Φαινόμενα

Ντιμπέιτ για το ντιμπέιτ
, Της Πόπης Διαμαντάκου diaman@dolnet.gr

Το προεκλογικό έθιμο της τηλεοπτικής συνάντησης των πολιτικών αρχηγών αποτυπώνει τις εγχώριες ιδιομορφίες του πολιτικομιντιακού τοπίου
Η μεγάλη συζήτηση για τις παρασκηνιακές διαπραγματεύσεις, οι οποίες διαδραματίζονται τόσο στους πολιτικούς χώρους που θα εκπροσωπηθούν όσο και στους ενδοκαναλικούς, είναι το συναρπαστικό μιντιακό υλικό το οποίο πλαισιώνει και δίνει τηλεοπτικό περιεχόμενο στη σύντομη συνάντηση των πολιτικών αρχηγών, η οποία μόνο ως σόου μπορεί να καταναλωθεί και διόλου ως πολιτικός διάλογος. Ίσως στο μέλλον μια κάμερα που θα παρακολουθούσε τις πυρετώδεις προετοιμασίες των πολιτικών για να ανταποκριθούν στον «κορσέ» των τηλεοπτικών κανόνων να προσέδιδε ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον στο σόου. Έτσι κι αλλιώς πρόκειται για μια παραχώρηση της πολιτικής στο τηλεοπτικό λάιφ στάιλ. Τι θα φορούν, πώς θα είναι βαμμένοι, πώς θα χαιρετήσουν ο ένας τον άλλον, πώς θα κοιτάξουν τον φακό και πόσο μαέστροι θα είναι στην εκμετάλλευση των επικοινωνιακών «όπλων» που τους προσφέρει το τηλεοπτικό τελετουργικό.

Γενικά πάντως από τη συνάντηση της πολιτικής με την τηλεόραση φαίνεται να ωφελούνται κατ΄ αρχήν τα συντηρητικά κόμματα. Με πρώτο τον Νίξον, που έφερε βαρέως τη μιντιακή επιτυχία του Τζων Φ. Κέννεντυ, να επιχειρεί να παρακάμψει τον Τύπο της Ουάσιγκτον για να εκμεταλλευτεί την αναδυόμενη στην εποχή του λαϊκή τηλεόραση, την τηλεόραση των εντυπώσεων. Η άποψή του ήταν ότι οι όροι του λαϊκού τηλεοπτικού θεάματος θα του χρησιμεύσουν για μια άμεση επικοινωνία με τον λαό, χωρίς να μεσολαβούν οι παραδοσιακοί δημοσιογράφοι με το κριτικό πνεύμα και την επιμονή στη διερεύνηση του αληθούς και εφικτού. Με άλλα λόγια, είχε εμπνευστεί μια εικόνα του ίδιου και της κυβέρνησής του που θα ταίριαζε πολύ περισσότερο στους όρους ενός τηλεοπτικού σόου μαζικής κατανάλωσης, εξ ου και δεν σταμάτησε ποτέ να συγκρούεται με τον παραδοσιακό Τύπο.

Ήταν αυτός που ίδρυσε το White Ηouse Οffice of Communication επειδή, όπως έγραψε στα Απομνημονεύματά του, ένας μεταμοντέρνος πρόεδρος πρέπει να είναι δεξιοτέχνης στον χειρισμό των μίντια χωρίς ποτέ να κατηγορηθεί γι΄ αυτό, επειδή το μέλημα ενός πολιτικού για την εικόνα του πρέπει να προέχει του νοήματος.

Ειδικώς το τελευταίο το βλέπουμε στην Ευρώπη να το ακολουθεί κατά γράμμα ο Σαρκοζί, αλλά ουδόλως απέχει και από το εγχώριο πρωθυπουργικό ίματζ, που σαν να απομονώνεται από την υπόλοιπη κυβέρνηση και αποτελεί ένα ξεχωριστό εκλογικό ατού το οποίο αναδεικνύουν και οι δημοσκοπήσεις στο ερώτημα περί «καταλληλότερου». Ίματζ που καλλιεργείται ιδίως από ορισμένους εκπροσώπους της λαϊκής ενημερωτικής τηλεόρασης (π.χ. Αυτιάς) και τους πρωταγωνιστές της (π.χ. Ψωμιάδης) οι οποίοι δεν χάνουν ευκαιρία να αναδείξουν το πρόσωπο του Πρωθυπουργού ως υπεράνω πάσης κυβερνητικής αδυναμίας.

Το προσωποκεντρικό τηλεοπτικό σύστημα γίνεται όλο και περισσότερο το επίκεντρο της στρατηγικής της πολιτικής επικοινωνίας με αποκορύφωμα τα προεκλογικά ντιμπέιτ, όπου περισσότερο από τις πολιτικές και τα οράματα αναδεικνύονται τα πρόσωπα και οι επικοινωνιακές αρετές τους. Και απέναντι σε αυτά, τα πρόσωπα που αποτελούν το σήμα κατατεθέν της ενημέρωσης των καναλιών και τα οποία είναι κατά κανόνα οι παρουσιαστές ειδήσεων. Το τελετουργικό ως εκ τούτου αφορά κατ΄ εξοχήν την τηλεόραση και το δικό της τελετουργικό ενημέρωσης.

Ακριβώς γι΄ αυτό τον λόγο αποτυπώνονται στη στιγμιαία εικόνα οι ιδιομορφίες της εγχώριας πολιτικής και τηλεοπτικής πραγματικότητας. Ο Νίκος Χατζηνικολάου, αν και παρουσιαστής του δελτίου του Αlter, αφήνει την εκπροσώπηση του καναλιού στον Ανδρέα Κωνσταντάτο, αρμόδιο για το πολιτικό ρεπορτάζ. Για λόγους δεοντολογίας, επειδή είναι και εκδότης εφημερίδας; Επειδή οι ευρωεκλογές δεν θεωρούνται το ίδιο σημαντικές με τις εθνικές και οι ερωτήσεις που θα τεθούν εξίσου σημαντικές για την καθημερινότητα του πολίτη; Από την πλευρά του Σκάι θα συμμετέχει η Σία Κοσιώνη και όχι ο Αλέξης Παπαχελάς, περιορίζοντας ακόμη περισσότερο την εικόνα στην εμβέλεια ενός τηλεοπτικού δελτίου ειδήσεων.

Την τηλεμαχία των πολιτικών αρχηγών την Πέμπτη στη ΝΕΤ θα συντονίζει η Μαρία Χούκλη, ενώ ερωτήσεις θα υποβάλλουν οι δημοσιογράφοι Όλγα Τρέμη (Μega), Νίκος Ευαγγελάτος (Αnt1), Αιμίλιος Λιάτσος (Star), Ανδρέας Κωνσταντάτος (Αlter), Αντώνης Σρόιτερ (Αlpha), Σία Κοσιώνη (Σκάι)

Τηλεοπτικό event

Με άλλα λόγια, πρόκειται για ένα αποκλειστικώς τηλεοπτικό event, ενδιαφέρον μεν λόγω της συνάντησης στο τηλεοπτικό πλατό εκείνων που έτσι κι αλλιώς συναντιούνται στη Βουλή και διασταυρώνουν τα ξίφη τους, αλλά εδώ υπό την εξουσία των όρων της τηλεόρασης προς θρίαμβο του συντηρητισμού, που επιβάλλει η τηλεοπτική ψυχαγωγία.