ΠΡΟΣΩΠΑ Νορβηγικός λαϊκισμός

Στις βουλευτικές εκλογές που διεξάγονται τη Δευτέρα στη Νορβηγία, η Μέτε Χανεκαμχάουγκ είναι πιθανό να γίνει, στα 22 της, η νεαρότερη βουλευτής της Νορβηγίας, ακόμη και της Ευρώπης. Βρίσκεται σε εκλόγιμη θέση στο ψηφοδέλτιο του λαϊκιστικού δεξιού Κόμματος της Προόδου (Φρεμσκριτσπαρτίτ) στην περιφέρεια Όλεσουντ, που φημίζεται για την ομορφιά των φιόρδ της. Και δεν είναι μόνον αυτό. Αν το κόμμα της τα καταφέρει καλύτερα από το 22% που προαναγγέλλουν οι τελευταίες δημοσκοπήσεις, ελπίζει ότι θα ανατρέψει την κεντροαριστερή κυβέρνηση που βρίσκεται στην εξουσία από το 2005. Αν αυτό συμβεί, για πρώτη φορά στη Νορβηγία, το Κόμμα της Προόδου θα βρεθεί στην κυβέρνηση, στο πλαίσιο ενός συνασπισμού με τους μετριοπαθείς δεξιούς του κόμματος Χέιρε.

Η Μέτε διεξάγει προεκλογική εκστρατεία στα λύκεια της περιφέρειάς της όπου διοργανώνονται δημόσιες συζητήσεις στις οποίες είναι υποχρεωτική η παρουσία των μαθητών της τελευταίας τάξης. «Η Νορβηγία μπορεί να στέλνει τα παιδιά της να πολεμούν στο Αφγανιστάν, όμως τους απαγορεύει να αγοράζουν οινοπνευματώδη πριν από τα 20 τους!» έλεγε τις προάλλες ενώπιον ενός τέτοιου κοινού εν μέσω καταιγισμού χειροκροτημάτων. Η κατάργηση του κρατικού μονοπωλίου στην πώληση κρασιών και οινοπνευματωδών και η μείωση στα 18 της ηλικίας από την οποία μπορεί κανείς να αγοράζει οινοπνευματώδη περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα του Κόμματος της Προόδου.

Η λαϊκιστική Δεξιά, δηλαδή η σύγχρονη Ακροδεξιά, βρίσκεται σε άνοδο, και όχι μόνο στη Νορβηγία. Το Κόμμα της Προόδου ιδρύθηκε το 1973, σιγά-σιγά, άρχισε να αυξάνει τη δύναμή του και, από σχηματισμός της Ακροδεξιάς, άρχισε να θεωρείται «λαϊκιστική Δεξιά» ή και απλώς «Δεξιά». Σήμερα, στις δημοσκοπήσεις, το ξεπερνά στην Αριστερά μόνο το Εργατικό Κόμμα (33%), ενώ η δύναμή του υπερβαίνει εκείνη της μετριοπαθούς Δεξιάς, η οποία δεν έχει άλλη επιλογή από το να συμμαχήσει μαζί του.

Η Σιβ Γένσεν, η οποία είναι επικεφαλής του Κόμματος της Προόδου, θέλει να μειώσει τους φόρους, να ιδιωτικοποιήσει τη δημόσια τηλεόραση, να αναπτύξει την ιδιωτική εκπαίδευση, να βάλει φρένο στη μετανάστευση- για να αφομοιωθούν καλύτερα οι ξένοι που υπάρχουν ήδη στη Νορβηγία… Η προσέγγιση αυτή ήταν άλλοτε πολιτικά απαράδεκτη, όμως είναι πλέον σε σημαντικό βαθμό αποδεκτή από την πολιτική τάξη, η οποία φοβάται μήπως δημιουργηθούν γκέτο όπως στη Σουηδία ή θρησκευτικές εντάσεις όπως στη Δανία. Από την άλλη, το Κόμμα της Προόδου δηλώνει πως θέλει να χρησιμοποιήσει το δημόσιο ταμείο όπου συγκεντρώνονται τα έσοδα από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο (στα τέλη Ιουνίου έφτανε τα 274 δισεκατομμύρια ευρώ) για να επενδύσει σε νοσοκομεία, οίκους ευγηρίας, δρόμους, σχολεία. Σίγουρα υπάρχουν λόγοι που οι λαϊκιστές κερδίζουν ψήφους…