Νόμπελ Ελπίδας στον Ομπάμα

«Η ελπίδα που έδωσε στον κόσμο για ένα καλύτερο μέλλον» χάρισε στον Μπαράκ Ομπάμα το φετινό Νόμπελ Ειρήνης. Η βράβευση του Αμερικανού προέδρου, μόλις εννέα μήνες μετά την εγκατάστασή του στον Λευκό Οίκο, προκάλεσε πλήθος αντιδράσεων: έκπληξη, αμηχανία, ενθουσιασμό, αλλά και επικρίσεις. Ο βραβευθείς, πάντως, δέχθηκε την είδηση με «ταπεινοφροσύνη».
Στην περίπτωσή του, η νορβηγική Επιτροπή Νόμπελ έκανε μία εξαίρεση: αντίθετα με την πρακτική που υιοθετείται για τους βραβευθέντες, το τηλέφωνο του Μπαράκ Ομπάμα στον Λευκό Οίκο δεν χτύπησε από το Όσλο για να του ανακοινωθεί η βράβευσή του. «Δεν ξυπνάς έναν πρόεδρο στη μέση της νύχτας», εξήγησε ο πρόεδρος της Επιτροπής Τούρμπγιορν Γιόκλαντ. Ο Ομπάμα, πάντως, δεν γλίτωσε το ξύπνημα: στις 5 π.μ. του τηλεφώνησε ο εκπρόσωπος της προεδρικής κατοικίας Ρόμπερτ Γκιμπς.

Η ανακοίνωση της βράβευσης έγινε δεκτή με ανάμεικτα συναισθήματα από τους δημοσιογράφους που κάλυπταν την εκδήλωση στη νορβηγική πρωτεύουσα. Σύμφωνα με το σκεπτικό της Επιτροπής, «πολύ σπάνια έχει καταφέρει ένας άνθρωπος, στον βαθμό που το έκανε ο Ομπάμα, να συγκεντρώσει την προσοχή ολόκληρου του κόσμου και να δώσει στους πολίτες ελπίδα για ένα καλύτερο μέλλον».

Στην απόφαση βάρυναν δύο ομιλίες του Μπαράκ Ομπάμα: τον περασμένο Απρίλιο στην Πράγα είχε τονίσει τη δέσμευσή του «για έναν κόσμο με ειρήνη και ασφάλεια χωρίς πυρηνικά όπλα». Δυο μήνες αργότερα έτεινε χέρι φιλίας προς τον μουσουλμανικό κόσμο από το Πανεπιστήμιο του Καΐρου.

Διατυπώνονται, ωστόσο, ορισμένες ενστάσεις: ο Μπαράκ Ομπάμα δεν είναι ο πρώτος Αμερικανός πρόεδρος που θέτει τέτοιους στόχους. Επιπλέον, το μέτωπο στο Αφγανιστάν, όπου την περασμένη εβδομάδα η αμερικανική παρουσία συμπλήρωσε οκτώ χρόνια, παραμένει ανοικτό, η ένταση με το Ιράν επίσης παραμένει, ενώ η ειρηνευτική διαδικασία στη Μέση Ανατολή συναντά πολλά εμπόδια παρά τις προθέσεις του Λευκού Οίκου.

Τα επιχειρήματα. Το όνομα του Μπαράκ Ομπάμα ήταν ένα από αυτά που είχαν ακουστεί για το Νόμπελ Ειρήνης. Πολλοί θεωρούσαν, όμως, ότι ήταν πολύ νωρίς για να του δοθεί το βραβείο, καθώς ανέλαβε τα καθήκοντά τον περασμένο Ιανουάριο. Ο Τούρμπγιορν Γιόκλαντ απέρριψε αυτό το επιχείρημα, επισημαίνοντας ότι η Επιτροπή αναγνωρίζει τα μέχρι τώρα επιτεύγματα του Αμερικανού προέδρου.

Ο Νέλσον Μαντέλα και ο Μιχαήλ Γκορμπατσόφ, επίσης τιμημένοι με Νόμπελ Ειρήνης, ήταν από τους πρώτους που εξέφρασαν τη χαρά τους για τη βράβευση του Ομπάμα. Αντιθέτως, εκπρόσωπος των Ταλιμπάν δήλωσε πως ο Αμερικανός πρόεδρος θα έπρεπε να πάρει Νόμπελ για «κλιμάκωση της βίας και θάνατους αμάχων».
Ο λευκός πρόγονος της Μισέλ

Ποιος ήταν ο λευκός προ-προπρο-πάππος της Μισέλ Ομπάμα; Από προχθές, που δημοσιεύτηκε σχετικό άρθρο στην πρώτη σελίδα των «Νιου Γιορκ Τάιμς», φρενήρης είναι η αναζήτηση στα προάστια της Ατλάντα και τις οικογενειακές ιστορίες των ιδιοκτητών σκλάβων για να επιλυθεί αυτό το αίνιγμα.

Όλα ξεκίνησαν όταν η αμερικανική εφημερίδα ζήτησε από τη γενεαλόγο Μέγκαν Σμολένιακ, συγγραφέα του βιβλίου «Βρείτε τις ρίζες σας χάρις στο DΝΑ», να αναζητήσει τους προγόνους της Πρώτης Κυρίας της Αμερικής. Κι εκείνη ανακάλυψε ότι στην αρχή υπήρξε μια μαύρη σκλάβα που λεγόταν Μελβίνια, γεννήθηκε το 1844 και πέθανε το 1938. Στα 15 ή στα 16 της, η Μελβίνια γέννησε στην Τζόρτζια ένα παιδί «ελαφρώς έγχρωμο», που ονομάστηκε Ντόλφους Τ. Σιλντς. Το παιδί αυτό ήταν προϊόν της σχέσης της Μελβίνια με τον αφέντη της- ή με κάποιο από τα παιδιά του.

Η τρισέγγονη. Η μητέρα της Μισέλ Ομπάμα, που το μητρικό της όνομα είναι Μάριαν Σιλντς, είναι τρισέγγονη της Μελβίνια. Οι περιπλανήσεις των Σιλντς θα φέρουν τη δεκαετία του ΄20 τον Ρόμπερτ, γιο του Ντόλφους, στο Σικάγο, πολύ πριν ο πρόεδρος Ρούσβελτ καταργήσει τον νόμο με τον οποίο απαγορευόταν στους μαύρους να εργάζονται σε «ευαίσθητες» βιομηχανίες. Η απόφαση αυτή επέτρεψε στους μαύρους να μετακινηθούν μαζικά τη δεκαετία του ΄40 από τον Νότο προς τις μεγάλες βιομηχανικές πόλεις του Βορρά, το Σικάγο, το Ντιτρόιτ κ.λπ. Από την πλευρά του πατέρα της Μισέλ, οι μαύρες οικογένειες Ρόμπινσον και Τζόνσον προέρχονται από απελευθερωμένους σκλάβους. Ο παππούς Φρέιζερ Ρόμπινσον Τζούνιορ (1912-1996)

εγκαταστάθηκε στο Σικάγο σε μια ημερομηνία που δεν είναι γνωστή. Ο δικός του πατέρας, όμως, ο Φρέιζερ Ρόμπινσον (1884-1936)

είχε παντρευτεί το 1911 ή το 1912 με κάποια Ρόζα Έλλα Κόεν. Και η Νιου Γιορκ Τάιμς αναρωτιέται κατά πόσον το γενεαλογικό δένδρο της συζύγου του προέδρου περιλαμβάνει και ινδιάνικα ίχνη.

Τα φαντάσματα. Υπάρχει ένας πολύ συγκεκριμένος λόγος για τον οποίο η καταγωγή της Μισέλ Ομπάμα και το αν στις φλέβες τις κυλάει ινδιάνικο, λευκό ή εβραϊκό αίμα, προκάλεσε ένα είδος φρενίτιδας στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Όπως σημειώνει η «Μonde», στις ΗΠΑ το «φυλετικό ζήτημα» εξακολουθεί και είναι παρόν μαζί με τα φαντάσματα του παρελθόντος. Η δουλεία, οι σφαγές των Ινδιάνων και άλλες ρατσιστικές εκδηλώσεις (ο αντισημιτισμός, το κυνήγι των Ιαπώνων ή των καθολικών) κατέχουν ένα μεγάλο κεφάλαιο στη σύντομη ιστορία του αμερικανικού έθνους.

Δεν είναι γνωστό εάν η Μελβίνια Σιλντς είχε πέσει θύμα βιασμού όταν έμεινε έγκυος. Η σχέση της πάντως με τον πατέρα του παιδιού της μπορεί να έγινε και συναινετική από κάποιο σημείο και μετά, καθώς φαίνεται ότι συνεχίστηκε και μετά τη χειραφέτηση των σκλάβων στις αρχές της δεκαετίας του 1860. Σε κάθε περίπτωση η ανακάλυψη της αλήθειας δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το σεξ ανάμεσα σε μαύρους και λευκούς εκείνη την εποχή γινόταν «εξαναγκαστικά, κρυφά και παράνομα», όπως δηλώνει στους «Τimes» ο Πίτερ Γουντ, καθηγητής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Ντιουκ.