[ Δρόμοι ]

Το μήνυμα…
… είναι ξεκάθαρο. Στο Βρετανικό Μουσείο, όπως παρατηρεί ο Βρετανός δημοσιογράφος Ρίτσαρντ Χόλετζ, τα ελγίνεια κοιτάζουν από τους τοίχους στο εσωτερικό της αίθουσας. Έτσι, σαν φυλακισμένα, καταδικασμένα να μην αντικρύσουν ποτέ τον ορίζοντα. Στην Αθήνα, όσα μάρμαρα απέμειναν από την ακρωτηριασμένη ζωφόρο κοιτάζουν τον επισκέπτη. Και πάνω από τους ώμους του τον Παρθενώνα. Είναι σαν να λένε: τα Μάρμαρα ανήκουν εδώ. Σε αυτό το μουσείο. Στην Αθήνα.

Εκείνοι…
… στους οποίους απευθύνεται το μήνυμα αρνούνται να το παραλάβουν. Κάνουν σαν να μην καταλαβαίνουν. Κι ας αποστέλλονται χρόνια τώρα παρόμοια μηνύματα από άλλους πολιτισμένους λαούς: την ιρακινή Αρχαιολογική Υπηρεσία που ζητάει την επιστροφή της βαβυλωνιακής πύλης της Ιστάρ από τους Γερμανούς, τους Περουβιανούς που ζητούν την επιστροφή αρχαιοτήτων των Ίνκας από το Πανεπιστήμιο Γέιλ, τους Αιγυπτίους που ζητούν την επιστροφή της στήλης της Ροζέτας από τους Βρετανούς. Αυτοί που κάνουν σαν να μην καταλαβαίνουν, όπως ο αρθρογράφος Ρόμπερτ Φούλφορντ, γράφουν (στην καναδική εφημερίδα «Νάσιοναλ Ποστ»): «Σε μια εποχή που οι άνθρωποι μεταναστεύουν στην Ευρώπη και την Αμερική για μια καλύτερη ζωή, υπάρχουν κάποιοι που πιστεύουν ότι οι αρχαιότητες πρέπει να ταξιδεύουν ανάποδα. Ποιος δικαιούται τη στήλη της Ροζέτας, που ήταν αφιερωμένη στον Πτολεμαίο Ε΄, τον Μακεδόνα ηγεμόνα της Αιγύπτου; Το κράτος της Μακεδονίας; Η Μακεδονία που αποτελεί τμήμα της Ελλάδας; Δυστυχώς, οι πληθυσμοί έχουν μετακινηθεί τόσο πολύ εδώ και δύο χιλιάδες χρόνια, που κανείς δεν μπορεί να αποδείξει την ιστορική του συνέχεια με το 196 π.Χ. Ούτε η Αίγυπτος. Κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί πως οι Αιγύπτιοι του 2009 είναι ο ίδιος λαός με εκείνον που υποσχέθηκε αφοσίωση στον ξένο βασιλιά του. Ίσως λοιπόν είναι καλύτερα η στήλη της Ροζέτας να παραμείνει στο Βρετανικό Μουσείο, όπου τη φροντίζουν καλά εδώ και δύο αιώνες». Με θεωρίες φυλετικής καθαρότητας τύπου Φαλμεράιρερ, δηλαδή, οι νοικοκύρηδες καλούνται από τους κλέφτες να αποδείξουν ότι τα κλεμμένα ήταν δικά τους. Όσο για τα «ανάποδα ταξίδια» των αρχαιοτήτων, είναι προφανές ότι έπεσαν κι αυτές θύματα της ίδιας μάστιγας που προκαλεί τα μεταναστευτικά κύματα των ανθρώπων: της αποικιοκρατίας και του ιμπεριαλισμού. Η βαρβαρότητα…
… του ελγινισμού βρίσκει άλλον έναν άξιο υποστηρικτή στο πρόσωπο του Νιλ Μακγκρέγκορ. Σε δοκίμιό του που περιλαμβάνεται στο βιβλίο «Τίνος πολιτισμός;», ο διευθυντής του Βρετανικού Μουσείου κατηγορεί για εθνικισμό τις χώρες που διεκδικούν τον πολιτισμό τους και γράφει πως το μουσείο του είναι ένας χώρος που προάγει την «ενότητα του κόσμου». Δεν γράφει λέξη όμως, όπως παρατηρεί η κοινωνιολόγος Τίφανι Τζένκινς, για τους ιστορικούς δεσμούς του μουσείου του με τις εκστρατείες της Βρετανικής Αυτοκρατορίας.

Οι σημερινοί…
… βάρβαροι που εκμαυλίζουν τις συνειδήσεις με ένα εκσυγχρονισμένο κοσμοπολίτικο προσωπείο, δεν είναι λιγότερο βάρβαροι από τους ανεπιτήδευτους παλιούς σαν τον Ελγίνο. Αν είχαν ζήσει στην εποχή του, σίγουρα θα είχαν αποσπάσει τη ζωφόρο με τον ίδιο τρόπο.