[ Δρόμοι ]

Η πολιτική…
… κατάσταση στην Ευρώπη θυμίζει πολύ όσα έγραφε ο Ο. Χένρι στο «Περί ανέμων και υδάτων». Στο μυθιστόρημά του, ο Αμερικανός συγγραφέας έγραφε για καθεστώτα που άλλαζαν και κυβερνήσεις που ανατρέπονταν (ή παρέμεναν πεισματικά γαντζωμένες στην εξουσία). Αλλά στο τέλος δεν άλλαζε απολύτως τίποτα.

Αν επιχειρήσουμε…
… να επιστρέψουμε στην εποχή που περιέγραφε ο Ο. Χένρι, πριν από έναν αιώνα, δύσκολα θα την ξεχωρίσουμε από το παρόν. Όποιος κι αν αναδεικνύεται νικητής, η ζωή συνεχίζεται σύμφωνα με τους παλιούς κανόνες: κυβερνητικοί αξιωματούχοι εξακολουθούν να κλέβουν, επιχειρηματίες πιάνουν κορόιδα τους εργαζομένους και το κράτος και οι πολιτικοί ψεύδονται ασύστολα. Και ακόμη κι όταν νέοι ηγέτες ανεβαίνουν στην εξουσία, το ίδιο σενάριο επαναλαμβάνεται απαράλλαχτα και το μόνο που αλλάζει είναι τα ονόματα. Δεκάδες χρόνια τώρα, ελάχιστοι είναι οι ψηφοφόροι που ψήφισαν κυβερνήσεις τις οποίες ήθελαν πραγματικά. Οι περισσότεροι καταψήφιζαν κυβερνήσεις που απεχθάνονταν. Όχι επειδή δεν τους είχαν υποσχεθεί αρκετά, αλλά επειδή τους είχαν υποσχεθεί με το παραπάνω, με τη βεβαιότητα πως δεν θα ήταν υποχρεωμένοι να υλοποιήσουν τίποτα από αυτά. Γιατί οι κυβερνήσεις του συστήματος θεωρούν πάντα πως ο λαός είναι ανίκανος να καταλάβει τι συμβαίνει στον κόσμο και τι οφείλουν να κάνουν εν ονόματί του αυτοί που τον αντιπροσωπεύουν.

Η κατάσταση…
… που περιγράφει ο Τζον Λόιντ στην εφημερίδα «Φαϊνάσιαλ Τάιμς» δεν είναι άσχετη με όλα αυτά. Ο Βρετανός αρθρογράφος αναρωτιέται: «Θα περίμενε κανείς ότι η αριστερή πολιτική θα κέρδιζε από αυτήν την κρίση του καπιταλισμού. Στο κάτω κάτω, αυτός δεν ήταν από την αρχή ο λόγος της ύπαρξής της; Να καταργήσει ή τουλάχιστον να δαμάσει τον καπιταλισμό. Όμως, αυτή η φυσιολογική σκέψη δεν δικαιώθηκε πάντα στο παρελθόν. Ούτε και δικαιώνεται σήμερα στην Ευρώπη». Ο Τζον Λόιντ αναφέρεται βέβαια στα κεντροαριστερά κόμματα που, είτε εντός είτε εκτός κυβέρνησης, παραμένουν ενσωματω- μένα στο σύστημα, παρέχοντάς του ένα ηθικό άλλοθι. Αναφέρεται επίσης στις καταδικαστικές γι΄ αυτά δημοσκοπήσεις εν όψει των ευρωεκλογών. Το Ινστιτούτο Μπέρσον-Μαρστέλερ προβλέπει πως το κεντροδεξιό Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα θα παραμείνει ο μεγαλύτερος σχηματισμός στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και μετά τις 7 Ιουνίου- ακόμη και αν οι Βρετανοί και οι Τσέχοι συντηρητικοί πραγματοποιήσουν την απειλή τους και αποχωρήσουν από αυτόν. Τι σημαίνει άραγε αυτό για το σύστημα; Μήπως έχουν στερέψει οι εναλλακτικές λύσεις για την ανανέωσή του; Οι ηθικολόγοι…
… του συστήματος έχουν από καιρό πάψει να είναι πειστικοί. Μονάχα όταν πια γύρω τους έχει ολοκληρωθεί η εικόνα της καταστροφής ξαναθυμούνται τον «ηθικό καπιταλισμό». Δεν είναι όμως κάπως αργά γι΄ αυτό; «Το μόνο που έχουν στο μυαλό τους», λέει ο οικονομικός αναλυτής Ζαν-Μαξάνς Γκρανιέ, «είναι να σωθεί το σύστημα για να το ξαναφέρουν στην αρχική του μορφή». Ας λένε όμως πως η κατάσταση θα διορθωθεί. Ύστερα από αυτήν την κρίση, τίποτα πια δεν θα είναι (δεν είναι ανάγκη να είναι) όπως ήταν πρώτα.