[ Διαστάσεις ] Διαζύγιο α λα αφγανικά

Προκειμένου να ξεφύγει από τον βάρβαρο σύζυγό της, τους συνεχείς ξυλοδαρμούς και τα βασανιστήρια, η Ζαρά προσπάθησε να αυτοπυρποληθεί. Κι έπειτα ανακάλυψε μια (κάπως) ασφαλέστερη λύση: το διαζύγιο.

Συνεχή αύξηση παρουσιάζει στη Χεράτ, την πλέον συντηρητική πόλη του Αφγανιστάν, ο αριθμός των γυναικών που τολμούν να συγκρουστούν με τους νόμους της πατριαρχικής κοινωνίας και με τη βοήθεια μιας γυναικείας οργάνωσης αποφασίζουν να πάρουν διαζύγιο- επιλογή ταμπού για μία μουσουλμανική κοινωνία. Ο αριθμός των διαζυγίων διπλασιάστηκε πέρυσι ενώ ο αριθμός των αυτοκτονιών γυναικών μειώθηκε, από τις 98 που ήταν το 2006 στις 73, το 2008. «Όταν μειώσαμε τον αριθμό των αυτοκτονιών, αυξήθηκε ο αριθμός των διαζυγίων, διότι οι γυναίκες κατάλαβαν ότι δεν μπορούν να λύσουν τα προβλήματά τους αυτοπυρπολούμενες», λέει η Σουράγια Πακζαντ, υπεύθυνη της οργάνωσης που αναλαμβάνει να βοηθήσει όσες γυναίκες το επιθυμούν να πάρουν διαζύγιο.

Δεν είναι εύκολο: με βάση τον ισλαμικό νόμο του Αφγανιστάν, ένας άνδρας μπορεί να χωρίσει χωρίς να χρειάζεται τη σύμφωνη γνώμη της συζύγου του, αλλά αν μία γυναίκα θελήσει διαζύγιο, πρέπει να έχει την έγκρισή του και χρειάζεται μάρτυρες που να καταθέσουν στο δικαστήριο ότι το διαζύγιο δικαιολογείται. «Ένας άνδρας αποφασίζει το μέλλον μιας γυναίκας με ένα κομμάτι χαρτί», λέει η επικεφαλής των εισαγγελικών αρχών της Χεράτ, Μαρία Μπασίρ. Ακόμα και αν ο άνδρας συμφωνήσει στο διαζύγιο, όμως, το αντάλλαγμα είναι συνήθως η εγκατάλειψη των παιδιών, προοπτική που αποθαρρύνει πολλές κακοποιημένες γυναίκες. «Οι γυναίκες προτιμούν τον θάνατο από το να αποχωριστούν τα παιδιά τους, γι΄ αυτό καταφεύγουν στην αυτοκτονία ή απλώς το σκάνε», λέει η Μπασίρ. Επιπλέον, διαζύγιο για τη γυναίκα συνεπάγεται αποξένωση από την οικογένειά της, ενίοτε και μεγάλο κίνδυνο.

«Δεν έζησα ούτε μία χαρούμενη ημέρα με τον σύζυγό μου, ήταν απάνθρωπος, με χτυπούσε κάθε μέρα», λέει η 35χρονη Ζαρά, δείχνοντας τα σημάδια στο δεξί της πόδι από τα ηλεκτροσόκ στα οποία την υπέβαλλε ο άνδρας της. Η Ζαρά παντρεύτηκε σε ηλικία 14 ετών και υπέφερε από την αρχή του γάμου της μέχρι που μία περιουσιακή διαφορά με τους συγγενείς του συζύγου της μετέτρεψε τον γάμο της σε κόλαση. «Θέλησαν να με σκοτώσουν τρεις ή τέσσερις φορές, μία φορά με ποντικοφάρμακο». Και σήμερα; «Ο πατέρας μου με έχει αποκηρύξει και οι τέσσερις αδελφοί μου με αναζητούν για να με σκοτώσουν». Η Ζαρά έχει επίσης χάσει την κηδεμονία των εννέα παιδιών της, επτά αγοριών και δύο κοριτσιών. Ο πρώην σύζυγός της, της είχε επιτρέψει να κρατήσει τις δύο θυγατέρες της υπό τον όρο ότι δεν θα ξαναπαντρευόταν αλλά οι οικονομικές συνθήκες σε μία χώρα, στην οποία σπάνια δουλεύουν οι γυναίκες, την ανάγκασαν να ξαναπαντρευτεί και όταν εκείνος το έμαθε, τις πήρε πίσω.