Αξονική στα σεισμικά ρήγματα

Τον πρώτο παγκόσμιο υποθαλάσσιο «αξονικό τομογράφο» που μπορεί να καταγράφει τις ποσότητες ραδονίου που εκλύουν τα ρήγματα στον βυθό της θάλασσας όταν βρίσκονται σε διέγερση ή ετοιμάζονται ενδεχομένως να προκαλέσουν κάποιο σεισμό, ανέπτυξαν επιστήμονες στο Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ).

Το όργανο αυτό οι Έλληνες ειδικοί το είχαν δοκιμάσει στην περιοχή Λ΄ Άκουιλα στην Ιταλία, όπου έγινε ο καταστροφικός σεισμός. Εκεί, στην καρδιά της οροσειράς των Απεννίνων Ορέων, οι επιστήμονες είχαν τοποθετήσει τον μετρητή σε μια δεξαμενή που γέμιζε από το νερό του υδροφόρου ορίζοντα της περιοχής και κατέγραφαν την διαφοροποίηση στην ποσότητα του ραδονίου που εκλύετο ανά τρεις ώρες. «Το όργανο αυτό με τον ενσωματωμένο αισθητήρα που είχε, ανίχνευε στο νερό την αυξομείωση της ποσότητας του ραδονίου που υπήρχε και κυμαινόταν από 3 έως 5 Μπεκερέλ ανά λίτρο νερού, μέχρι και 15 Μπεκερέλ ανά λίτρο νερού», λέει στα «ΝΕΑ», ο κ. Χρήστος Τσαμπάρης, δρ πυρηνικός φυσικός στο Ινστιτούτο Ωκεανογραφίας στο ΕΛΚΕΘΕ και επικεφαλής επιστήμονας της ομάδας που δημιούργησε τον «τομογράφο».

Επιτυχημένη δοκιμή
Η δοκιμή είχε γίνει τον Νοέμβριο του 2007 και είχε κριθεί ιδιαίτερα επιτυχημένη. Τώρα, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος ΕSΟΝΕΤ, οι επιστήμονες ετοιμάζονται να ποντίσουν τον αισθητήρα στη Θάλασσα του Μαρμαρά, εκεί όπου καταλήγει το ρήγμα της Βόρειας Ανατολίας, ώστε να καταγράψουν τις ποσότητες ραδονίου που εκλύονται από την καρδιά αυτής της γεωλογικής δομής. «Είναι η πρώτη φορά που έχει δημιουργηθεί ένα μηχάνημα το οποίο μπορεί να καταγράφει το ραδόνιο στα βάθη της θάλασσας και όχι στην ξηρά», λέει ο κ. Τσαμπάρης, ο οποίος θα παρουσιάσει τις ιδιότητες αυτού του μηχανολογικού επιτεύγματος στο Πανελλήνιο Συμπόσιο Ωκεανογραφίας που θα γίνει στην Πάτρα 13-16 Μαΐου.

Το ραδόνιο είναι φυσικό ευγενές ραδιενεργό αέριο, το οποίο δημιουργείται στα πετρώματα. Πριν γίνει κάποιος μεγάλος σεισμός, το αέριο αυτό απελευθερώνεται στον αέρα καθώς οι πολύπλοκες γεωλογικές διεργασίες που προκαλούν τον σεισμό διογκώνουν τους πόρους των πετρωμάτων και το αφήνουν να διαρρεύσει.

Πρόδρομο φαινόμενο
Γι΄ αυτό τον λόγο θεωρείται από τα βασικότερα πρόδρομα φαινόμενα μεγάλου σεισμού. Η ίδια διαδικασία γίνεται και στη θάλασσα και όπως εξηγεί στα «ΝΕΑ» ο δρ Δημήτρης Σακελλαρίου, διευθυντής Ερευνών στον Τομέα Θαλάσσιας Γεωλογίας και Γεωφυσικής του ΕΛΚΕΘΕ και διοργανωτής του Συμποσίου Ωκεανογραφίας στην Πάτρα, «όταν σε ένα υποθαλάσσιο ρήγμα παρατηρείται σημαντική αλλαγή στην ποσότητα του ραδονίου που κυκλοφορεί μέσα του ή απελευθερώνεται στη θάλασσα, τότε αυτό σημαίνει ότι κάτι συμβαίνει στο ρήγμα».

Ο μετρητής έχει κυλινδρική μορφή, μήκος 60 εκ. και διάμετρο 10 εκ. και μπορεί να ποντιστεί σε βάθος μέχρι και 400 μ. χωρίς να καταστραφούν οι αισθητήρες που είναι ενσωματωμένοι για την καταγραφή των ποσοτήτων ραδονίου.

ΔΟΚΙΜΑΣΤΗΚΕ ΣΤΗ Λ΄ ΑΚΟΥΙΛΑ

Οι Έλληνες ειδικοί είχαν κάνει δοκιμή τον Νοέμβριο του 2007 στην περιοχή Λ΄ Άκουιλα στην Ιταλία, όπου έγινε ο καταστροφικός σεισμός

Υπολογίζει και το γλυκό νερό που αναβλύζει από πηγές

Ο ΥΠΟΘΑΛΑΣΣΙΟΣμετρητής μπορεί να υπολογίζει ακόμη και την ποσότητα του γλυκού νερού που αναβλύζει από πηγές στον πυθμένα της θάλασσας! Για να το κάνει αυτό στηρίζεται πάλι στην καταγραφή του ραδονίου που βρίσκεται στο νερό του υδροφόρου ορίζοντα, ο οποίος αντί να απολήγει στην ξηρά, αναβλύζει στον πυθμένα της θάλασσας. Στον βυθό των ελληνικών θαλασσών υπάρχουν αμέτρητες πηγές που αναβλύζουν γλυκό νερό, οι οποίες θεωρητικά μπορεί να δημιουργηθούν σε βάθος μέχρι 100-120 μ. Ωστόσο οι ειδικοί έχουν εντοπίσει πολλές από αυτές σε βάθος μικρότερο από 30 μ. και θεωρούν ότι μελλοντικά το νερό των πηγών αυτών μπορεί να είναι εκμεταλλεύσιμο με ελάχιστο κόστος για την υδροδότησή μας.