Ελληνίδες στα πρόθυρα νευρικής κρίσης

«Μέσα σε ένα εικοσιτετράωρο πρέπει να φροντίσω για τις ανάγκες της μικρής Αλκμήνης, να κάνω όλες τις δουλειές του σπιτιού, να διευθετήσω έγκαιρα όλες τις υποχρεώσεις της επιχείρησής μου, χωρίς βέβαια να παραμελήσω και την ιδιότητα της συζύγου. Στην προσπάθειά μου να αναλάβω όλους αυτούς τους ρόλους, όπως είναι φυσικό, το άγχος μου “χτυπάει κόκκινο”».

Τους τελευταίους μήνες η κ. Δέσποινα Λυκομήτρου, 33 ετών, είναι μία εκ των έξι ιδιοκτητών ενός πολυχώρου στο κέντρο της Αθήνας. Ο λόγος που επέλεξε να ανοίξει τη δική της επιχείρηση τώρα, δεν είναι άλλος από την περίπου δύο ετών κόρη της Αλκμήνη.

«Ήθελα τους πρώτους μήνες να είμαι κοντά στη μικρή», λέει στα «ΝΕΑ» η κ. Λυκομήτρου. Όσο όμως οι υποχρεώσεις της αυξάνονται, μεγαλώνει και το άγχος για να τα προλάβει όλα. «Το πρωί εργάζομαι από το σπίτι και περίπου τέσσερις φορές την εβδομάδα πηγαίνω στον πολυχώρο. Ωστόσο, παρ΄ όλο που θεωρείται εύκολο το να δουλεύει κάποιος από τον δικό του χώρο, στην πράξη δεν είναι, αφού έχω παράλληλα να φροντίζω τη μικρή αλλά και να τακτοποιήσω το σπίτι. Νιώθω ότι το 24ωρο δεν μου φτάνει», σημειώνει.

Εργαζόμενη, μητέρα, σύζυγος, νοικοκυρά: αυτοί είναι οι ρόλοι που καλείται να αναλάβει η σύγχρονη Ελληνίδα. Στην προσπάθειά της όμως να δώσει το 100% του εαυτού της στους διαφορετικούς και ανταγωνιστικούς ρόλους, πέφτει θύμα του άγχους.

Τα κρούσματα

Μάλιστα, έρευνες αποδεικνύουν ότι όλο και περισσότερες γυναίκες αντιμετωπίζουν πρόβλημα άγχους και στρες. Σύμφωνα με στοιχεία του Κέντρου Πληροφόρησης της Κρατικής Υπηρεσίας Υγείας στη Μεγάλη Βρετανία, παρατηρείται 12% αύξηση στον αριθμό των γυναικών- σε σχέση με πέρυσι- που υποφέρουν από άγχος και κατάθλιψη.

Οι Ελληνίδες δεν θα μπορούσαν να αποτελέσουν εξαίρεση. Οι ψυχολόγοι μιλούν για μία αύξηση της τάξης του 20% σε σχέση με πέρυσι των γυναικών που επισκέπτονται τα γραφεία τους.

«Ακόμα και αν το αρχικό πρόβλημα με το οποίο παρουσιάζεται στον ψυχολόγο μια γυναίκα δεν είναι το άγχος, στην πρώτη κιόλας συνέντευξη γίνεται φανερό ότι το άγχος και η πίεση είναι η ρίζα του προβλήματος», επισημαίνει η κ. Λίζα Βάρβογλη, ψυχολόγος- ψυχοθεραπεύτρια νευροψυχολόγος, επιστημονική συνεργάτις του Ηarvard University και του Νοσοκομείου Παίδων «Αγία Σοφία».

Συμπληρώνει δε ότι σήμερα το πρότυπο θέλει μια γυναίκα να είναι «τέλεια» σε ό,τι κάνει, είτε αυτό είναι καριέρα, μητρότητα, συζυγική ζωή, νοικοκυροσύνη, κοινωνικότητα. «Παρ΄ όλο που το πρότυπο αυτό είναι καθαρά θεωρητικό και ανέφικτο, οι περισσότερες γυναίκες γεμίζουν τύψεις και ενοχές για όσα δεν μπορούν να κάνουν ή όσα θεωρούν ότι θα έπρεπε να είχαν κάνει και δεν πρόλαβαν», σημειώνει η κ. Βάρβογλη.

Τα συμπτώματα

Μπορεί τα συμπτώματα να ξεκινούν με διαταραχές ύπνου, πόνους στη μέση ή στον αυχένα και με εκτεταμένους πονοκεφάλους και ημικρανίες, πολύ συχνά όμως εξελίσσονται σε κατάθλιψη αλλά και πιο σοβαρές ψυχικές ασθένειες.

Αποκαλυπτικά είναι τα στοιχεία της Γραμμής Επικοινωνίας για την Κατάθλιψη (210-6515.600), του Προγράμματος κατά του Στίγματος των Ψυχικών Διαταραχών «αντι-στίγμα» του Ερευνητικού Πανεπιστημιακού Ινστιτούτου Ψυχικής Υγιεινής (ΕΠΙΨΥ).

Οι κλήσεις που δέχθηκε η Γραμμή το πρώτο διάστημα της λειτουργίας της (έως 19/12/2008) έφτασαν τις 2.525, με το 64% όσων τηλεφώνησαν να είναι γυναίκες. Από αυτές περίπου 4 στις 10 ήταν ηλικίας από 31 έως 45 ετών.

Σύμφωνα με τους υπευθύνους της Γραμμής, οι γυναίκες συχνά αναφέρουν πολλαπλές επιβαρύνσεις από τον σύγχρονο τρόπο ζωής, το εργασιακό άγχος, τις οικογενειακές ευθύνες και τη φροντίδα άλλων μελών της οικογένειας (παιδιών ή ηλικιωμένων), καθώς και από έλλειψη υποστήριξης από το περιβάλλον τους.

«Η κατάθλιψη παρατηρείται στις γυναίκες σχεδόν δύο φορές πιο συχνά απ΄ ό,τι στους άνδρες. Σε αυτό, παρά τις βιολογικές συνιστώσες και τους ορμονικούς παράγοντες, φαίνεται ότι οι ψυχοκοινωνικοί παράγοντες παίζουν κρίσιμο ρόλο. Η “άψογη επαγγελματίας”, η “οικοδέσποινα και ιδανική μητέρα”, η “ερωτικά επιθυμητή γυναίκα”, ο μύθος της “super γυναίκας” είναι μια παγίδα που ταλανίζει την πλειονότητα των γυναικών, καθώς δημιουργεί αυξημένες και μη ρεαλιστικές προσδοκίες. Όταν οι προσδοκίες αυτές διαψεύδονται, τότε η ματαίωση, το αίσθημα αναξιότητας και η αυτοϋποτίμηση κάνουν την κατάθλιψη να προβάλλει απειλητικά», επισημαίνει η κ. Μαρίνα Οικονόμου- Λαλιώτη, επίκουρη καθηγήτρια Ψυχιατρικής, επιστημονικά υπεύθυνη του Προγράμματος κατά του Στίγματος των Ψυχικών Διαταραχών «αντι-στίγμα» του ΕΠΙΨΥ.

«Νιώθω σαν μαραθωνοδρόμος» 

Έχει μία επαγγελματική πορεία 26 ετών ως στέλεχος εταιρειών και πρόσφατα εργάζεται ως σύμβουλος επιχειρήσεων, είναι σύζυγος και μητέρα τριών παιδιών στην εφηβεία. Η κ. Αγγελίνα Μιχαηλίδου παραδέχεται ότι ο συνδυασμός είναι δύσκολος, γι΄ αυτό και δεν είναι σπάνιο το φαινόμενο των ταχυκαρδιών, των πόνων στο στομάχι, του εκνευρισμού αλλά και των διαπληκτισμών.
 
«Βλέπω τη ζωή σαν έναν μαραθώνιο και τον εαυτό μου σαν έναν δρομέα μακρινών αποστάσεων που χρειάζεται εξαιρετικό χειρισμό στην απώλεια δυνάμεων ώστε να αντέξει και να νικήσει. Ασφαλώς δεν φτάνει το 24ωρο, ακόμα και για ανθρώπους που εκ φύσεως δουλεύουν γρήγορα. Εκεί χρειάζεται να σκεπτόμαστε σε πολλά παράθυρα και φυσικά να πρυτανεύει η ψυχραιμία και η λογική για να κάνουμε στο τέλος της ημέρας τουλάχιστον τα βασικά».

«Με δύο παιδιά και δουλειά χωρίς ωράριο» 

Με δύο παιδιά στην εφηβεία και με μία δουλειά – αυτή του δικηγόρου – που έχει πολλές απαιτήσεις, η κ. Αθηνά Μανίκα προσπαθεί να χωρέσει στο 24ωρο όλα όσα πρέπει να γίνουν.
 
«Το επάγγελμα του δικηγόρου δεν έχει ωράριο. Πολλές φορές μάλιστα παίρνω δουλειά για το σπίτι, την οποία τελειώνω αργά τη νύχτα. Παράλληλα όμως έχω δύο παιδιά που σε αυτή την ηλικία με χρειάζονται και πρέπει να τα στηρίζω. Δεν θα πρέπει βέβαια να παραμελώ και τη σχέση μου με τον σύζυγο».
 
Το αποτέλεσμα, όπως λέει, είναι αργά τη νύχτα να εμφανίζονται τα σημάδια κόπωσης – σωματικής και ψυχικής.