ελλάδας από τον διεθνή οίκο αξιολόγησης Fitch. Το spread στα δεκαετή ομόλογα, δηλαδή η διαφορά απόδοσης από τους γερμανικούς τίτλους, όπως ήταν αναμενόμενο διευρύνθηκε στην περιοχή του 1,4% από 1,3% προχθές. Πάντως δεν αποκλείεται και νέα σημαντική επιβάρυνση έως τα τέλη του έτους, οπότε το Ελληνικό Δημόσιο θα δανειστεί επιπλέον ποσό μεταξύ 5 και 10 δισ. ευρώ. Χθες η Fitch έκανε ακόμα ένα βήμα χαμηλώνοντας την αξιολόγηση πέντε ελληνικών τραπεζών (Εθνική, Αlpha, Εurobank, Πειραιώς και Αγροτική) και υποβαθμίζοντας τα εγγυημένα από το κράτος δάνεια. Η Fitch εκτιμά πως η τάση της ελληνικής κυβέρνησης για τη στήριξη των τραπεζών παραμένει αμετάβλητη, αλλά η ικανότητά της να το πράξει έχει μειωθεί μετά την υποβάθμιση της μακροπρόθεσμης πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας.


Τι αλλάζει στις επιχειρήσεις

Υπό σκέψη βρίσκεται ακόμα το οικονομικό επιτελείο αναφορικά με το ενδεχόμενο επιβολής έκτακτης εισφοράς (ή εναλλακτικά πρόσθετης φορολόγησης) σε τράπεζες και μεγάλες επιχειρήσεις με υψηλά κέρδη, πρόταση η οποία παραμένει ενεργή στο τραπέζι των συζητήσεων. Ειλημμένη είναι, πάντως, η απόφαση ότι τα κέρδη που διανέμουν οι εταιρείες στα φυσικά πρόσωπα- μετόχους τους θα φορολογούνται σαν εισόδημα φυσικών προσώπων και, αντιθέτως, τα αδιανέμητα κέρδη των νομικών προσώπων θα φορολογούνται με χαμηλό συντελεστή, με στόχο την αύξηση των επενδύσεων, τον εκσυγχρονισμό των επιχειρήσεων και την αύξηση της απασχόλησης. Αναφορικά με τη φορολόγηση των χρηματιστηριακών συναλλαγών, ο σημερινός φόρος 0,15% στις πωλήσεις μετοχών θα καταργηθεί για να αντικατασταθεί από φόρο υπεραξίας στις βραχυχρόνιες αγοραπωλησίες. Παράλληλα προωθείται η καθιέρωση κινήτρων για την έρευνα- καινοτομία και αντικινήτρων για τις ρυπογόνες δραστηριότητες και την εκπομπή αερίων θερμοκηπίου. Η κυβέρνηση θα δώσει πενταετές αφορολόγητο για μικρές επιχειρήσεις νέων σε ημιαστικές και αγροτικές περιοχές.

Μπλόκο στα ακίνητα των off shore
Τις επόμενες ημέρες αναμένεται να ανακοινωθούν μέτρα για τις off shore εταιρείες με επίκεντρο τα ακίνητα στα οποία εμφανίζονται να είναι ιδιοκτήτες. Με βάση το σημερινό καθεστώς, οι εξωχώριες εταιρείες υποχρεούνται να καταβάλλουν ετήσιο φόρο 3% για τα ακίνητα που έχουν στην κατοχή τους. Ωστόσο, λόγω της επιβολής του φόρου, σε πολλές περιπτώσεις η ιδιοκτησία των ακινήτων έχει περάσει σε εταιρείες real estate, οι οποίες δεν φορολογούνται για τα ακίνητα αυτά.