Παροχές τώρα, φόροι μετά

Ακριβά θα πληρώσουμε από την επομένη των ευρωεκλογών και για πολύ καιρό μετά τις παροχές που τώρα κάνει ή εξαγγέλλει η κυβέρνηση αυξάνοντας ακόμη περισσότερο το ήδη εκτός ελέγχου έλλειμμα του προϋπολογισμού. Η κυβέρνηση έχει έτοιμα εναλλακτικά σχέδια φόρων και περικοπών δαπανών, τα οποία θα εφαρμόσει από τις 8 Ιουνίου, ανάλογα με το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών και το τι αυτό θα προοιωνίζεται για τις εθνικές εκλογές. Αν η διαφορά που θα προκύψει μεταξύ του κυβερνώντος κόμματος και του ΠΑΣΟΚ είναι μικρή και φανεί ότι υπάρχει περιθώριο να γίνουν οι εθνικές εκλογές αργότερα, π.χ. τον Μάρτιο του 2010, είναι πιθανόν να ανακοινωθεί ένα βαρύ πακέτο μέτρων αμέσως και ένα ελαφρύτερο τον Οκτώβριο, ώστε να μην υπάρχουν αρνητικές εντυπώσεις έως τη μέρα των εκλογών. Αν, αντίθετα, το προβάδισμα του ΠΑΣΟΚ είναι μεγάλο και διαγραφεί μια προοπτική εκλογών το φθινόπωρο, το πακέτο του Ιουνίου θα είναι ελαφρύτερο και το μεγαλύτερο θα μετατεθεί για τον Οκτώβριο, εν όψει του προϋπολογισμού του 2010.

Πιέζουν οι Βρυξέλλες
Το σίγουρο είναι ότι οι Βρυξέλλες πιέζουν ασφυκτικά για τη λήψη μέτρων που θα μειώσουν το έλλειμμα κάτω από 3% του ΑΕΠ στο τέλος του 2010. Περιμένουν κάποιες παρεμβάσεις συντομά και συγκεκριμένα τον Ιούνιο, όπως έχει καταστήσει σαφές ο πρόεδρος της ευρωζώνης κ. Ζαν-Κλοντ Γιουνκέρ και οπωσδήποτε έναν πειστικό προϋπολογισμό για την επόμενη χρονιά, ενώ δεν συζητούν καν στην παρούσα φάση το ενδεχόμενο να αναβληθεί ακόμη έναν χρόνο η απαιτούμενη προσαρμογή.

Οι πρώτες κινήσεις
Έτσι, σύμφωνα με πληροφορίες, η κυβέρνηση είναι αποφασισμένη να κάνει τουλάχιστον τρεις κινήσεις, σε πρώτη φάση: να αυξήσει τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης σε καύσιμα, τσιγάρα και ποτά. Στα τρία αυτά προϊόντα η φορολογία στην Ελλάδα βρίσκεται σε χαμηλά επίπεδα σε σχέση με την Ευρωπαϊκή Ένωση και συνεπώς υπάρχει μια δικαιολογία για αύξηση. Πρόκειται άλλωστε για φόρους που μπορεί να συνδεθούν με την προστασία του περιβάλλοντος ή με την προστασία της υγείας.

Τα προβλεπόμενα έσοδα από τον ειδικό φόρο κατανάλωσης καυσίμων στον προϋπολογισμό του 2009 ανέρχονται σε 4,45 δισ. ευρώ, ενώ τα αντίστοιχα από τον καπνό και την αλκοόλη ανέρχονται σε 2,980 δισ. ευρώ. Συνεπώς μια αύξηση όλων κατά 10% θα απέφερε σε ετήσια βάση πρόσθετα έσοδα 750 εκατ. ευρώ, ενώ μια αύξηση κατά 20% θα απέφερε 1,5 δισ. ευρώ σε ετήσια βάση. Το δεύτερο μοιάζει και πιθανότερο, δεδομένων των μεγάλων αναγκών του Δημοσίου. Μέτρα 5,25 δισ. €στη διετία
Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το έλλειμμα του προϋπολογισμού το 2009 θα διαμορφωθεί στο 5,1% του ΑΕΠ, συνεπώς θα απαιτηθούν μέτρα 5,25 δισ. ευρώ στη διετία 2009- 2010 για να μειωθεί το έλλειμμα στο 3% του ΑΕΠ στο τέλος του επόμενου χρόνου. Αν μάλιστα επιβεβαιωθούν οι προβλέψεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, που βλέπει το έλλειμμα στο 6% του ΑΕΠ φέτος, η απαιτούμενη προσαρμογή φτάνει τα 7,5 δισ. ευρώ. Είναι προφανές ότι δεν θα διστάσει η κυβέρνηση να αυξήσει κατά μερικά λεπτά την τιμή της βενζίνης και των τσιγάρων προκειμένου να εξασφαλίσει ένα όσο μπορεί μεγαλύτερο τμήμα των απαιτούμενων εσόδων.

Βαρύ προβλέπεται να είναι το πακέτο και στο σκέλος των δαπανών, με τους μισθούς των δημοσίων υπαλλήλων να συνεχίζουν να υφίστανται συμπίεση, καθώς είναι πιθανό να διατηρηθεί για δεύτερη χρόνια το πάγωμά τους πάνω από ένα επίπεδο. Η εγκύκλιος του υφυπουργού Οικονομικών κ. Ν. Λέγκα την περασμένη εβδομάδα για την κατάρτιση του προϋπολογισμού του 2010 από τα υπουργεία και τους ΟΤΑ, σύμφωνα με την οποία τουλάχιστον οι ελαστικές δαπάνες, καταναλωτικές, επιχορηγήσεις κ.τλ., πρέπει να συμπιεσθούν το 2010 στα φετινά, μειωμένα κατά 10% σε σύγκριση με τον αρχικό προϋπολογισμό επίπεδα, δείχνει την κατεύθυνση στην οποία θα κινηθεί η κυβέρνηση.

Προς το παρόν, παροχές

Η κυβέρνηση είναι αποφασισμένη να κάνει τουλάχιστον τρεις κινήσεις, σε πρώτη φάση: να αυξήσει τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης σε καύσιμα, τσιγάρα και ποτά

Επικρατέστερα σενάρια

Τα επικρατέστερα μέχρι στιγμής μέτρα που συζητούνται στο οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης, περιλαμβάνουν:

● Αύξηση του τέλους συνδρομητών κινητής τηλεφωνίας. Μάλιστα είναι πιθανό να επιβληθεί φορολογία και στα καρτοκινητά που σήμερα δεν φορολογούνται.

● Αύξηση του υψηλού συντελεστή εισοδήματος, ώστε να επωμισθούν ένα μέρος του βάρους οι πλέον εύποροι, με βάση βεβαίως τη φορολογική τους δήλωση και όχι τα πραγματικά εισοδήματα.

Αύξηση του συντελεστή του Ενιαίου Τέλους Ακινήτων ή καθιέρωση ενός προοδευτικού συντελεστή, ώστε να φορολογούνται τα υψηλότερα εισοδήματα περισσότερο.