Περιοδικά

Ανατομία της ελληνικής λογοτεχνίας
, Του Κώστα Ρεσβάνη

Ένα από τα πολυτιμότερα λογοτεχνικά περιοδικά, η «Λέξη», τύπωσε το διακοσιοστό τεύχος και το γιορτάζει με ένα εξαιρετικό αφιέρωμα για τη σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία.

Οι εξειδικευμένοι συνεργάτες του αφιερώματος, ανεξάρτητα από τις προσωπικές οπτικές, δίνουν με ενάργεια το αποτύπωμα της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας και την μοιράζουν- ανισοβαρώς πρέπει να πω- σε τρία μέρη: πεζογραφία, ποίηση, δοκίμιο.

Τα ονόματα των λογοτεχνών και μελετητών που συνεισφέρουν στο αφιέρωμα, με τη σειρά δημοσίευσης: Βασίλης Βασιλικός, Μ.Γ. Μερακλής, Αλέξης Ζήρας, Γιώργος Παγανός, Βαγγέλης Χατζηβασιλείου, Περικλής Σφυρίδης, Άλκηστις Σουλογιάννη, Νικήτας Παρίσης, Ευριπίδης Γαραντούδης, Θανάσης Νάκας, Γιώργος Βέης, Κώστας Γ. Παπαγεωργίου, Γιώργος Μαρκόπουλος, Κώστας Γεωργουσόπουλος, Γιώργος Ε. Στεφανάκης, Γιώργος Αράγης.

Υπάρχουν και δύο άλλα κείμενα στα πλαίσια του αφιερώματος που θα ήθελα να σημειώσω. Το πρώτο έχει σχέση με την «ύλη» αυτής της στήλης, τα λογοτεχνικά περιοδικά, «τα κύτταρα της λογοτεχνίας», και το υπογράφει ο Αναστάσιος Βιστωνίτης, που θα επισημάνει:

«Η σημασία των λογοτεχνικών περιοδικών είναι σήμερα ακόμη μεγαλύτερη, γιατί αποτελούν και τη μόνη απάντηση στα γκρίζα φαινόμενα των ημερών που ευνοούνται από τη σαρωτική επικράτηση της μαζικής κοινωνίας. Ένα από αυτά λ.χ. είναι η μετατροπή του βιβλίου σε αναλώσιμο προϊόν, που οδηγεί στην υπερπαραγωγή και τον πολλαπλασιασμό των γραφομανών. Τα λογοτεχνικά περιοδικά είναι οι πλέον απτές αποδείξεις τού ότι εκτός από τη μαζική υπάρχει και η υψηλή κουλτούρα, σύμφωνα με την εύστοχη διάκριση του Αντόρνο…».

Το άλλο κείμενο είναι… η Λέξη. Ο συνεκδότης του περιοδικού και ποιητής Αντώνης Φωστιέρης εξηγεί ότι ο τίτλος του περιοδικού επικράτησε στις συζητήσεις πριν από τριάντα χρόνια διότι «όχι μόνο ήταν εύληπτος, εύηχος και κομψός, αλλά κυρίως γιατί το νοηματικό του περιεχόμενο ταυτιζόταν με τη μικρότερη, την κυτταρική θα λέγαμε, δομική μονάδα του λόγου και φυσικά της λογοτεχνίας». (Μου έκανε εντύπωση πως ο έτερος συνεκδότης, ο πολύτροπος Θανάσης Νιάρχος δεν έγραψε ούτε αράδα στο επετειακό τεύχος. Επειδή είναι σπουδαίος στα οδοιπορικά μνήμης, θα μας προσέφερε ένα απολαυστικό κείμενο). Μαζί με το τεύχος, προσφορά CD όπου ο Μένης Κουμανταρέας διαβάζει 50 ποιήματα του Καβάφη.

ΡΙΤΣOΣ. Σε δύο ποιητές αφιερώνει το νέο τεύχος της η «Ομπρέλα»: στον Γιάννη Ρίτσο και- με περισσότερες σελίδεςστον Θανάση Κωσταβάρα.

Για τον Ρίτσο, ο εκδότης του περιοδικού Μάκης Αποστολάτος δημοσιεύει, μεταξύ άλλων, κείμενο που του είχε υπαγορεύσει ο Μανόλης Αναγνωστάκης για τον ποιητή του «Επιτάφιου». Μικρό απόσπασμα: «Ο Γιάννης Ρίτσος υπήρξε μετριοπαθής, ευπατρίδης, έδειχνε κατανόηση, συντροφικότητα, ευγένεια, δεν κρατούσε κακίες, ενώ η δίνη των πολιτικών φανατισμών δεν έπληξε τον ψυχισμό του, γιατί δεν είχε ο ίδιος εμπάθειες. Υπήρξε σίγουρα ένας από τους κορυφαίους ποιητές μας, με ανάστημα παγκόσμιας ακτινοβολίας και του αξίζει πραγματικά η διεθνής αναγνώριση. Το έργο του, εξαιρετικά μεγάλης εμβέλειας, είναι τεράστιο και δεν έχει κριθεί ακόμα σφαιρικά στο σύνολό του, πράγμα δύσκολο για την κριτική και τους φιλολόγους, όταν έχει να κάνει με μια τόσο μεγάλη παραγωγή».

Από το αφιέρωμα στον Κωσταβάρα θα περιοριστώ στη μεταφορά λίγων στίχων από το αδημοσίευτο ποίημά του «Φθινοπωρινό απόγευμα στη διάβαση πεζών» που είχε εμπιστευθεί, μαζί με άλλα, στον Νίκο Ι. Χουρδάκη:

«… Δεν ξέρω πολλά από παραμύθια. / Μάλλον δεν ξέρω τίποτα/ από μαγικά και ξόρκια./ Ξέρω μόνο τι είναι και τι θά ΄ταν ακόμα η ζωή μας/ δίχως τα συναρπαστικά ταξίδια/ στη χώρα των ονείρων./ Αν θα είχαμε καν υπάρξει/ δίχως τη μεταμόρφωσή μας / μέσα από το θαύμα του Έρωτα».

ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ
Η ΛΕΞΗ: Διον. Αιγινήτου 46, Αθήνα 115 28, τηλ.

210-7222.855

ΟΜΠΡΕΛΑ: Θεμιστοκλέους 43-45, Αθήνα 106 83, τηλ. 210-3800.913