Φαινόμενα

Τηλεοπτικές μόδες
, Της Πόπης Διαμαντάκου diaman@dolnet.gr

Όμορφοι. Αλλά όχι και τόσο. Καλοί. Αλλά όχι εντελώς. Ενίοτε ανόητοι, όπως γίνονται σε ορισμένες στιγμές όλοι οι άνθρωποι. Ικανοί, αλλά όχι σε όλους τους τομείς. Άλλοτε αποτυχημένοι και ανταγωνιστικοί. Σπανίως υπεράνω
Oι ήρωες των σημερινών τηλεοπτικών σειρών απέχουν από την παλιομοδίτικη χολιγουντιανή αντίληψη που τους ήθελε να δίνουν το καλό παράδειγμα, «πάντα ατσαλάκωτοι». Η «συνταγή» άλλαζε μόνο στις τηλεοπτικές κωμωδίες, με πρώτη τη Λουσίλ Μπολ να δίνει έναν χαρακτήρα Αμερικανίδας αφελούς μικροαστής νοικοκυράς, χωρίς πολλά ταλέντα, αλλά με χιούμορ που ξετρέλανε τους Αμερικανούς τηλεθεατές. Ήταν απλό: το κοινό ταυτιζόταν.

Πέρασαν αρκετές δεκαετίες και πολλοί τηλεοπτικοί υπερήρωες, από σούπερ ντετέκτιβ μέχρι σούπερ δικηγόρους και από βιονικούς εκδικητές μέχρι υπερσιλικονούχες ναυαγοσώστριες που τούρλωναν τις πλαστικές καμπύλες καθώς βούταγαν τη σανίδα διάσωσης σαν να ΄παιρναν το κουβαδάκι- τάχα αγνοούσαν το σέξι της εμφάνισης. Και τι δεν έχουμε δει. Άλλαξαν όλα. Μοιάζει αστεία η αλήστου μνήμης Αλέξις Κάρινγκτον της «Δυναστείας» με τις τεράστιες βάτες και το υγρό κραγιόν που προκαλούσε επιστημονικές απορίες για το πώς συγκρατείται και δεν τρέχει στο πιγούνι. Μπορεί να μην ταυτίστηκαν οι Αμερικανίδες νοικοκυρές μαζί της, ταυτίστηκαν όμως οι ομοφυλόφιλοι της Δυτικής Ακτής και δημιούργησαν φαν κλαμπ, που τη λάτρεψε.

Ντετέκτιβ σαν τους «Σκληρούς του Μαϊάμι» έπειθαν τόσο, που γέμισαν οι νεοϋορκέζικες βιτρίνες με ανδρικά σακάκια σε παλ χρώματα τα οποία φοριούνταν με τα μανίκια ανασηκωμένα μέχρι τους αγκώνες, καθώς και χαβανέζικα πουκάμισα. Φρίκη; Μόδα. Έκανε μόδα η τηλεόραση. Αλλά όχι εκ του μηδενός. Ήταν έτοιμο το φιλοθέαμον να την υιοθετήσει, πιστεύοντας ότι θα ζήσει ζωές σαν των ηρώων που θαύμαζε, θα πάρει κάτι από τη λάμψη τους. Το όνειρο του καπιταλισμού ήταν ακόμη ζωντανό.

Κατόπιν εμφανίστηκε το ριάλιτι, η Όπρα άλλαξε τον ρουν της τηλεόρασης και την έκφραση του δημόσιου διαλόγου, ενώ το φιλοθέαμον άρχισε να βλέπει τον εαυτό του στην τηλεόραση και αυτό ήταν πιο υπνωτικό. Άρχισε να αλλάζει και ο κόσμος. Οι ανάγκες του να τα βγάλει πέρα με τα μικρά και καθημερινά, να αντέξει τον εαυτό του που βρισκόταν μακράν των χολιγουντιανών προδιαγραφών και των τηλεοπτικών τους κακέκτυπων, κυριάρχησαν των γκλαμουρο-ονείρων. Οι παχύσαρκες νοικοκυρές ήθελαν να αδυνατίσουν, οι φτωχές να μάθουν να φτιάχνουν καλλυντικά μόνες τους και, για τις δύσκολες περιπτώσεις, οι παντός είδους γκουρού δίδασκαν λυγίζοντας σίδερα ή πατώντας σε κάρβουνα «τη δύναμη της θέλησης». Ξεκατινιάστηκε το φιλοθέαμον μέχρι πάτου και αίφνης αναζήτησε το δικό του «καλό παράδειγμα». Αντί να ξεμαλλιάζονται φτωχοί στα τηλεοπτικά σαλονάκια, εμφανίζονταν άλλοι φτωχοί, οι «περήφανοι», που τα ΄βγαζαν πέρα με δώδεκα παιδιά, μπαμπάδες μόνοι τους με 5 παιδιά και άλλοι τέτοιοι «ήρωες της καθημερινότητας»- είδαμε και στα δικά μας ριάλιτι παρόμοια.

Στο μεταξύ εμφανίστηκε και η Κάρι Μπράντσο με τα Μανόλο της και την παρέα της και «έμαθε» στα κορίτσια ότι μπορεί να συζητούν με τις φίλες τους για τα μεγέθη των ανδρικών οργάνων σαν ξεσαλωμένοι γκέι και την ίδια στιγμή να είναι συναισθηματικές και να περιμένουν τον τέλειο άνδρα- μέχρι που βούλιαξε και αυτή στον συντηρητισμό του γάμου με τον μίστερ Μπιγκ. Μεταξύ μας, η οικονομική κρίση διέλυσε τα όνειρα των κορασίδων, ότι δεν είναι δα και τόσο απίθανο να αποκτήσουν ένα Όσκαρ ντε λα Ρέντα. Και άντε το απέκτησαν. Πού να το φορέσουν; Και πόσες να γίνουν «συνοδοί Μυκόνου»;

Καμιά τηλεόραση δεν μακροημέρευσε παραμένοντας μακριά από την κοινωνία στην οποία απευθύνεται

Πιο γήινοι ήρωες

Αλλάζουν τα πρότυπα. Οι ήρωες στα σίριαλ νέας γενιάς είναι πιο γήινοι, έχουν τις αδυναμίες των «κανονικών ανθρώπων», γίνονται δυναμικοί όταν η ανάγκη το απαιτήσει, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι απαλλάχθηκαν από τα πάθη και τις μιζέριες τους. Το «Lost» υπήρξε σταθμός και τώρα το «Grey΄s anatomy». Οι ηθοποιοί έχουν τη νοστιμιά της προσιτής ομορφιάς και τα «ψαγμένα» σενάρια σε ντεκόρ «παραδοσιακά» (εξωτικοί τόποι, νοσοκομεία, δικηγορικά γραφεία) τα διαπερνούν σύγχρονες εκδοχές προαιώνιων κοινωνικών προβλημάτων, ακόμη και φιλοσοφικών και πολιτικών («Βoston Legal»).

Αλλάζει πάλι η κοινωνία. Οι ανάγκες. Και καμιά τηλεόραση δεν μακροημέρευσε παραμένοντας μακριά από την κοινωνία στην οποία απευθύνεται. Λύσεις τύπου «Πετρούλα» το απέδειξαν, άλλωστε.