ΠΡΟΣΩΠΑ Ο βασιλιάς του βιολιού

O κληρονόμος του Νταβίντ Όιστραχ είναι Σιβηριανός- γεννήθηκε το 1971 στο Νοβοσιμπίρσκ. Στη Μόσχα ήρθε για πρώτη φορά το 1981, όταν η πόλη ήταν ακόμη πολύ φτωχή, πολύ βρώμικη, με άδεια καταστήματα και ατελείωτες ουρές ανθρώπων. «Είκοσι οκτώ χρόνια, και μοιάζει να έχουν περάσει δύο αιώνες», λέει ο Βαντίμ Ρέπιν για τη σημερινή Μόσχα. Ωστόσο, η δύναμη της μουσικής παράδοσης παραμένει σταθερή. Ο Ροστροπόβιτς στο βιολοντσέλο, ο Όιστραχ στο βιολί, ο Ρίχτερ στο πιάνο- τα «προϊόντα» αυτά της σοβιετικής εποχής έχουν βρει άξιους διαδόχους: τον Λουγκάνσκι στο πιάνο, τον Κνιάζεφ στο βιολοντσέλο και κυρίως τον Ρέπιν, τον βασιλιά του βιολιού.

Πολλοί βιολιστές παίζουν με τα μάτια κλειστά. Ο Ρέπιν δεν συγκεντρώνεται μ΄ αυτόν τον τρόπο, κρατάει τα μάτια ανοιχτά, έχει ανάγκη να βλέπει το κοινό, να μένει σε επαφή μαζί του. Γι΄ αυτόν η μουσική δεν είναι ένας κλειστός, ξεχωριστός κόσμος που για να τον καταλάβει κανείς πρέπει να έχει μυηθεί σ΄ αυτόν. Ανοίγει τη μουσική στους ακροατές, τους προσκαλεί να μπουν. Ο Γάλλος μυθιστοριογράφος και ακαδημαϊκός Ντομινίκ Φερναντέζ γράφει στον «Νουβέλ Ομπσερβατέρ» πως βλέπει στη στάση αυτή την κληρονομιά της σοβιετικής παράδοσης, αλλά και μια σταθερά της ρωσικής ιστορίας. Συγγραφείς, συνθέτες, ζωγράφοι ήθελαν ανέκαθεν να αισθάνονται κοντά σ΄ αυτούς που προσπαθούσαν να αγγίξουν με τα έργα τους.

Ο Ρέπιν δεν μεγάλωσε σε μουσική οικογένεια, η μητέρα του ήταν νοσηλεύτρια και ο πατέρας του ζωγράφιζε αφίσες για το σινεμά. Όμως του άρεσαν τα θορυβώδη παιχνίδια και η μητέρα του τον έγραψε από 5 χρονών σ΄ ένα ωδείο. Γιατί να μη σταδιοδρομούσε στη μουσική; Στην ΕΣΣΔ όλα τα επαγγέλματα ήταν ισότιμα, ό,τι και να σπούδαζες, δεν φοβόσουν την ανεργία, διευκρινίζει ο μουσικός, ο οποίος δεν θέλει να παραγνωρίζει τα καλά μιας εποχής που ευτυχώς παρήλθε. Θέση υπήρχε μόνο στα μαθήματα βιολιού, έτσι επέλεξε το βιολί. «Υπνωτίστηκα από την πρώτη στιγμή. Κοιμόμουν με το βιολί μου».

Στα 11 του κέρδισε τον πρώτο διεθνή διαγωνισμό στην Πολωνία. Έγινε σταρ, «όμως η μητέρα μου πρόσεχε πάντα να μην πάρουν τα μυαλά μου αέρα». Το 1989 πήρε μέρος στον διαγωνισμό της Βασίλισσας Ελισάβετ στις Βρυξέλλες, το μεγαλύτερο διεθνή διαγωνισμό βιολιού, και έγινε, στα 18 του, ο νεαρότερος νικητής όλων των εποχών. Σήμερα δίνει έξι με επτά συναυλίες τον μήνα. Λέει πως ο Πούσκιν είναι η βίβλος του, αλλά του αρέσουν επίσης πολύ το «Πορτρέτο του Ντόριαν Γκρέυ» και ο «Φάουστ». Η πιο πρόσφατη ηχογράφηση του βασιλιά του βιολιού είναι τα κονσέρτα του Μπραμς για την Deutsche Grammophon υπό τη διεύθυνση του Ρικάρντο Σαγί. «Κατά βάθος», σπεύδει να διευκρινίσει, «αυτό που προτιμώ είναι πάντα το κονσέρτο που παίζω».