ΜΑΤΙΕΣ Μετά 27 έτη

Συμπληρώθηκαν 27 χρόνια από τον θάνατο του Μάνου Λοΐζου. Όχι σήμερα. Στις 17 Σεπτεμβρίου. Δεν μπορούσα, όμως, να μη θυμηθώ στις «Ματιές», όπως κάνω πάντοτε, από το ΄83 και δώθε, έστω και με καθυστέρηση λίγων ημερών, τον σπουδαίο συνθέτη και αδελφικό φίλο μου, που έφυγε τόσο νέος. Αυτόν τον άνθρωπο, που ήταν τόσο άπληστος για ζωή!

«Άπληστος για ζωή». Έτσι ήταν ο Μάνος. Δεν χόρταινε τη ζωή. Ήθελε να περάσει από παντού, να μην αφήσει τίποτα να πάει χαμένο. Να πιει, να μεθύσει, να καπνίσει, να ερωτευθεί, να ταξιδέψει, να ονειρευτεί. Να πάρει την κιθάρα του και να φύγει από το σπίτι του, λέγοντας στη γυναίκα του «πάω ν΄ αγοράσω λουκάνικα». Και να μη γυρίσει ποτέ πίσω! Μου έλεγε, μερικές φορές, όταν μ΄ έβλεπε μπαρουτιασμένο: «Πάμε για λουκάνικα; Θα βρεθούμε στη Χαβάη, θα γράφουμε τραγούδια, θα ΄χουμε υπέροχα κορίτσια ολόγυρά μας…».

Έναν χρόνο πριν από τον θάνατό του, ήμασταν διακοπές στον Αυλέμονα στα Κύθηρα. Μεγάλη παρέα, με εξαίσιες γυναίκες-συντρόφους: ο Δημαράς, ο Ρεσβάνης, ο Χαρδαβέλλας, ο γιος μου. Τον Αυλέμονα, δεν τον είχε ανακαλύψει ακόμα η ΔΕΗ.

Τα βράδια, με το «φεγγάρι πάνωθέ μας ασημένιο τάλιρο», ανάβαμε μια μεγάλη φωτιά στην παραλία, έπιανε ο Μάνος την κιθάρα, τραγουδούσαμε κι όλο το χωριό τρελαινόταν, χόρευε, μεθούσε…

Πόσο αγαπήθηκε ο Λοΐζος από τον κόσμο! Στις 7 Σεπτεμβρίου, στο ΟΑΚΑ, στην εκδήλωση για μένα, μόλις βγήκε ο Νταλάρας, για να ερμηνεύσει το «Αχ χελιδόνι μου» και στις οθόνες του Σταδίου φάνηκε ο Λοΐζος, ένα τεράστιο πλήθος άρχισε να χειροκροτεί, με ολοφάνερη συγκίνηση, άναβαν αναπτήρες, πολλοί σιγοτραγουδούσαν… «Και να μετρώ και να ΄ναι ο Τάκης Πλούμας τριάντα τρία χρόνια μες στη γη», έγραφε ο Μαλακάσης. Τριάντα τρία χρόνια πλησιάζουν, από το ΄82. Και ο Λοΐζος δεν ξεχνιέται.

Πρόπερσι, στην Καλλονή της Λέσβου, ένα ολόκληρο γήπεδο παραληρούσε, καθώς η Χαρούλα τραγουδούσε το «Όλα σε θυμίζουν», του Μανώλη Ρασούλη. Το ίδιο συνέβη και στο Ηρώδειο, τελευταία. Ναι, ο Μάνος δεν ξεχνιέται. Όχι μόνο γιατί έγραφε εξαιρετικά τραγούδια, αλλά και διότι ήταν απλός, ξεχωριστός μέσα σ΄ αυτήν την απλότητα, ονειροπόλος, ανατολίτης, γενναιόδωρος.

Και όλ΄ αυτά, τα «προσωπικά», το κοινό τα καταλαβαίνει. Οι κεραίες του τα πιάνουν. Έτσι εξηγείται και το γεγονός ότι νεαρά αγόρια και κορίτσια, 15-16 χρόνων, που δεν έχουν ιδέα από γερμανική Κατοχή, δακρύζουν όταν ακούνε το «Ακορντεόν» του Νεγρεπόντη.

Πέρασαν κι έφυγαν, εκατοντάδες συνθέτες, στιχουργοί και τραγουδιστές. Ελάχιστοι ζουν και μια δεύτερη ζωή, κοντά μας. Ο Χατζιδάκις, ο Τσιτσάνης, ο Μάρκος, ο Καζαντζίδης, ο Μπιθικώτσης, η Βέμπο. Δέκα-δεκαπέντε, το πολύ. Ανάμεσά σ΄ αυτούς, είναι και ο Λοΐζος.