Ανοιχτή πληγή

Πονάει ακόμη και μάλιστα αφόρητα τους Βρετανούς η τραγωδία του Χίλσμπορο παρά τα είκοσι χρόνια της μαύρης επετείου που συμπληρώνονται την Τετάρτη. Η ατιμωρησία αυτών που με τις λανθασμένες αποφάσεις τους οδήγησαν στον θάνατο 96 οπαδούς της Λίβερπουλ κυνηγά σαν φάντασμα τους συγγενείς των θυμάτων. Η τραγωδία του Χίλσμπορο αποτέλεσε την αιτία για να αλλάξει το πρόσωπο του αγγλικού και εν συνεχεία του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου με την πάταξη του χουλιγκανισμού και την κατασκευή νέων γηπέδων, όπου κάθε θεατής έχει τη δική του συγκεκριμένη θέση.

Εκείνο το ζεστό απόγευμα της 15ης Απριλίου του 1989 όλοι οι δρόμοι οδηγούσαν στο στάδιο Χίλσμπορο στη βιομηχανική πόλη του Σέφιλντ, όπου Λίβερπουλ και Νότιγχαμ Φόρεστ θα αναμετρούνταν στον ημιτελικό του Κυπέλλου Αγγλίας.

Το παιχνίδι ήταν προγραμματισμένο να αρχίσει στις 15.00 τοπική ώρα. Τα έργα στους αυτοκινητόδρομους καθυστέρησαν την άφιξη πολλών οπαδών της Λίβερπουλ, ενώ χιλιάδες ήταν αυτοί που είχαν σπεύσει στο Χίλσμσπορο χωρίς εισιτήριο.

Το γήπεδο είχε γεμίσει μισή ώρα πριν από την έναρξη του παιχνιδιού, αλλά έξω από την εξέδρα «Λέπινγκς Λέιν» που είχε διατεθεί για τους οπαδούς της Λίβερπουλ υπήρχαν ακόμα χιλιάδες φίλαθλοι των «κόκκινων» που προσπαθούσαν να μπουν μέσα.

ΤΑ ΜΟΙΡΑΙΑ ΛΑΘΗ
Από τη στιγμή αυτή και μετά, τα λάθη των υπεύθυνων για την ασφάλεια διαδέχτηκαν το ένα το άλλο.

Πρώτο λάθος:

ο αστυνομικός υπεύθυνος Ντέιβιντ Ντάκενφιλντ δίνει εντολή να ανοίξει η Θύρα C για να εκτονωθεί η κατάσταση. Τουλάχιστον 2.000 φίλαθλοι εισέρχονται στην εξέδρα προκαλώντας ασφυξία σε όσους βρίσκονται ήδη μέσα. Το αποτέλεσμα καταστροφικό. Δεκάδες οπαδοί συνθλίβονται στα κιγκλιδώματα.

Δεύτερο λάθος:

παρά τις κραυγές των οπαδών για την τραγωδία που βρισκόταν σε εξέλιξη, οι αστυνομικές αρχές δεν ειδοποιούν τους εκπροσώπους της αγγλικής ομοσπονδίας να αναβάλει ή να μεταθέσει την ώρα έναρξης του αγώνα. Το παιχνίδι αρχίζει κανονικά (!) και στο τέταρτο λεπτό ο Πίτερ Μπίρντσλι έχει δοκάρι για τη Λίβερπουλ.

Οι χιλιάδες οπαδοί που δεν έχουν καταφέρει ακόμα να μπουν μέσα, μαθαίνοντας για τη χαμένη ευκαιρία του Μπίρντσλι πιέζουν ακόμα πιο πολύ. Τελικά, δύο λεπτά αργότερα το παιχνίδι διακόπτεται και η αστυνομία ανοίγει τα περιμετρικά του γηπέδου κιγκλιδώματα για να εκτονωθεί Τρίτο λάθος:

η αστυνομία επιτρέπει να εισέλθει στον αγωνιστικό χώρο μόλις ένα ασθενοφόρο. Αποτέλεσμα, 96 νεκροί εκ των οποίων οι τριάντα είναι ηλικίας κάτω των 20 ετών, ενώ ο πιο μικρός είναι ο 10χρονος Τζον Πολ Γκίλχουλι, ξάδελφος του σημερινού αρχηγού της Λίβερπουλ Στίβεν Τζέραρντ!

Στην περίφημη «Έκθεση Τέιλορ» η κληροδότημα της οποίας είναι τα σημερινά γήπεδα, υπεύθυνες για την τραγωδία θεωρούνται οι Αρχές η πίεση της εξέδρας. Εκατοντάδες οπαδοί τρέχουν στον αγωνιστικό χώρο και χρησιμοποιώντας τις διαφημιστικές πινακίδες μεταφέρουν τους βαριά τραυματισμένους και τα άψυχα σώματα.

– κυρίως η αστυνομία του Νοτίου Γιορκσάιρ- για λάθη που οδήγησαν στην τραγωδία του Χίλσμπορο. Στην αναφορά χαρακτηρίζεται η ενέργεια να επιτραπεί η είσοδος σε τουλάχιστον 2.000 άτομα στο γήπεδο ως «γκάφα πρώτου μεγέθους».

Ωστόσο κανείς δεν καταδικάστηκε. Η ετυμηγορία από την ανάκριση που ολοκληρώθηκε τον Μάρτιο του 1991 και ήταν η μεγαλύτερη στην ιστορία της Βρετανίας ανέφερε πως η τραγωδία ήταν ένα «ατυχές περιστατικό», εξοργίζοντας τους συγγενείς των θυμάτων.

Ύστερα από πολλές προσπάθειες των συγγενών των θυμάτων και δικαστικούς αγώνες απαγγέλθηκαν κατηγορίες για ανθρωποκτονία από πρόθεση στον Ντάκενφιλντ και τον συνεργάτη του Μπέρναρντ Μάρεϊ. Στη δίκη που ολοκληρώθηκε το 2000 οι δύο κατηγορούμενοι αθωώθηκαν. Στο αφιέρωμα που ετοίμασε το Ηistory Channel με αφορμή την 20ή επέτειο που θα προβληθεί την Τετάρτη, πρώην παίκτες της Λίβερπουλ ζητούν να ανοίξει ξανά ο φάκελος της υπόθεσης και να καταδικαστούν οι υπεύθυνοι.

Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων πρόσφατα απέρριψε αίτημα της Αν Γουίλιαμς που έχασε τον 15χρονο γιο της Κέβιν να ανοίξει ξανά ο φάκελος της υπόθεσης. Η Αν Γουίλιαμς ωστόσο επανέρχεται με νέο αίτημα. Αμφισβητεί τα αποτελέσματα της αρχικής έρευνας που αναφέρουν πως τα θύματα εξέπνευσαν μέχρι τις 3.15 μ.μ.

Αυτόπτες μάρτυρες αναφέρουν πως πολλά θύματα ήταν εν ζωή μετά τις 3.15 μ.μ. και αρκετοί απ΄ αυτούς, ίσως είχαν επιζήσει αν επετρεπόταν σε περισσότερα ασθενοφόρα να εισέλθουν στο γήπεδο. Από τις τραγικές φιγούρες και η Τζένι Χικς που έχασε τις δύο κόρες της, Σάρα και Βίκι, στις εξέδρες του Χίλσμπορο.

Η τραγική μάνα θυμάται ακόμα οργισμένη τους δύο αστυνομικούς που τη ρώτησαν, αν οι κόρες της ήταν μεθυσμένες. Η εφημερίδα «Sun» είχε κάνει αναφορά για «μεθυσμένους οπαδούς» σε πρωτοσέλιδο δημοσίευμα της εποχής για να ζητήσει συγγνώμη το 2004.


Να μην ξεχάσουμε!

Στο αφιέρωμα του Ηistory Channel σπάει τη σιωπή του ο τότε προπονητής της Λίβερπουλ Κένι Νταλγκλίς, ο οποίος είχε υποστεί σοκ και αργότερα παραιτήθηκε: «Είναι κάτι το οποίο κανείς δεν ευχόταν να συμβεί αλλά και το οποίο ποτέ δεν πρέπει να ξεχαστεί».

Ο Νταλγκλίς κατηγορεί την Αστυνομία και την Ομοσπονδία πως έπρεπε να είχαν μεταθέσει την ώρα έναρξης του αγώνα για μερικά λεπτά αργότερα προκειμένου να αποφευχθεί ο συνωστισμός και εν τέλει η τραγωδία. Σε χθεσινές δηλώσεις του στο ΒΒC ο τότε προπονητής της Λίβερπουλ υπογράμμισε πως δεν φεύγουν από το μυαλό του οι σκηνές που αντίκρυσε, ενώ δηλώνει ευγνώμων που τα δύο του παιδιά, η Κέλι, 13 ετών τότε και ο Πολ, 12 ετών που βρίσκονταν στο γήπεδο για να παρακολουθήσουν το παιχνίδι επέστρεψαν σώα στο σπίτι.


«Οι ευθύνες μόνο στους οπαδούς!»

Η δικηγόρος των συγγενών των θυμάτων Αν Άντλιγκτον εξηγεί πως η επιμονή να ανοίξει ξανά ο φάκελος οφείλεται στο γεγονός ότι η αστυνομία δεν αναγνωρίζει τα λάθη της που οδήγησαν στην τραγωδία, αλλά αντίθετα συνεχίζει να επιρρίπτει ευθύνες στους φιλάθλους της Λίβερπουλ.


ΑΛΛΑΓΕΣ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΤΡΑΓΩΔΙΑ

Οι αλλαγές στο αγγλικό ποδόσφαιρο μετά την τραγωδία του Χίλσμπορο.

1Την περίοδο 1988-89 η κορυφαία κατηγορία ήταν γνωστή ως Division Οne.

Ένδεκα από τις 20 ομάδες που συμμετείχαν τότε, μεταξύ των οποίων οι Λούτον, Σέφιλντ Γουένζντεϊ, Νότιγχαμ Φόρεστ και ΚΠΡ δεν συμμετέχουν στη σημερινή Πρέμιερ Λιγκ που δημιουργήθηκε το 1992.

2Συνολικά 7,8 εκατ. άνθρωποι είχαν παρακολουθήσει τους αγώνες της περιόδου 1988-89. Πέρυσι, ο αντίστοιχος αριθμός ήταν 13,8 εκατ.

3Η Deloitte δημοσίευσε για πρώτη φορά τα οικονομικά στοιχεία των ομάδων το 1992. Η Τότεναμ είχε τα περισσότερα έσοδα (18,2 εκατ. στερλίνες) ακολουθούμενη από τη Μάντσεστερ Γ. (17,8).

Δώδεκα από τις 22 ομάδες της κορυφαίας κατηγορίας είχαν κέρδη, ενώ τη σεζόν 2006/2007 μόλις πέντε από τις 20 ομάδες της Πρέμιερ Λιγκ είχαν θετικό πρόσημο στα οικονομικά τους.

4Τα συνολικά έσοδα των ομάδων το 1992 ήταν 170 εκατ. στερλίνες. Πέρυσι το νούμερο αυτό έφτασε τα 1,9 δισ. στερλίνες.

5Στα μέσα της δεκαετίας του ΄80 οι τιμές των εισιτηρίων στην πρώτη κατηγορία ήταν περίπου 2,5 στερλίνες. Σήμερα στην Πρέμιερ Λιγκ είναι κοντά στις 30 στερλίνες. Αυτό σημαίνει πως αυξάνονταν κατά 11,5% τον χρόνο για περίπου 25 χρόνια.

Την περίοδο 1988-89 οι αγγλικές ομάδες ήταν ακόμα αποκλεισμένες από τα κύπελλα Ευρώπης λόγω της τραγωδίας του Χέιζελ. Σήμερα οι τέσσερις από τις οκτώ ομάδες των προημιτελικών του Τσάμπιονς Λιγκ προέρχονται από την Αγγλία.