[ Δρόμοι ]

Ο Πλάτων…
… έλεγε πως κάθε πολιτικός πρέπει να έχει τη δική του φιλοσοφία. Η φιλοσοφία υπαγορεύει αρχές και οι αρχές υπαγορεύουν πολιτικές.

Η κομμώτρια,…
… ο ποδοσφαιριστής, ο προπονητής, ο ταβερνιάρης, ο περιπτεράς, ο πλασιέ, ο μάνατζερ, η χαρτορίχτρα, όλοι τους τη διεκδικούν. Τους ακούμε να λένε συνεχώς: «Εμένα η φιλοσοφία μου είναι αυτή…». Και «παθαίνουμε μια ψυχολογία», όταν συλλογιζόμαστε πως εκείνοι ακριβώς που κατ΄ εξοχήν θα έπρεπε να μιλούν για φιλοσοφία, την αποφεύγουν όπως ο διάβολος το λιβάνι. Ένας πολιτικός θα έπρεπε να έχει μια συνολική θεώρηση του κόσμου. Όμως πάει καιρός που δεν ελπίζουμε πια σε νέους Κικέρωνες ή επτά σοφούς από τους πολιτικούς του συστήματος. Δεν αισθάνονται την ανάγκη να είναι φιλοσοφημένοι. Τους αρκεί να είναι επικοινωνιακοί.

Το πιο εντυπωσιακό…
… παράδειγμα πολιτικού που έχει στηρίξει την εικόνα του στο αναμφισβήτητο επικοινωνιακό του χάρισμα είναι ο Μπαράκ Ομπάμα. Έχει δώσει τριπλάσιες συνεντεύξεις από τον Τζορτζ Μπους και τετραπλάσιες από τον Μπιλ Κλίντον. «Παρ΄ όλα αυτά», παρατηρεί ο Τζόζεφ Νάι, καθηγητής των Πολιτικών Επιστημών στο Χάρβαρντ, «αναρωτιόμαστε σήμερα μήπως τα λόγια του παραήταν ωραία για να είναι αληθινά». Ας γυρίσουμε όμως μερικές δεκαετίες πίσω. Στη ρητορική της τηλεοπτικής επικοινωνίας. Αυτό ήταν το θέμα της πτυχιακής εργασίας ενός φιλόδοξου φοιτητή του Χάρβαρντ: του Αλ Γκορ. Εκείνος ο φοιτητής, που αργότερα έγινε αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, έγραφε για τις μεταμορφώσεις τύπου Τζέκιλ και Χάιντ που υφίσταται ένας πολιτικός μπροστά στον φακό. Τα μέσα μαζικής επικοινωνίας, έγραφε ο Γκορ, έχουν την τάση να σβήνουν τα άκρα και να ενισχύουν το κέντρο. Ένας πολιτικός που έχει την ευκαιρία να απευθυνθεί σε «ολόκληρη τη χώρα», νιώθει υποχρεωμένος να βρει μια πολιτική γλώσσα που να αναδεικνύει τα κοινά σημεία και να εξαφανίζει τις διαφορές. Αφήνει δηλαδή κατά μέρος την αναζήτηση της αλήθειας (φιλοσοφία), για χάρη της αναζήτησης του ψηφοφόρου (επικοινωνία). Η ικανότητα ενός πολιτικού να «στέκεται» καλά στον φακό σε μια ζωντανή μετάδοση είναι το πρώτο πράγμα που μαθαίνουμε γι΄ αυτόν, αν όχι το μοναδικό. Όσοι δεν «στέκονται», τους τρώει το σκοτάδι. Η πολιτική είναι στρωμένη με «τάφους» πολιτικών που, μολονότι θα μπορούσαν να γράψουν ιστορία, δεν «έγραψαν» στον φακό.

Η πρώτη…
… φράση στους νόμους της ελληνικής αρχαιότητας ήταν: «Έδοξε τη Βουλή και τω δήμω». Δηλαδή, «αυτό θεώρησε καλό η Βουλή και ο λαός». Η καθεστηκυία τάξη αντλούσε νομιμοποίηση από τη συμμετοχή του λαού στη διαμόρφωσή της. Σήμερα, οι πολιτικοί που αρκούνται στο επικοινωνιακό παιχνίδι με τον λαό, εύκολα μπορεί να τον χάσουν, γράφει ο Γιαν Φλαϊσάουερ στο περιοδικό «Σπίγκελ»: «Ο αριθμός των Γερμανών που αισθάνονται πως αντιπροσωπεύονται από τις κυβερνήσεις τους μικραίνει ολοένα». Και όπως έδειξαν οι ευρωεκλογές, αυτό είναι ένα φαινόμενο που παρατηρείται παντού στην Ευρώπη. Όταν η εικόνα των πολιτικών αποδεικνύεται ψευδής, απομακρύνει τον λαό και οδηγεί στην υπονόμευση της καθεστηκυίας τάξης.