«68 χρόνια νόμιζα πως οι Γερμανοί εκτέλεσαν τους σωτήρες μου»

«Για 68 χρόνια δεν ήθελα να επιστρέψω στην Κρήτη. Ένιωθα ενοχές γιατί πίστευα ότι η οικογένεια που με είχε κρύψει στο σπίτι της κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου εκτελέστηκε από τους ναζί. Σκεφτόμουν ότι αν δεν με είχαν φιλοξενήσει θα ζούσαν. Όμως τελικά έστω έπειτα από τόσα χρόνια έμαθα ότι γλίτωσαν. Έτσι αποφάσισα να επιστρέψω και να αναζητήσω τους απογόνους τους».

O 90χρονος σήμερα Τζόσεφ Ουίλσον από τη Νέα Ζηλανδία ήταν ένας από τους μαχητές της Μάχης της Κρήτης τον Μάιο του 1941. Συνοδευόμενος από τον μεγάλο του γιο, επέστρεψε αυτές τις μέρες στην Κρήτη, τον τόπο που όπως λέει «πριν από 68 χρόνια τού σημάδεψε τη ζωή» με αφορμή τις εκδηλώσεις για την 68η επέτειο της Μάχης. Μάλιστα, στις αρχές της εβδομάδας συναντήθηκε με έναν απόγονο των ανθρώπων που του είχαν προσφέρει καταφύγιο- τον Μανώλη Μαλιαράκη στο χωριό Αμπελούζος του Ηρακλείου. «Μήνες μετά τη Μάχη αναζητούσα τον τρόπο διαφυγής με υποβρύχιο από κάποια ακτή στα νότια της Κρήτης. Ήμουν στο σπίτι μιας οικογένειας στον Αμπελούζο», αφηγείται. «Αυτοί είχαν δύο παιδιά, η κόρη τους θυμάμαι ήταν 22 ετών. Ένα πρωί, ένας χωροφύλακας μαζί με έναν Γερμανό χτύπησε την πόρτα του σπιτιού για να πάρουν τρόφιμα για μια γερμανική περίπολο που ήταν εκεί κοντά. Δεν πρόλαβα να κρυφτώ, έκανα τον νοητικά άρρωστο προσπαθώντας να τους ξεγελάσω. Όμως με κατάλαβαν. Με μετέφεραν στο Ρέθυμνο όπου με ανέκρινε η Γκεστάπο με βασανιστήρια. Τρεις φορές μου έκαναν εικονική εκτέλεση για να ομολογήσω πού κρυβόμουν αυτούς τους μήνες. Δεν είπα τίποτα, μόνο ρώτησα τον αξιωματικό τι έγινε με την οικογένεια που με φιλοξενούσε. “Φυσικά θα εκτελεστούν”, μου είπε». «Τον πίστεψα». «Τον πίστεψα γιατί οι ναζί τα έκαναν αυτά. Από τότε ένιωθα ενοχή για τον θάνατο αυτών των ανθρώπων. Εξαιτίας μου εκτελέστηκαν. Όμως ευτυχώς την επόμενη ημέρα ο Γερμανός αξιωματικός φαίνεται ότι άλλαξε γνώμη και τους έριξε στη φυλακή. Το έμαθα πρόσφατα και θέλησα να τους συναντήσω. Το ζευγάρι είχε πεθάνει αρκετά χρόνια πριν, η κόρη τους πριν από 3-4 χρόνια αλλά συνάντησα τον γιο της τον Μανώλη Μαλιαράκη. Ένα βάρος έφυγε από πάνω μου», αφηγείται ο κ. Τζόσεφ Ουίλσον.

Ο βετεράνος έχει τις καλύτερες εντυπώσεις για τους Κρητικούς. «Στη μάχη του Γαλατά τούς θυμάμαι. Κάποιοι είχαν τουφέκια, δεν είχαν όμως πολλά πυρομαχικά και τα όπλα τους ήταν παμπάλαια. Όμως μετά την πρώτη ημέρα πολλοί εφοδιάστηκαν με όπλα και πυρομαχικά από τους νεκρούς Γερμανούς. Πριν από την πτώση των αλεξιπτωτιστών για μέρες πολλές οι Γερμανοί βομβάρδιζαν το νησί. Εμείς καταφεύγαμε σε λόφους ψηλά και μας έκανε εντύπωση ότι τα γερμανικά αεροπλάνα πολυβολούσαν τα χωριά και έριχναν βόμβες σε κατοικίες. Δεν μπορούσαμε να το πιστέψουμε αυτό που βλέπαμε. Εμείς ήμασταν οι στρατιώτες αλλά αυτοί χτυπούσαν τον άμαχο πληθυσμό. Αυτό μας έκανε πολύ θυμωμένους και εξαγρίωνε και τον κόσμο της Κρήτης γι΄ αυτό και πάλεψε τόσο σκληρά απέναντι στους ναζί», αφηγείται ο κ. Ουίλσον.

Η μονάδα του στη συνέχεια μεταφέρθηκε στην περιοχή του Μάλεμε και λίγες μέρες μετά όταν η επικράτηση των Γερμανών ήταν βέβαιη ξεκίνησε η υποχώρηση με τα πόδια ώς τα Σφακιά. Ο νεαρός Νεοζηλανδός συνελήφθη από τους Γερμανούς. Απέδρασε και για 8 μήνες είχε καταφύγει στα βουνά της Κρήτης.

Από την κρητική οικογένεια συνάντησε μόνο τον γιο τους Μ. Μαλιαράκη

«Η μάχη με τους αλεξιπτωτιστές στην αρχή ήταν σαν κυνήγι πάπιας»

Τα γεγονότα του Μαΐου του 1941 που ο κ. Ουίλσον έζησε έχουν σημαδέψει ανεξίτηλα τη μνήμη του. Θυμάται πολλές σκηνές της μάχης, τους σκληρούς βομβαρδισμούς, την πτώση των αλεξιπτωτιστών. Το τάγμα του, το πρωί της 20ής Μαΐου ήταν στην περιοχή του Γαλατά 6 χλμ. έξω από τα Χανιά. «Ήταν 7 το πρωί όταν άρχισε ο βομβαρδισμός. Μια ώρα μετά ξεκίνησε η ρίψη αλεξιπτωτιστών. Η εικόνα ήταν απίστευτη, πρωτόγνωρη. Εκατοντάδες αλεξίπτωτα διαφορετικών χρωμάτων είχαν καλύψει κάθε σημείο του ουρανού. Εμείς τότε οι Νεοζηλανδοί ήμασταν πολύ καλά εκπαιδευμένοι στα όπλα, γιατί ήμασταν κυνηγοί και όλοι ξέραμε καλά τα όπλα μας. Η μάχη με τους αλεξιπτωτιστές στην αρχή ήταν σαν κυνήγι πάπιας. Έπεφταν από ψηλά και εμείς από κάτω τους πυροβολούσαμε. Θυμάμαι τον πρώτο που πυροβόλησα ήταν γύρω στα 100 μέτρα. Πρέπει να τον πέτυχα στο πόδι, στον μηρό», λέει. Όμως κάποια στιγμή έχοντας την αεροπορική υπεροπλία οι ναζί κατάφεραν να αγκιστρωθούν σε κάποια σημεία στο Μάλεμε και κοντά στον Γαλατά. «Ήταν πολύ σκληροί πολεμιστές. Όταν οι επιζώντες οργανώθηκαν σε ομάδες ήταν ιδιαίτερα αξιόμαχοι».