«Εμείς νικήσαμε τον ολοκληρωτισμό»

Ενώ βγάζω φωτογραφία τον Μάρσιν, μπροστά στο κτίριο της «Gazeta», βλέπω την επιγραφή «Αgora» στην πρόσοψη. Είναι ο εκδοτικός όμιλος στον οποίο ανήκει η «Gazeta». «Είναι από την αρχαιοελληνική Αγορά. Εμείς θέλαμε να γίνουμε η πολωνική Αγορά», μου εξηγεί. Και ενώ τον χαιρετώ, του ζητώ μια τελευταία κουβέντα για την οικονομική κρίση. «Στην εφημερίδα μας έχει γίνει ήδη αισθητή. Τους τελευταίους έξι μήνες έχουν απολυθεί πενήντα δημοσιογράφοι», λέει ο Μάρσιν. «Αλλά νομίζω ότι θα την ξεπεράσουμε την κρίση. Εμείς ξεπεράσαμε τον ολοκληρωτισμό,» καταλήγει χαμογελώντας. Αυτή την απάντηση την άκουσα από πολλούς στην Τσεχία, τη Σλοβακία, την Πολωνία. Εδώ ανησυχούν για την κρίση, αλλά δεν πανικοβάλλονται. Ίσως γιατί οι μνήμες ενός εφιαλτικού παρελθόντος είναι ακόμα πολύ νωπές. Ίσως γιατί μέσα σε είκοσι χρόνια σε αυτές τις χώρες άλλαξαν τόσα πολλά πράγματα προς το καλύτερο που ο ενθουσιασμός διώχνει τον φόβο. Παίρνω ένα ταξί και κατευθύνομαι προς το κέντρο. Βλέπω τις πρώτες αφίσες των ευρωεκλογών στους τοίχους.

Έχει βραδιάσει και ο τεράστιος «Παλιάτσος του Στάλιν» φωτίζει τόσο όμορφα, σε αυτή την πόλη, τη θορυβώδη, την εφτάψυχη, σαν τις γάτες…