Βάζουν τις όρκες στο στόχαστρο

Για τους περιβαλλοντολόγους είναι το υπέρτατο δίλημμα. Οι θαλάσσιοι βιολόγοι συζητούν το ενδεχόμενο να προβούν σε επιλεκτική θανάτωση φαλαινών δολοφόνων (όρκες), επειδή τα αρπακτικά αυτά καταστρέφουν άλλα θαλάσσια θηλαστικά που απειλούνται με εξαφάνιση.

Τους βιολόγους ανησυχούν νέες έρευνες οι οποίες συνδέουν την τεράστια μείωση του πληθυσμού ειδών όπως οι θαλάσσιες ενυδρίδες, οι βόρειοι θαλάσσιοι λέοντες και οι κοινές φώκιες με την αλλαγή των διατροφικών συνηθειών μερικών φαλαινών δολοφόνων. Βασικά θηράματα για τις όρκες ήταν παραδοσιακά οι μεγάλες φάλαινες, όπως οι γκρίζες και οι φυσητήρες, όμως η φαλαινοθηρία έχει μειώσει τους πληθυσμούς των ειδών αυτών πολύ κάτω από το φυσικό επίπεδό τους.

Ο καθηγητής Τζέιμς Έστες, εμπειρογνώμονας στις πληθυσμικές δυναμικές των θαλάσσιων θηλαστικών στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στη Σάντα Κρουζ, πιστεύει ότι, καθώς αντιμετωπίζουν έλλειψη τροφής, μερικές ομάδες από τις όρκες του Ειρηνικού έχουν αλλάξει το… μενού τους. Κάθε φάλαινα δολοφόνος είναι ικανή να τρώει καθημερινά αρκετές ενυδρίδες ή φώκιες.

Τα μεγαλύτερα σαρκοφάγα
Ο Έστες, η έρευνα του οποίου θα δημοσιευτεί στην επιθεώρηση «Φιλοσοφικές Συναλλαγές» (Ρhilosophical Τransactions), δήλωσε: «Οι φάλαινες δολοφόνοι είναι τα μεγαλύτερα σαρκοφάγα του κόσμου. Είναι γρήγορες και αποτελεσματικές δολοφόνοι και χρειάζονται πολλή τροφή. Ζουν σε ομάδες και πιστεύω ότι μερικές από τις ομάδες αυτές κυνηγούν τώρα μικρά θαλάσσια θηλαστικά, όπως οι θαλάσσιες ενυδρίδες και τα θαλάσσια λιοντάρια».

Τις απόψεις του ενισχύουν αναφορές πολλών αυτοπτών μαρτύρων για όρκες που επιτίθενται σε μικρότερα θηλαστικά, κάποια από τα οποία μπορούν να τα καταπιούν ολόκληρα. Άλλοι εμπειρογνώμονες κλήθηκαν να εξετάσουν το ενδεχόμενο της επιλεκτικής θανάτωσης φαλαινών δολοφόνων.

Ο Κάλουμ Ρόμπερτς, καθηγητής Θαλάσσιας Βιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Γιορκ και συγγραφέας του βιβλίου «Η αφύσικη ιστορία της θάλασσας», δήλωσε: «Οι βόρειοι θαλάσσιοι λέοντες και οι θαλάσσιες ενυδρίδες βρίσκονται ψηλά στον κατάλογο των ειδών που πρέπει να προστατέψουμε και το να βλέπουμε να καταστρέφεται η επιτυχία που είχαμε στο παρελθόν στην αποκατάσταση των πληθυσμών τους προκαλεί αγωνία σε όσους αγωνίστηκαν για να αποτρέψουν την εξάλειψή τους. Η πιθανότητα να ευθύνονται οι φάλαινες δολοφόνοι μάς φέρνει στο ύστατο δίλημμα του περιβαλλοντολόγου: θα πρέπει άραγε να σκοτώσουμε τους φονιάδες;».


Κατακραυγή από τους οικολόγους

Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Έστες είναι πολύ επιφυλακτικός με την ιδέα της επιλεκτικής θανάτωσης, εν μέρει επειδή πιστεύει πως η επιστήμη οφείλει να είναι πιο σίγουρη, καθώς και επειδή τα προγράμματα ελέγχου αρπακτικών ζώων σπάνια σημειώνουν επιτυχία. Μια επιλεκτική θανάτωση θα προκαλούσε επίσης κατακραυγή από τους οικολόγους. Ωστόσο ο Έστες εξακολουθεί να φοβάται ότι τα σημερινά επίπεδα των πληθυσμών των θαλάσσιων ενυδρίδων, των βόρειων θαλάσσιων λεόντων και μερικών ειδών φώκιας είναι τόσο χαμηλά, ώστε τα είδη αυτά κινδυνεύουν πλέον να εξαφανιστούν.

Οι φάλαινες δολοφόνοι βρίσκονται σε ωκεανούς σε όλο τον κόσμο. Ο παγκόσμιος πληθυσμός τους υπολογίζεται σε 100.000-200.000, όμως περίπου το 90% αυτών ζει τρώγοντας κυρίως ψάρια. Το υπόλοιπο 10%, που αποτελεί χωριστό υπότυπο, κυνηγάει φάλαινες και άλλα θαλάσσια θηλαστικά.