«Είμαστε όλοι Γάλλοι!»

Χρόνια τώρα, το γαλλικό οικονομικοκοινωνικό μοντέλο, με το ισχυρό κράτος, την υψηλή φορολογία, την αυστηρή ρύθμιση της αγοράς και το γενναιόδωρο κοινωνικό δίχτυ ασφαλείας, βαλλόταν πανταχόθεν, κυρίως επειδή δεν παρουσίαζε μεγάλη ανάπτυξη και δεν δημιουργούσε θέσεις εργασίας. Στους κατηγόρους του δεν περιλαμβάνονταν μόνο οι Αγγλοσάξονες, αλλά και ο ίδιος ο Νικολά Σαρκοζί- προ εκλογών όμως, και κυρίως προ ύφεσης.

Και να που, εν μέσω παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης, το γαλλικό μοντέλο γίνεται παράδειγμα προς μίμηση, κάνοντας ένα περιοδικό παραδοσιακά υπέρ του laissezfaire όπως ο «Εconomist» να αναφωνεί, εμμέσως πλην σαφώς, «Είμαστε όλοι Γάλλοι». Ο Γκόρντον Μπράουν σπεύδει να εισαγάγει νέους χρηματοπιστωτικούς κανόνες και υψηλότερους φόρους. Ο Μπαράκ Ομπάμα καλεί τους Αμερικανούς να αποταμιεύουν περισσότερο και να ξοδεύουν λιγότερο, δηλώνει πως θέλει μεγαλύτερη ανακατανομή του πλούτου και ιατροφαρμακευτική κάλυψη για όλους.

Το «Τime» δημοσίευσε πρόσφατα ένα άρθρο με τίτλο «Πώς γίναμε οι ΗΠΑ της Γαλλίας». Το «Νewsweek» δημοσίευσε ένα άρθρο όπου υποστήριζε πως «το τελευταίο μοντέλο που έχει απομείνει όρθιο είναι η Γαλλία». Το γαλλικό υπουργείο Οικονομικών δέχεται σταθερά επισκέψεις από αξιωματούχους ξένων κυβερνήσεων. Όπως λέει ο «Εconomist» στο τελευταίο τεύχος, η ισορροπία της οικονομικής ισχύος στην Ευρώπη έχει πλέον αλλάξει: η νέα ιεραρχία θέλει στην κορυφή τη Γαλλία του κρατισμού, στη μέση τη Γερμανία του κορπορατισμού και στον πάτο «τη φτωχή, παλιά, φιλελεύθερη Βρετανία».

Ο τριπλός ρόλος.

Αυτό δεν σημαίνει πως η Γαλλία δεν επηρεάζεται από την ύφεση. Και απολύσεις γίνονται, και υψηλή ανεργία καταγράφεται (8,6% τον Φεβρουάριο), και τακτικές διαδηλώσεις διαμαρτυρίας διοργανώνονται, και αφεντικά κρατούνται όμηροι στα γραφεία τους… Το πλήγμα για τη γαλλική οικονομία, ωστόσο, είναι σαφώς μικρότερο σε σύγκριση με άλλες χώρες. Το ΑΕΠ της αναμένεται να συρρικνωθεί φέτος 3% έναντι 4,1% στη Βρετανία, 4,4% στην Ιταλία και 5,6% στη Γερμανία. Το δημοσιονομικό έλλειμμα αναμένεται να φθάσει φέτος το 6,2% του ΑΕΠ, έναντι 13,6% στις ΗΠΑ και 9,8% στη Βρετανία. Και η καλύτερη αυτή εικόνα αποδίδεται στον τριπλό ρόλο του κράτους ως «κουβαλητή», σχεδιαστή και ρυθμιστή.

Στη Γαλλία, επισημαίνει ο «Εconomist», 5,2 εκατομμύρια εργαζόμενοι- το 21% του συνόλου- απασχολούνται στον δημόσιο τομέα. Εάν προστεθούν όσοι έχουν εισοδήματα ή δουλειές που δεν εκτίθενται στον οικονομικό κύκλο, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το 49% των εργαζομένων και των συνταξιούχων είναι ελαφρώς μόνον ευάλωτοι στην ύφεση. Εάν προστεθούν τα πολλαπλά στρώματα κοινωνικής προστασίας- επιδόματα για τους ανέργους, τις οικογένειες, τους φοιτητές…- καθώς και το γαλλικό σύστημα υγείας, ένα μείγμα δημόσιας και ιδιωτικής πρόνοιας που εγγυάται καθολική ιατροφαρμακευτική περίθαλψη πολύ φτηνότερη από ό,τι στις ΗΠΑ και με πολύ μικρότερες λίστες αναμονής από ό,τι στη Βρετανία, τότε κατανοεί γιατί οι Γάλλοι είναι σχετικά προστατευμένοι από τα πισωγυρίσματα της οικονομίας. Σύμφωνα βέβαια με τον «Εconomist», υπάρχουν και ντεζαβαντάζ στο γαλλικό μοντέλο: μια απογοητευτική μακροοικονομική απόδοση, με χαμηλή ανάπτυξη και υψηλή ανεργία. Αλλά οι προβλέψεις αυτές αφορούν τη μετά-τηνύφεση εποχή και ουδείς (ούτε ο Νικολά Σαρκοζί) διατείνεται πως ο γαλλικός τρόπος δεν επιδέχεται βελτιώσεως.