ΤΟ ΑΛΤΣΧΑΪΜΕΡ ΜΙΑΣ ΧΩΡΑΣ

Ο Χαβιέρ Θέρκας ανασυστήνει την ιστορία της «23F» με εκπληκτική μεθοδικότητα, κάνοντας για άλλη μια φορά τους ιστορικούς να ασχοληθούν σοβαρά μαζί του. Ακολουθεί μια μεθοδολογία πανομοιότυπη με τη δική τους, βασισμένη σε εξονυχιστική έρευνα, δουλειά αρχείου, αποδελτίωση του Τύπου και προφορικές συνεντεύξεις. Ο τρόπος με τον οποίο στήνει το κείμενό του, βέβαια, διαφέρει πολύ από τον παραδοσιακό τρόπο ιστορικής ανάλυσης, δεδομένου ότι χρησιμοποιεί αφηγηματικές τεχνικές που παραπέμπουν στο αστυνομικό μυθιστόρημα και στο πολιτικό θρίλερ, με διαρκή φλασμπάκ και επίμονες επαναλήψεις. Επίσης συγκροτεί ένα αφήγημα όπου καίρια ερωτήματα πηγάζουν μέσα από φαινομενικά περιφερειακές παρατηρήσεις αλλά και στοιχεία της προσωπικής του βιογραφίας, όπως η ταύτιση που νιώθει ανάμεσα στον Σουάρεθ και σε ό,τι πρέσβευε ο πάλαι ποτέ φαλαγγίτης πατέρας του, τον οποίο περιφρονούσε για τις πολιτικές του πεποιθήσεις. Τέλος, σε πείσμα μιας μερίδας αναλυτών που τονίζουν τα υπόγεια και αρνητικά στοιχεία της ισπανικής μετάβασης στη δημοκρατία, και τις λεγόμενες «Συμφωνίες της Σιωπής» που τη σφράγισαν, ο Θέρκας αναβιώνει την εποχή και τις αβεβαιότητές της, καταδεικνύοντας πως θα πρέπει να αναλύσουμε τα τεκταινόμενα πέρα από ιδεοληψίες και στενά σχήματα, τοποθετώντας τα μέσα στη συγκεκριμένη στιγμή της απόλυτης ρευστότητας που τα γέννησε.

Τι απέγινε όμως ο Σουάρεθ; Αυτή η κεντρική φιγούρα της δημοκρατικής μετάβασης και συμφιλίωσης έχει αποσυρθεί από τη δημόσια ζωή, πάσχοντας από προχωρημένη μορφή Αλτσχάιμερ. Δεν θυμάται τίποτα, ούτε καν ποιος είναι, δεν θυμάται φυσικά την 23F ή τον φρανκισμό, ούτε τον ρόλο που κλήθηκε να διαδραματίσει εκείνη την ταραχώδη εποχή. Αποτελεί κατά κάποιον τρόπο μια τραγική μεταφορά της ίδιας της ισπανικής κοινωνίας και της επιβεβλημένης «λήθης» πολλών χρόνων που ο Θέρκας και μερικοί ακόμα νεώτεροι από αυτόν λογοτέχνες και ιστορικοί βάλθηκαν να σπάσουν.

Ο Κωστής Κορνέτης διδάσκει σύγχρονη ελληνική και ευρωπαϊκή ιστορία στο Πανεπιστήμιο Βrown