[ Πρόσωπα ] Η μουσική ως επαναστατική δύναμη

Ο σερ Σάιμον Ρατλ, ο Ντάνιελ Μπαρενμπόιμ, ο Κλάουντιο Αμπάντο θεωρούν ότι ο Γκουστάβο Ντουντάμελ είναι ένα φαινόμενο που μπορεί να προσελκύσει τους νέους στην κλασική μουσική. Ο ίδιος έχει ακόμη μεγαλύτερες φιλοδοξίες- να αλλάξει ζωές ανθρώπων.

O 28χρονος Βενεζουελανός Γκουστάβο Ντουντάμελ αναλαμβάνει τον Σεπτέμβριο μουσικός διευθυντής της Φιλαρμονικής Ορχήστρας του Λος Άντζελες, ενώ όλο τον Απρίλιο θα βρίσκεται στο Λονδίνο με την Ορχήστρα Νέων Σιμόν Μπολίβαρ. Θα προσφέρουν στο Σάουθμπανκ Σέντερ ένα πρόγραμμα συναυλιών, ανοικτές πρόβες, συμπόσια και την ευκαιρία να παρακολουθήσει κανείς τον Ντουντάμελ να δουλεύει με ντόπια παιδιά. «Έρχομαι από μια χώρα όπου όλοι έχουν δικαίωμα να μάθουν μουσική και τώρα έχω την καλύτερη δουλειά στον κόσμο», λέει ο νεαρός μαέστρος. Πιστεύει πως η μουσική είναι μια δύναμη επαναστατική, που ωθεί προς το καλό και μπορεί να αλλάξει προς το καλύτερο τη ζωή των ανθρώπων. Αυτή είναι άλλωστε η φιλοσοφία του «Ελ Σιστέμα», του οποίου ο Ντουντάμελ είναι προϊόν.

Με το πρόγραμμα «Ελ Σιστέμα», το οποίο δημιούργησε το 1975 ο Βενεζουελανός οικονομολόγος και συνθέτης Χοσέ Αντόνιο Αμπρέου, η Βενεζουέλα προσφέρει δωρεάν μαθήματα κλασικής μουσικής σε φτωχά παιδιά που ζουν μέσα στην εγκληματικότητα και τη φτώχεια. Το πρόγραμμα είχε ως αποτέλεσμα τη δημιουργία της Ορχήστρας Νέων Σιμόν Μπολίβαρ (SΒΥΟ), η οποία μεταμόρφωσε τη ζωή παιδιών του δρόμου καθώς έγινε η οικογένειά τους, το σχολείο τους, η κοινότητά τους. Μέσω του «Ελ Σιστέμα», περίπου 260.000 παιδιά στη Βενεζουέλα εκτέθηκαν στη μουσική από πολύ μικρή ηλικία και παίζουν τώρα σε ένα δίκτυο από περιφερειακές ορχήστρες νέων. Οι πιο ταλαντούχοι μουσικοί παίζουν στη SΒΥΟ, όπως ο Λένορ, που είχε κάνει φυλακή πριν αρχίσει να παίζει κλαρινέτο. «Το να κρατάς κλαρινέτο είναι πολύ καλύτερο από το να κρατάς πιστόλι», εξήγησε στον Ντουντάμελ.

Στο Λος Άντζελες, ο Ντουντάμελ έχει ήδη αρχίσει να δουλεύει με μη προνομιούχα παιδιά για το πρόγραμμα ΥΟLΑ (Ορχήστρα Νέων Λος Άντζελες). «Πρέπει να χτίσουμε κάτι για το μέλλον και να κάνουμε τις κοινότητες των νέων να συμμετάσχουν σ΄ αυτό, ώστε να αρχίσουν να σκέφτονται ως πολίτες και να γίνουν μέρος της κοινωνίας», λέει σε συνέντευξή του στους «Τάιμς» του Λονδίνου. «Φυσικά είναι υπέροχο ότι τα παιδιά έχουν το Ίντερνετ, την τηλεόραση και τα βιντεοπαιγνίδια, όμως είναι επίσης πολύ σημαντικό να ξέρουν για τον πολιτισμό και τις τέχνες, να μπορούν να απολαμβάνουν την ανάγνωση ενός βιβλίου, να δημιουργούν μνήμες και να μιλάνε σε φίλους… Πρέπει να πιστεύουμε σε πράγματα και να εργαζόμαστε για τους άλλους ανθρώπους και για τις επόμενες γενιές. Είναι το μόνο που έχει πραγματικά σημασία».