Ο Καραμανλής επανέλαβε τον εαυτό του

Αντιμέτωποι με το παρόν
Τoυ Αλέξη Καλοκαιρινού

ΟΙ κ. κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ και Παπανδρέου είναι αβρές προσωπικότητες. Χρειάστηκε ένα μικρό διαδικαστικό στραβοπάτημα της εξαιρετικής Μαρίας Χούκλη για να το δείξουν αυθόρμητα. Αλλά και μεταξύ τους οι δυο αρχηγοί κρατήθηκαν στα όρια της κοσμιότητας, αν και προσήλθαν εξοπλισμένοι με ΦΕΚ ο ένας εναντίον του άλλου (προεκλογικές αυξήσεις σε υπαλλήλους του υπουργείου Γεωργίας εναντίον του κ. Καραμανλή, αποχαρακτηρισμός δασών πριν από επτά χρόνια εναντίον του κ. Παπανδρέου).

Όμως το ζήτημα δεν είναι η αβρότητα και η κοσμιότητα. Σε κανένα από τα πραγματικά ζητήματα δεν ακούσαμε κάτι που δεν ξέραμε ήδη. Οι δύο υποψήφιοι πρωθυπουργοί έχουν χαράξει τις ρητορικές τους γραμμές από τις οποίες δεν παρεκκλίνουν. Και αυτό φάνηκε στο φλέγον πρόβλημα της οικονομίας, περισσότερο από οπουδήποτε. Ο κ. Καραμανλής έχει αποκτήσει μια εμμονή με την πρόκληση «δυσαρέσκειας», που παραδόξως θεωρεί ως απόδειξη πολιτικής ευθυκρισίας και βούλησης. Ο κ. Παπανδρέου δεν έκρινε σκόπιμο να διευκρινίσει περισσότερο τη φορολογική του πολιτική, πέρα από τη γενική αρχή του ότι «δεν μπορεί η εργασία να φορολογείται περισσότερο από το κεφάλαιο». Ίσως το πραγματικά δυσάρεστο είναι ότι οι όποιες «λύσεις» καλύπτονται με ψυχολογικά και ηθικά περιτυλίγματα. Ο απερχόμενος πρωθυπουργός έχει υπερτιμήσει τη δύναμη του ψυχολογικού σοκ. Και το παλιό όπλο του, η ηθική διαβεβαίωση, μετακομίζει πλέον αριστερά.

Και οι δυο υποψήφιοι πρωθυπουργοί έμειναν πιστοί στις πιο πρόσφατες εκδοχές του εαυτού τους. Αλλά το πραγματικό περιβάλλον μεταβάλλεται σημαντικά, σε πραγματικό χρόνο. Καθώς εμφανίζονται μεγάλες ρωγμές στην οικονομία, σαν αυτές που δεν είχαμε ζήσει ακόμα μέσα στην οικονομική κρίση, το σκηνικό φαίνεται να καταρρέει γύρω από τους πολιτικούς πρωταγωνιστές. Οι τριγμοί της πραγματικότητας καθιστούν ακόμα πιο αφόρητη την παρελθοντολογία της χθεσινής συζήτησης. Αλλά από την παρελθοντολογία βλάπτεται περισσότερο αυτός που έχει αρχίσει να ανήκει στο παρελθόν από εκείνον που η πραγματικότητα τοποθετεί πλέον στο επίκεντρο του ραγδαία εξελισσόμενου παρόντος. Με αυτό θα αναμετρηθεί ο κ. Παπανδρέου από την επομένη των εκλογών.

Συντηρητική η εικόνα, αμφίρροπο το αποτέλεσμα
Της Πόπης Διαμαντάκου

ΜΙΚΡΟΤΕΡΟ ΣΕ διάρκεια το debate των δύο πολιτικών αρχηγών που διεκδικούν την πρωθυπουργία από εκείνο των 6, ήταν σίγουρα ένα βήμα προς μια νέα εποχή. Με αυτήν την έννοια έγραψε ιστορία. Άλλωστε ο ίδιος ο Κώστας Καραμανλής στο φινάλε κάλεσε τον Γιώργο Παπανδρέου να τα ξαναπούν σε ένα νέο debate. Ανάγκη; Ή απλώς μια συνέχεια της «πολιτικής-τωνdebates», που έγινε μόδα σε αυτήν την προεκλογική περίοδο από μια κυβέρνηση η οποία επιμένει μέχρι τέλους στα επικοινωνιακά πυροτεχνήματα;

Πάντως με περίπου έξι εκατομμύρια τηλεθεατές να έχουν παρακολουθήσει έστω και για λίγο το πρώτο debate, επιβεβαιώνεται η σημασία τους στις σύγχρονες προεκλογικές αντιπαραθέσεις. Άλλωστε είναι η μοναδική ευκαιρία να δουν και να ακούσουν οι πολίτες συνοπτικά τα επιχειρήματα και τις βασικές θέσεις των κομμάτων και να συγκρίνουν πρόσωπα και θέσεις.

Πώς χαρακτηρίζουμε το θέαμα της χθεσινής βραδιάς με μια λέξη; Συντηρητικό ως εικόνα. Αμφίρροπο το αποτέλεσμα. Το μεγάλο υποτιθέμενο επικοινωνιακό πλεονέκτημα του κ. Καραμανλή για δεύτερη συνεχόμενη βραδιά δεν επιβεβαιώθηκε. Στο ξεκίνημα υπήρξε μάλλον μουδιασμένος, για να ανεβάσει τους τόνους προς το τέλος, αλλά βρέθηκε να επαναλαμβάνει τον εαυτό του.

Καλύτερος ο Γιώργος Παπανδρέου από κάθε άλλη φορά. Προφανώς η όρθια θέση τον ευνόησε.

Όχι πάντως ότι ήταν αυτό που δυσκόλεψε τον Κώστα Καραμανλή, αλλά μάλλον η αγωνιώδης προσπάθειά του να σκοράρει επικοινωνιακώς.

Προσπάθησε σε μια στιγμή να ανασκευάσει τις άσχημες εντυπώσεις της προηγούμενης βραδιάς, τότε που εκνευρίστηκε και δεν απάντησε στην ερώτηση του Αλέξη Τσίπρα για τα stage, τον φρικτό αυτό σύγχρονο «μεσαίωνα» της εργασίας για τους νέους και μόνος του τα ανέφερε, χωρίς να ερωτηθεί προσπαθώντας να συμπληρώσει το κενό. Μικρή σημασία. Όσοι ζουν το πρόβλημα γνωρίζουν.

Αυτό που έγινε σαφές πάντως είναι ότι πρόκειται για δυο διαφορετικούς πολιτικούς, από διαφορετικές «σχολές» και με διαφορετικό λόγο. Ο Γιώργος Παπανδρέου επέμεινε σε λέξεις όπως «νοικοκύρεμα», «εμπιστοσύνη», «πολιτισμός», «ελπίδα», αλλά και «ευτυχία», λέξη που σπανίωςαν όχι ποτέ- βρίσκει θέση σε λόγο πολιτικών παρά το αίσθημα αισιοδοξίας που προκαλεί.

Ο Κώστας Καραμανλής επέμεινε σε λέξεις όπως «δυσάρεστος», «δύσκολα χρόνια», «πολιτικές που δεν είναι ευχάριστες» κ.λπ.

Θεωρώντας προφανώς ότι η εικόνα στιβαρού πολιτικού συνεπάγεται και την επίδειξη πυγμής, το να μπορεί «να γίνει δυσάρεστος» χωρίς να φοβάται. Αυτή ακριβώς η επικοινωνιακή τακτική, αν και παράδοξη με τη «μαυρίλα» της, αναδεικνύει ιδανικά και το βασικό επιχείρημα κατά ΠΑΣΟΚ, ότι λαϊκίζει, αοριστολογεί, δεν έχει πρόγραμμα και υπόσχεται χρήματα που δεν μπορεί να δώσει.

Αποτέλεσμα; Σοφότεροι δεν γίναμε. Γίναμε όμως πιο σύγχρονοι.

Εποχικά σουξεδάκια
Του Γιάννη Κότσιρα

ΤΟ ΠΡΩΤΟ ντιμπέιτ μού θύμισε έναν κακοστημένο διαγωνισμό τραγουδιού τύπου Χ-Factor, με μέτριους παλιομοδίτες τραγουδιστές και ελάχιστους ταλαντούχους που, ως συνήθως, δεν περνάνε τη δεύτερη Κυριακή. Στον δεύτερο διαγωνισμό ο Καραμανλής μού θύμισε κουρασμένο τραγουδιστή, ο οποίος κάποια στιγμή έκανε ένα εποχικό σουξεδάκι που όμως δεν πρόλαβε να το ολοκληρώσει γιατί οι συνεργάτες του τού έβγαλαν το βύσμα από το μικρόφωνο. Από την άλλη, ο Γιώργος Παπανδρέου μού θύμισε μετανάστη τραγουδιστή ο οποίος επέλεξε ένα ευχάριστο και διασκεδαστικό τραγούδι που ήταν ακόμη πιο ευχάριστο καθώς δεν ήξερε τους στίχους. Αλλά επειδή μιλάμε για τηλεόραση, αυτό τελικά θα κερδίσει. Το λάιβ της τελευταίας Κυριακής θα κρίνει το πόσο τηλεορασόπληκτος είναι τελικά ο ελληνικός λαός. Ίσως να ήταν καλύτερα να ψηφίζαμε με SΜS.

Ο Γιάννης Κότσιρας είναι τραγουδιστής
Εικονική πραγματικότητα
Του Δημήτρη Αθανίτη

ΕΙΔΑ ΜΙΑ εικονική πραγματικότητα, μακριά από τη ζωή.

Είδα δύο πρόσωπα οχυρωμένα. Είδα δύο παίκτες προσεκτικούς με κύρια έγνοια να μην κάνουν λάθη. Είδα μια μονομαχία σε επίπεδο κατηγοριών και από τις δύο πλευρές και συνεχών διαψεύσεων.

Δεν είδα να παραδέχεται κάποιος μια έστω μικρή αρνητική διαχείριση, όταν πρόκειται για δύο κόμματα με πρόσφατη διαδοχή στην εξουσία. Δεν είδα μια έστω μικρή συγγνώμη, ένα ερωτηματικό.

Αυτή η σιγουριά και από τις δύο πλευρές είχε μια επίπλαστη αίσθηση. Μου έλειψε ένας διάλογος άμεσος, με χειροπιαστές προτάσεις. Σημείωσα την αναφορά Παπανδρέου στο ανθρώπινο δυναμικό και στη σημασία της κοινωνικής συνοχής. Δεν είδα όμως πραγματικό όραμα, πάθος, ορμή. Κυρίως όμως δεν είδα καμία αναφορά στην ενεργή συμμετοχή όλων μας. Και δεν αισθάνομαι πιο ενεργός ως πολίτης έπειτα από αυτή τη μονομαχία που προσεκτικά παρακολούθησα.

Ο Δημήτρης Αθανίτης είναι σκηνοθέτης
Τι μου θυμίζει…
Του Ρένου Χαραλαμπίδη

ΚΑΠΟΥ άκουσα ότι η πολιτική είναι το δεύτερο αρχαιότερο επάγγελμα από τη γένεση του κόσμου. Αμφέβαλα… Αλλά παρακολουθώντας το ντιμπέιτ συνειδητοποίησα ότι πράγματι κάποιο δίκιο πρέπει να υπάρχει, αφού μοιάζει υπερβολικά με το πρώτο!

Ο Ρένος Χαραλαμπίδης είναι ηθοποιός- σκηνοθέτης
Εκπληρώνουν τον προορισμό τους
Της Κατερίνας Ευαγγελάκου

ΕΚΑΝΕ ΕΝΑ ωραίο φίνις ο Γιώργος Παπανδρέου με τα θέματα εξωτερικής πολιτικής που φαίνεται ότι τα κατέχει πολύ καλά και προς τιμήν του ανέφερε τη λέξη πολιτισμός- έστω και εκ παραδρομής- μέσα σε έναν διάλογο μιάμισης ώρας όπου η λέξη πολιτισμός αναφέρθηκε ακόμη μία φορά όταν η κουβέντα πήγε στο σκάνδαλο Ζαχόπουλου. Χάρη στη μεγάλη διάρκεια των ντιμπέιτ, αποκαλύπτεται αυτό που οι πολιτικοί προσπαθούν με τον επίσημο λόγο τους να αποκρύψουν. Παράδειγμα ο χθεσινοβραδινός «διάλογος», και επιμένω στα εισαγωγικά, μου παρουσίασε δύο συμπαθητικούς και πολιτισμένους άνδρες, που κυρίως όμως είναι δύο καλοί γιοι. Εκπληρώνουν τον προορισμό τους, αυτόν που οι οικογένειές τους και το όνομά τους όρισαν ως προορισμό, ίσως και χωρίς τη δική τους θέληση.

Η Κατερίνα Ευαγγελάκου είναι σκηνοθέτιδα