[ Πρόσωπα ] «Είμαι άτυχο θύμα του παρελθόντος»

Ο Έγκον Κρεντς θα μπορούσε να είναι ένας οποιοσδήποτε κομμουνιστής της Ανατολικής Γερμανίας που έχει πατήσει πια τα 70. Αυτό που τον κάνει να ξεχωρίζει, όμως, είναι το βλέμμα του, που δείχνει βαθιά και μακροχρόνια κατάθλιψη.

Το 1997, ο τελευταίος ηγέτης της κομμουνιστικής Ανατολικής Γερμανίας καταδικάστηκε από γερμανικό δικαστήριο σε φυλάκιση εξήμισι ετών για τον ρόλο του στην εκτέλεση άνω των χιλίων Ανατολικογερμανών. Οι περισσότεροι πυροβολήθηκαν από μεθοριακούς φρουρούς ενώ προσπαθούσαν να διαφύγουν στη Δύση. Ο ίδιος δεν παραδέχθηκε ποτέ την ενοχή του. Η καταδίκη του είναι γι΄ αυτόν προϊόν της «δικαιοσύνης των νικητών». Έμεινε στις φυλακές Σπαντάου του Βερολίνου για τέσσερα χρόνια και αποφυλακίστηκε το 2003. Από τότε ζει ήσυχα με τη γυναίκα του στο Ντιρχάγκεν της Ανατολικής Γερμανίας.

Στο βιβλίο του που κυκλοφόρησε πρόσφατα και αφορά τον ρόλο του στην κατάρρευση του κομμουνισμού, ο Κρεντς παρουσιάζει τον εαυτό του ως ένα άτυχο θύμα του παρελθόντος της Γερμανίας. Αν δεν υπήρχε ο Κάιζερ Γουλιέλμος Β΄, δεν θα είχε γίνει ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος. Αν δεν είχε γίνει ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, δεν θα είχε υπάρξει ο Χίτλερ. Αν δεν είχε υπάρξει ο Χίτλερ, δεν θα γινόταν ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος. Κι αν δεν είχε γίνει ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, δεν θα υπήρχε το Τείχος του Βερολίνου. «Κανείς δεν αναφέρει αυτούς τους παράγοντες αυτές τις ημέρες», παραπονιέται.

Ο Κρεντς δεν ήταν όμως πάντοτε θύμα. Στους κύκλους του Κομμουνιστικού Κόμματος ήταν μια επιτυχημένη προσωπικότητα. Το 1955, σε ηλικία 18 ετών, εντάχθηκε στο κόμμα Σοσιαλιστικής Ενότητας και ανέβηκε σταδιακά τα σκαλιά της ιεραρχίας μέχρι να γίνει μέλος του Πολιτικού Γραφείου το 1983. Για μια δεκαετία ήταν ο πιθανότερος διάδοχος του Έριχ Χόνεκερ στην ηγεσία της χώρας. Τελικά, πράγματι τον διαδέχθηκε, αλλά σε τελείως διαφορετικές συνθήκες από αυτές που περίμενε. Οι διαδηλώσεις κατά του ανατολικογερμανικού καθεστώτος και η έξοδος πολιτών προς τη Δύση μέσω της Ουγγαρίας και της Τσεχοσλοβακίας προκάλεσαν την παραίτηση του Χόνεκερ και την αντικατάστασή του από τον Κρεντς. Ο τελευταίος, γνωρίζοντας ότι ο Γκορμπατσόφ ήταν αποφασισμένος να δώσει τέλος στον Ψυχρό Πόλεμο, δεν είχε άλλη επιλογή από το να ανοίξει τα σύνορα της χώρας του με τη Δύση. Αλλά δεν πρόλαβε: το Τείχος έπεσε τουλάχιστον δώδεκα ώρες πριν από το προγραμματισμένο άνοιγμα των συνόρων. Έναν μήνα μετά, αναγκάστηκε να παραιτηθεί. Το 1990 αποπέμφθηκε και από τις τάξεις του κόμματος που διαδέχθηκε το ανατολικογερμανικό Κομμουνιστικό Κόμμα.

Σήμερα εξακολουθεί να πιστεύει ότι η ζωή την εποχή του κομμουνισμού δεν ήταν και τόσο κακή. «Τότε υπήρχε ζεστασιά μεταξύ των ανθρώπων, σήμερα όλα είναι για τα λεφτά», σημειώνει. Και το 10% των Ανατολικογερμανών συμφωνούν μαζί του.