[ Δρόμοι ]

Το αμερικανικό…
… όνειρο δεν περνάει την πόρτα των πανεπιστημίων. Με άλλα λόγια, οι πλούσιοι παραμένουν οι πιο μορφωμένοι. Το περιοδικό «Εκόνομιστ», το πιο επίσημο αλλά και το πιο δογματικό όργανο του νεοφιλελευθερισμού, γράφει πως «ένα σύστημα σχολείων και πανεπιστημίων για τις ελίτ, στα οποία οι πλούσιοι έχουν προνομιακή πρόσβαση, δεν είναι ούτε δίκαιο ούτε αποδοτικό. Όμως, η επιτυχία αυτών των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων δεν στηρίζεται στο χρήμα αλλά στην οργάνωση. Τουλάχιστον η Βρετανία και οι ΗΠΑ έχουν πολύ καλά πανεπιστήμια».

Το ερώτημα…
… πώς θα μπορούσε μια κοινωνία να έχει καλά πανεπιστήμια που θα είναι προσιτά σε όλους, δεν φαίνεται να απασχολεί το βρετανικό περιοδικό. Το παράδοξο είναι όμως πως επιχειρηματολογεί εναντίον όσων είχε γράψει το ίδιο μόλις πριν από μερικούς μήνες. Τότε είχε κάνει μια μεγάλη έρευνα για το «κοινωνικό ασανσέρ» σε όλον τον κόσμο. Και είχε διαπιστώσει πως η Δυτική Ευρώπη προσέφερε στις λαϊκές τάξεις τις καλύτερες ευκαιρίες για κοινωνική άνοδο σε σχέση με τις ΗΠΑ, όπου επικρατούσε μια κοινωνική ακαμψία. Το «Εκόνομιστ» είχε καταλήξει τότε στο συμπέρασμα πως ήταν ίσως απαραίτητο να γίνει μια μεταρρύθμιση με την επιβολή φόρων στους πιο πλούσιους ώστε να χρηματοδοτηθεί με αυτούς τους φόρους η κοινωνική ανέλιξη των λιγότερο προνομιούχων λαϊκών στρωμάτων.

Το βρετανικό…
… περιοδικό συμφωνούσε τότε με τα συμπεράσματα στα οποία είχε καταλήξει ο νομπελίστας Πολ Κρούγκμαν στο βιβλίο του «Η Αμερική που θέλουμε». Σε αυτό, ο Αμερικανός οικονομολόγος ανέλυε τα ευρήματα μεγάλης έρευνας η οποία αποκάλυπτε τα ψηλά τείχη που ορθώνει το χρήμα στην αμερικανική εκπαίδευση. Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, το 29% των μαθητών του 15 που η οικογένειά τους ανήκει στο κατώτατο 25% της εισοδηματικής κλίμακας μπαίνουν στο πανεπιστήμιο. Όμως, το αντίστοιχο ποσοστό για τους μαθητές του 5 που η οικογένειά τους ανήκει στο ανώτατο 25% της εισοδηματικής κλίμακας είναι τουλάχιστον 30%. Γι΄ αυτούς, το οικογενειακό χρήμα ανοίγει τις πόρτες που για άλλους κρατάει κλειστές. Μα δυο λόγια, εξηγεί ο Λοράν Πενσόλ στο γαλλικό περιοδικό «Μαριάν», όταν αφήνει κανείς απεριόριστες και αμολητές τις δυνάμεις της αγοράς, τότε καταλήγει σε ένα σύστημα όπου το χρήμα των γονέων μετράει περισσότερο από την εργασία και την επιμέλεια των μαθητών. Οι όποιες μεταρρυθμίσεις μπορεί να είναι απαραίτητες, αλλά ποτέ χωρίς την προστασία και την επαγρύπνηση που μπορούν να εγγυηθούν την ισότητα των ευκαιριών η οποία σήμερα σαρώνεται από τους μηχανισμούς της αγοράς.

Θα άξιζε…
… ίσως να πούμε ένα μεγάλο ευχαριστώ στο περιοδικό «Εκόνομιστ» που με συνέπεια διατυπώνει απερίφραστα τη νεοφιλελεύθερη σκέψη- την οποία οι ευρωπαϊκές ελίτ σπάνια αποτολμούν να εκφράσουν με την ίδια ωμότητα. Τουλάχιστον δεν θα μπορέσουμε να το κατηγορήσουμε πως δεν μας έχει προειδοποιήσει.