«Θα συνεχίσω μέχρι να γεννηθεί ο πρώτος κλώνος»

«Πολλά ζευγάρια από την Ελλάδα και την Κύπρο έχουν έρθει σε επαφή μαζί μου για να συμμετέχουν στα πειράματα κλωνοποίησης», λέει στα «ΝΕΑ» ο «αμφιλεγόμενος κλωνοποιός» δρ Παναγιώτης Ζαβός.

O επιστήμονας προκάλεσε για άλλη μια φορά παγκόσμιο σάλο με τις ανακοινώσεις ότι έχει μεταφέρει 11 από τα 14 συνολικά ανθρώπινα έμβρυα που κλωνοποίησε στις μήτρες τεσσάρων γυναικών.

Αν και καμία από τις εγκυμοσύνες δεν τελεσφόρησε, ο δρ Ζαβός δηλώνει ότι δεν το βάζει κάτω: αυτό ήταν απλώς το «πρώτο κεφάλαιο» των «σοβαρών» προσπαθειών του να δημιουργήσει ανθρώπινους κλώνους, δηλώνει ο κυπριακής καταγωγής επιστήμονας.

Μάρτυς του στις αποτυχημένες αυτές προσπάθειες, ο ντοκιμαντερίστας του Ντισκόβερι Τσάνελ Πίτερ Γουίλιαμς, που μαγνητοσκόπησε τη διαδικασία της εμβρυομεταφοράς το 2003 σε ένα κρυφό εργαστήριο το οποίο πιθανολογείται ότι βρισκόταν σε χώρα της Μέσης Ανατολής. Το ντοκιμαντέρ του προβλήθηκε χθες στη Μεγάλη Βρετανία, προκαλώντας πληθώρα αντιδράσεων.

«Η μεγαλύτερη δυσκολία που αντιμετωπίζουμε δεν είναι η δημιουργία του κλωνοποιημένου εμβρύου, αλλά η μεταφορά του ενδομητρίως, η επιβίωσή του και η απάλειψη όλων των “σφαλμάτων” που μπορεί να προκύψουν κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης», επισημαίνει ο δρ Ζαβός.

Στο ερώτημα των «ΝΕΩΝ» «πώς μπορείτε να αποκλείσετε την περίπτωση να δημιουργηθούν γενετικά ελαττώματα, όπως αυτά που έχουν εντοπιστεί σε κλωνοποιημένα ζώα», η απάντηση του Κύπριου γενετιστή είναι… καθησυχαστική: «Δεν θα προχωρήσουμε σε οποιοδήποτε πείραμα που θα έχει ως αποτέλεσμα γενετικά ελαττώματα.

Παράγουμε υγιή μωρά τα τελευταία 30 χρόνια μέσω όλων των τεχνολογιών υποβοηθούμενης αναπαραγωγής και δεν σκοπεύουμε να το αλλάξουμε αυτό τώρα», λέει ο δρ Ζαβός που διατηρεί κλινικές εξωσωματικής γονιμοποίησης σε Κύπρο και ΗΠΑ.

Η πρώτη απόπειρα
Ήταν Φεβρουάριος του 2004, όταν ο Κύπριος γενετιστής ανακοίνωσε στο Λονδίνο ότι μετέφερε στη μήτρα μιας 35χρονης γυναίκας ένα κλωνοποιημένο έμβρυο. Επιπλέον κατά την ανακοίνωση αυτή ισχυρίστηκε πως η διαδικασία κινηματογραφήθηκε, αλλά δεν έδωσε κανένα απολύτως στοιχείο στη δημοσιότητα. Περίπου έναν χρόνο πριν, ο «αμφιλεγόμενος κλωνοποιός» είχε δηλώσει ότι κατάφερε να δημιουργήσει το πρώτο κλωνοποιημένο έμβρυο. Και πάλι δεν παρείχε αποδεικτικά στοιχεία.

Οι ανακοινώσεις του δρος Ζαβού το 2003 και το 2004 προκάλεσαν την αντίδραση της επιστημονικής κοινότητας που, μέσω του προέδρου της βρετανικής ομάδας κλωνοποίησης της Βασιλικής Ακαδημίας καθηγητή Ρίτσαρντ Γκάρντνερ, καταδίκασε τις προσπάθειες: «Οποιοδήποτε εγχείρημα κλωνοποίησης ανθρώπου είναι ιατρικά και επιστημονικά επισφαλές και ηθικά ανεπίτρεπτο», δήλωσε ο δρ Γκάρντνερ.

«Οι “μέινστριμ” επιστήμονες με αποκήρυξαν όπως αποκήρυξαν πριν από 35 χρόνια τον Ρόμπερτ Έντουαρντς (σ.σ.: τον «πατέρα» του πρώτου παιδιού του σωλήνα). Η απάντησή μου σε αυτούς είναι ότι είμαστε υπέρ της προόδου και πως έχουμε ένα πολύ καλό αρχείο δεδομένων ώστε να δείξουμε την πρόοδό μας σχετικά με αυτά που λέμε. Οι αποδείξεις θα έρθουν όσο περισσότερο αναπτύσσουμε τη συγκεκριμένη τεχνολογία. Ένα πράγμα πρέπει να γίνει ξεκάθαρο: η ομάδα μου και εγώ έχουμε εστιάσει τις προσπάθειές μας ώστε να παράγουμε μία υγιή γέννα με τη χρήση αυτής της τεχνολογίας», λέει στα «ΝΕΑ» ο δρ Ζαβός. Το χρονοδιάγραμμα
Όσον αφορά τις χώρες όπου η κλωνοποίηση απαγορεύεται διά νόμου, ο δρ Ζαβός επικαλείται την πρόσφατη πρωτοβουλία Ομπάμα για τα πειράματα σε εμβρυϊκά κύτταρα: «Τα πρόσφατα γεγονότα με τον πρόεδρο Ομπάμα μάς κάνουν να πιστεύουμε ότι θα υπάρξει μία πολύ θετική εξέλιξη για τα εμβρυϊκά κύτταρα και την κλωνοποίηση. Προσωπικά πιστεύω ότι αυτές οι εξελίξεις θα κάνουν τον κόσμο καλύτερο για όλους μας», σημειώνει ο δρ Ζαβός. Ωστόσο όταν ο πρόεδρος Ομπάμα έδωσε το πράσινο φως για τις έρευνες, διευκρίνισε ότι η κλωνοποίηση ανθρώπων είναι «επικίνδυνη» και «αντιβαίνει τους ηθικούς κανόνες».

«Δεν βιαζόμαστε να δημιουργήσουμε τον πρώτο ανθρώπινο κλώνο, αλλά περισσότερο πιεζόμαστε να δημιουργήσουμε το πρώτο κλωνοποιημένο μωρό που θα είναι υγιές. Το πότε θα το καταφέρουμε αυτό εξαρτάται από την ένταση των προσπαθειών μας», δηλώνει και επισημαίνει ότι πιθανότατα το πρώτο μωρό- κλώνος να γεννηθεί σε ένα με δύο χρόνια.

ΣΕ ΔΥΟ ΧΡΟΝΙΑ

Ο Κύπριος γενετιστής ισχυρίζεται ότι είναι εφικτός ο στόχος της γέννησης ενός υγιούς κλωνοποιημένου μωρού

Πειράματα σε ζώα και ανθρώπους

1952
ΕΠΙΤΥΓΧΑΝΕΤΑΙ η κλωνοποίηση του γυρίνου από κύτταρα εμβρύου. Οι Ρόμπερτ Μπριγκς και Τόμας Κινγκ δημιουργούν γυρίνους- κλώνους πανομοιότυπους με τον γυρίνο- δότη.

1972
Η ΚΛΩΝΟΠΟΙΗΣΗενός γονιδίου είναι γεγονός. Οι επιστήμονες, αφού απομόνωσαν το γονίδιο, το προσάρτησαν σε μύκητα, ο οποίος το ενσωμάτωσε στο DΝΑ του και το πολλαπλασίασε παράγοντας πολλές κόπιες του συγκεκριμένου γονιδίου.

1976
Ο ΡΟΥΝΤΟΛΦΤζένις από το Ινστιτούτο Βιολογικών Μελετών στην Καλιφόρνια, εμφυτεύει ανθρώπινο DΝΑ σε ωάρια ποντικών. Η δημιουργία των «υβριδικών» ποντικών βοηθά τους επιστήμονες να μελετήσουν ανθρώπινες ασθένειες.

1996
ΓΕΝΝΙΕΤΑΙη Ντόλυ η προβατίνα, το πρώτο θηλαστικό στον πλανήτη που κλωνοποιήθηκε από κύτταρα ενήλικου ζώου.

Η ύπαρξή της αποκαλύφθηκε τον Φεβρουάριο του 1997 από τον «πατέρα» της εμβρυολόγο Ίαν Γουίλμουτ.

1998
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣστο Πανεπιστήμιο της Χαβάης κλωνοποίησαν περισσότερα από 50 ποντίκια δημιουργώντας 3 γενιές πανομοιότυπων γόνων. Την ίδια χρονιά Ιάπωνες ερευνητές δημιουργούν «αντίγραφα» μοσχαριών.

2000
ΕΡΕΥΝΗΤΕΣαπό το Όρεγκον των ΗΠΑ αποκαλύπτουν την ύπαρξη της πρώτης κλωνοποιημένης μαϊμούς, του Τέτρα. Το 2000 πραγματοποιήθηκε και η κλωνοποίηση πέντε χοιριδίων που θα χρησιμοποιούνταν για την παραγωγή οργάνων για μεταμοσχεύσεις σε ανθρώπους.

2001
Ο ΔΡ Π. ΖΑΒΟΣ ανακοίνωσε ότι εκατοντάδες ζευγάρια θέλουν να είναι εθελοντές στα πειράματά του για τη δημιουργία των πρώτων μωρών- κλώνων. Ο κλωνοποιός έλεγε τότε ότι τα ζευγάρια που αντιμετωπίζουν προβλήματα γονιμότητας θα έχουν μωρά- κλώνους το 2003.

2002
ΤΟΝ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟ η Clonaid, μία εταιρεία που σχετίζεται με το κίνημα των Ραελιανών (δεξιά ο επικεφαλής του)

που πιστεύει ότι η ανθρωπότητα δημιουργήθηκε από εξωγήινους, ανακοινώνει την ύπαρξη του πρώτου ανθρώπινου κλώνου. Αργότερα αποκαλύπτεται ότι επρόκειτο για απάτη.

2003
ΙΤΑΛΟΙεπιστήμονες υποστηρίζουν ότι δημιούργησαν το πρώτο κλωνοποιημένο άλογο, τον Προμηθέα.

Την ίδια χρονιά, η εξάχρονη Ντόλυ θανατώνεται, καθώς βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο ασθένειας των πνευμόνων.

2004
ΑΝΑΚΟΙΝΩΝΕΤΑΙαπό τον Π. Ζαβό η μεταφορά κλωνοποιημένου εμβρύου σε γυναίκα. Αργότερα υποστηρίζει ότι το πείραμα απέτυχε. Ο Κορεάτης δρ Χουάνγκ Γου Σουκ δημοσιεύει εργασία, όπου τεκμηριώνει τη δημιουργία κλωνοποιημένων εμβρυϊκών κυττάρων.

2005
Ο ΔΡ ΧΟΥΑΝΓΚΓου Σουκ δημιουργεί τον πρώτο σκύλο- κλώνο. Ιταλοί κλωνοποιούν ξανά άλογο, ενώ ο δρ Ίαν Γουίλμουτ λαμβάνει άδεια από τη βρετανική κυβέρνηση να κλωνοποιήσει ανθρώπινα έμβρυα για ερευνητικούς σκοπούς.

2006
Ο ΚΟΡΕΑΤΗΣδρ Χουάνγκ Γου Σουκ κατηγορείται για απάτη σχετικά με τα κλωνοποιημένα εμβρυϊκά κύτταρα.

2007
ΚΟΡΕΑΤΕΣανακοινώνουν την ύπαρξη των πρώτων κλωνοποιημένων λύκων. 2009
ΠΡΟΒΑΛΛΕΤΑΙντοκιμαντέρ όπου καταγράφεται η κλωνοποίηση ανθρώπινων εμβρύων και η μεταφορά τους σε μήτρες κατά τη διάρκεια πειραμάτων που διεξήχθησαν το 2003 από τον δρα Παναγιώτη Ζαβό. Όλα τα έμβρυα απεβίωσαν πριν από τη γέννηση.
Πειραματιζόταν με κύτταρα νεκρού κοριτσιού

Ο ΚΥΠΡΙΟΣεπιστήμονας έχει προχωρήσει και σε πειράματα ανθρώπινης κλωνοποίησης με κύτταρα από νεκρούς- ένας εξ αυτών ήταν ένα δεκάχρονο κοριτσάκι που πέθανε σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα και συμμετείχε στο πείραμα κατόπιν συναίνεσης των συγγενών της- τα οποία εμφύτευσε σε ωάρια αγελάδων, αφού είχε αφαιρέσει από αυτά το γενετικό υλικό. Όπως παραδέχεται ο ίδιος, πραγματοποίησε αυτά τα πειράματα για να δημιουργήσει ένα υβριδικό «μοντέλο» ανθρώπου και ζώου που θα τον βοηθούσε να μελετήσει καλύτερα τη διαδικασία της κλωνοποίησης. Αν και η μητέρα του δεκάχρονου θύματος ήταν πρόθυμη να επιχειρήσει να κυοφορήσει το κλωνοποιημένο έμβρυο που σχηματίστηκε από τα κύτταρα της κόρης της και το αγελαδινό ωάριο, ο δρ Ζαβός ισχυρίζεται ότι ποτέ δεν θα τα εμφύτευε σε μήτρα.


Ο κύκλος των «αμφιλεγόμενων κλωνοποιών»

ΤΟ 1998ο Αμερικανός φυσικός δρα Ρίτσαρντ Σιντ ανακοίνωσε ότι η κλωνοποίηση ανθρώπου, σύμφωνα με τα πειράματα που είχε διεξάγει, είναι υπόθεση… τριών μηνών.

Τα φώτα της δημοσιότητας έπεσαν πάνω του και ο ίδιος παραχώρησε δεκάδες συνεντεύξεις σε μέσα απ΄ όλον τον κόσμο. Τρεις μήνες μετά οι ισχυρισμοί του καταρρίφθηκαν πλήρως – από τότε δεν ξαναμίλησε για το θέμα.

Τον Απρίλιο του 2001 ο δρ Σεβερίνο Αντινόρι- παλαιός συνεργάτης του δρος Ζαβού- δήλωσε ότι μία από τις ασθενείς του κυοφορεί κλωνοποιημένο έμβρυο.

Λίγο καιρό αργότερα διαψεύστηκε. Δεν το έβαλε κάτω: τον Νοέμβριο του 2002 ο δρ Αντινόρι ανακοίνωσε ότι το πρώτο μωρό- κλώνος θα γεννιόταν τον Ιανουάριο του 2003. Πριν από μερικούς μήνες ο ίδιος ανέφερε ότι τα πρώτα μωρά- κλώνοι ζουν και χαίρουν άκρας υγείας- χωρίς βέβαια να προσκομίσει τα απαραίτητα αποδεικτικά στοιχεία στην επιστημονική κοινότητα.

Όμως, τα σκήπτρα της «δημιουργικής» κλωνοποίησης αναμφίβολα ανήκουν στον Κορεάτη δρ Χουάνγκ Γου Σουκ, ο οποίος με εργασίες του στην επιστημονική επιθεώρηση «Science» το 2004 και το 2005 «τεκμηρίωσε» ότι έχει δημιουργήσει κλωνοποιημένα εμβρυϊκά κύτταρα.

«ΤΑ ΝΕΑ», μάλιστα, είχαν επισκεφθεί το καλοκαίρι του 2005 τον δρα Χουάνγκ στο εργαστήριό του στη Σεούλ, όπου και έγιναν μάρτυρας κλωνοποίησης εμβρυϊκών κυττάρων και φωτογράφισαν τα βήματα της διαδικασίας ένα προς ένα- χωρίς ωστόσο να μπορούν να καταλάβουν, αν αυτά που έδειχνε ο Κορεάτης επιστήμονας ήταν όντως αυτά που υποστήριζε ότι έκανε. Έναν χρόνο μετά, τον Μάιο του 2006, αποκαλύφθηκε ότι ο δρ Χουάνγκ είχε κατασκευάσει τα στοιχεία που αποδείκνυαν ότι έχει δημιουργήσει κλωνοποιημένα εμβρυϊκά κύτταρα και κατηγορήθηκε για «απάτη, κατάχρηση και παραβίαση νόμων βιοηθικής». Αποτέλεσμα ήταν να αποπεμφθεί από την έδρα του στο πανεπιστήμιο και να του απαγορευθεί οποιαδήποτε έρευνα σχετική με την ανθρώπινη κλωνοποίηση εντός της Νότιας Κορέας.