Το Πνεύμα του Τόνου

Εύξεινος Πόντος
Της Εύας Κοταμανίδου

Ένα όνειρο χρόνων, ταξίδιπροσκύνημα στις χαμένες πατρίδες των προγόνων, γινόταν πραγματικότητα με φίλους Ποντίους από τη Δράμα, με πούλμαν. Μια διαδρομή 4.600 χλμ. να χορταίνουν τα μάτια, να μη χορταίνει η ψυχή να βλέπει, να θυμάται, να αναπλάθει ιστορίες ευημερίας και πόνου, ονόματα πόλεων, περιοχών… Πρώτος σταθμός, Ραιδεστός. Στην οδό Ραιδεστού 25 γεννήθηκα και μεγάλωσα και τώρα «ο δρόμος περνούσε από μέσα», ξαναγεννιόμουν.

Κωνσταντινούπολη, η Βασιλεύουσα, τα τείχη, η Αγιά Σοφιά, το Πατριαρχείο, ο Βόσπορος, ο Γαλατάς, στην πλατεία Ταξίμ το ξενοδοχείο, ελληνικά αρχοντόσπιτα στον πεζόδρομο προς το Πέραν…

Μαγεία ατελείωτη, περιπλάνηση στην Ιστορία, αρχαία, βυζαντινή, οθωμανική και το ταξίδι ξεδιπλώνεται:

Σαφράμπολη, Κασταμονή, Ινέπολη, αρχή παραλιακού Πόντου. Πόλεις και χωριά πνιγμένα στο πράσινο και στο γαλάζιο, Αγιαντζίκι (ο αρχαίος Αιγιαλός) πατρίδα της μητέρας μου και αμέσως Σινώπη, Μπάφρα η μαρτυρική, Σαμψούντα (η αρχαία Αμισός)

γενέθλια γη του πατέρα μου, Οινόη, Φάτσα, Κοτύωρα, Κερασούντα, Τρίπολη, Τραπεζούντα… Αιώνες ιστορίας, πολιτισμού, πολέμων, διωγμών και δόξας. Ίωνες, Αργοναύτες, Αθηναίοι, Μ. Αλέξανδρος, Πέρσες, Μιθριδάτες, Ρωμαίοι, Κομνηνοί, Οθωμανοί και ποιοι δεν πέρασαν από δω.

Επιστροφή από τον μεσογειακό Πόντο: Αργυρούπολη, Νικόπολη, Αμάσεια, Μερζιφούντα, Νίκαια, Προύσα, Λάμψακος, Καλλίπολη… Ταξίδι ατέρμονης συγκίνησης.

Υπολείμματα αρχιτεκτονικών μνημείων, σχολείων, εκκλησιών, όσες δεν έγιναν τζαμιά, σημάδια ελάχιστα ένδοξης ελληνικής παρουσίας. Και η συγκίνηση κορυφωνόταν στις συναντήσεις με Τούρκους «πρόσφυγες» της ανταλλαγής.

Προσφορές, κεράσματα, μνήμες, χαμόγελα, δάκρυα… Οι άνθρωποι δεν γνωρίζουν σύνορα, αναγνωρίζουν φίλους συνανθρώπους.