Επιφυλλίδα

Προεκλογική γελοιότης
Του Θανάση Θ. Νιάρχου

Είναι βέβαιο πως, τώρα που «μυρίσανε» εκλογές, θα επαναληφθεί, κατά την προεκλογική περίοδο, μια αφόρητη γελοιότης. Ένας αφάνταστος αριθμός- θα πρέπει να ανέρχεται σε εκατομμύρια- διαφημιστικών προσπέκτους για τους υποψηφίους όλων των κομμάτων (ιδιαίτερα των δύο μεγάλων) που όσο κι αν προσπαθήσει κανείς είναι αδύνατο να εντοπίσει τα έργα και τις «επιτυχίες» που καταγράφουν. Αλλά το ακόμη γελοιωδέστερο είναι οι φωτογραφίες των υποψηφίων. Ακόμη κι ένας κρετίνος δύσκολα θα επείθετο να ψηφίσει, χάρη στις φωτογραφίες που έχει επιλέξει, ώστε να ενισχύσει την προεκλογική του εκστρατεία ο οποιοσδήποτε υποψήφιος. Αν κάνεις μια στοιχειώδη αφαίρεση, πως η φωτογραφία, δηλαδή, δεν συνιστά απαραίτητα ένα αδιαμφισβήτητο ντοκουμέντο, μάλλον πρόκειται για δυσφήμηση παρά για διαφήμιση ο τρόπος με τον οποίο επιλέγουν τις φωτογραφίες τους οι υποψήφιοι. Γνωστός πολιτικός διαφήμιζε, κατά την προηγούμενη προεκλογική περίοδο, τη δράση του ενώ ήταν υπουργός, με τη λεζάντα «Συστηματική δουλειά και αποτελεσματικές παρεμβάσεις», ενώ δύο φωτογραφίες τον έδειχναν η μεν μία να στέκεται στην είσοδο του υπουργικού αυτοκινήτου και να ετοιμάζεται να μπει στη θέση του συνοδηγού, η δεύτερη δε να παραλαμβάνει ένα μετάλλιο.

Η συστηματική δουλειά και οι αποτελεσματικές παρεμβάσεις, δηλαδή, ήταν το μετάλλιο και η είσοδος στην υπουργική λιμουζίνα. Όπως ακριβώς το λέει ο λαός: «Θέλει η πουτάνα να κρυφτεί και η χαρά δεν την αφήνει». Δεν μπορεί να καταλάβει κανείς τι έχει χρεοκοπήσει περισσότερο στις μέρες μας, αν είναι δηλαδή ο λόγος ή αν είναι η φωτογραφία. Ή μήπως είναι και τα δυο μαζί, αφού με τόση ασυμφωνία μεταξύ τους ή μάλλον με τον πρώτο να διαψεύδει τη δεύτερη αλλά και το αντίθετο ακριβώς, η όλη υπόθεση, αντί να λειτουργεί δυσφημιστικώς ακυρωτικά για τον υποψήφιο, τον επιβραβεύει με την εκλογή του. Μην είμαστε κακοπροαίρετοι και κατηγορούμε, συλλήβδην, τους πολιτικούς ως καιροσκόπους, κακοήθεις, ανέντιμους και ανίκανους. Αλλά αυτό για το οποίο μπορεί να τους κατηγορήσει κανείς συλλήβδην είναι πως η διαχείριση όλου του κόσμου, από πλευράς τους, γίνεται μ΄ έναν τρόπο υποτιμητικό, προσβλητικό, καθώς δείχνει να θεωρούν πως ο κόσμος αυτός δεν αντιλαμβάνεται την εξαπάτηση που επιχειρείται με τον λόγο και τις φωτογραφίες. Με την εντύπωση ή μάλλον τη βεβαιότητα που έχουν οι πολιτικοί πως, επειδή συμβαίνει να είναι δημόσια πρόσωπα, είναι όλοι πρόθυμοι να κατεβάσουν τα βρακιά τους. Δεν μπορείς, βέβαια, να περιμένεις μιαν ιδιαίτερη ευαισθησία από τους πολιτικούς. Να κατανοήσουν, αίφνης, πως μια φωτογραφία που παραπλανά, προκαλεί αφάνταστη ζημιά, γιατί κάνει μια πραγματικά συνταρακτική φωτογραφία το ίδιο ανυπόληπτη και αντί να αφυπνίζει, να συμβάλλει στη γενικευμένη αναισθησία. Ή καθώς δεν υπάρχει πλέον πολιτικός που να μη μιλάει για «αλλαγή», να αντιληφθούν όλοι τους πως για να προκύψει η μεγάλη αλλαγή που επαγγέλλονται, χρειάζεται να γίνουν πρώτα μικρές, στοιχειώδεις αλλαγές, όπως είναι να πάψουν να διαφημίζονται οι υποψήφιοι με παραπλανητικές φωτογραφίες και άδειες λέξεις. Ή ακόμα να προβληματιστούν ή έστω ν΄ αναρωτηθούν οι πολιτικοί πώς είναι δυνατόν να χρησιμοποιούν το πολυτιμότατο χαρτί που χάρη σ΄ αυτό γνωρίσαμε τα Ευαγγέλια, τους αρχαίους, τον Σαίξπηρ, τον Παπαδιαμάντη για να διαδίδουν ασυστόλως τα ψέματά τους.

Συμφωνούμε πως όλα αυτά είναι «ψιλά γράμματα» για τους πολιτικούς. Είναι όμως έξω από κάθε υπολογισμό να λογαριάζεις τους ψηφοφόρους, συλλήβδην, ηλίθιους (έχει συμβεί με γυναίκα πολιτικό), ώστε να θεωρείς ως διαφήμιση φωτογραφία που σε δείχνει μπροστά στις τηλεοπτικές κάμερες με τη λεζάντα: «Η (αναφέρεται το όνομα της πολιτικού) κάνει δηλώσεις στην τηλεόραση». Για όνομα του Θεού, ποιος μπορεί να θεωρήσει ότι έχεις αξία, επειδή συμβαίνει να μιλάς στη τηλεόραση, όταν δέκα εκατομμύρια Έλληνες θα μπορούσαν να βρεθούν μ΄ ένα μαρκούτσι μπροστά στο στόμα τους; Ή ακόμη ν΄ αποκτάς αξία, γιατί στα διαφημιστικά προσπέκτους καταχωρούνται φωτογραφίες σου με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, τον Αρχιεπίσκοπο και τον Πρωθυπουργό; Αν υποθέσουμε ότι τα ύπατα αυτά αξιώματα εκφράζουν μιαν οποιαδήποτε αξία, γιατί συμβαίνει η κύρια δυνατότητά τους να είναι αυτή της μετάγγισης ώστε να γίνεται σημαντικός κάθε ανόητος ή επηρμένος που θα μπορούσε να σταθεί στο πλάι τους;

Ο Θανάσης Θ. Νιάρχος είναι ποιητής, συνεκδότης του περιοδικού «Η Λέξη».