[ Πρόσωπα ] ΖΑΝΓΚ ΣΙΤΖΟΥΝ Οι τύψεις του στρατιώτη

Είκοσι χρόνια μετά τα τραγικά γεγονότα, οι ηγέτες της Κίνας δεν δείχνουν καμιά διάθεση να αντιμετωπίσουν το ταμπού της αιματηρής καταστολής του φιλοδημοκρατικού κινήματος, στις 4 Ιουνίου 1989 στην πλατεία Τιενανμέν.

OΖανγκ Σιτζούν, 38 χρονών, συνελήφθη στις 18 Μαρτίου από την αστυνομία ενώ βρισκόταν στο σπίτι του, στην πόλη Τενγκζού της Βόρειας Κίνας. Από τότε, η γυναίκα του δεν έχει καμιά επαφή μαζί του και η αστυνομία δεν αποκαλύπτει πού κρατείται. Ο Ζανγκ είναι ο πρώτος στρατιωτικός που είχε συμμετάσχει στην καταστολή των φοιτητών στην πλατεία Τιενανμέν και εξέφρασε δημοσίως τύψεις γι΄ αυτό. Επιπλέον, έστειλε δεκάδες επιστολές στον πρόεδρο Χου Τζιντάο ζητώντας του να φωτιστούν επιτέλους τα γεγονότα εκείνης της νύχτας. Και όταν δεν έλαβε καμιά απάντηση, δημοσίευσε στις 6 Μαρτίου στο Ίντερνετ μια ανοικτή πλέον επιστολή προς τον πρόεδρο Χου. «Χρησιμοποιήστε τη σοφία σας για να ανοίξετε μια εθνική συζήτηση για τον απολογισμό της τραγωδίας της 4ης Ιουνίου, το γεγονός της σύγχρονης Ιστορίας που ακόμη πολλοί Κινέζοι είναι αναγκασμένοι να θυμούνται πνίγοντας τα δάκρυά τους», έγραφε στον ηγέτη της Κίνας. Ακολούθησε μια αποκλειστική συνέντευξή του στο πρακτορείο Ασοσιέιτεντ Πρες και την επομένη ο Ζανγκ κλήθηκε στην αστυνομία, η οποία τον διέταξε να σταματήσει κάθε επαφή με τον ξένο Τύπο. Την ίδια νύχτα, ένοπλοι αστυνομικοί τον συνέλαβαν στο σπίτι του. Στη συνέντευξή του, ο Ζανγκ περιέγραψε τι είδε και τι πιστεύει για τα γεγονότα της 4ης Ιουνίου 1989, όταν ο στρατός πέρασε στην επίθεση στους δρόμους γύρω από την πλατεία Τιενανμέν όπου είχαν αποσυρθεί οι φοιτητές. Ήταν τότε 18 χρονών, νοσηλευτής μιας μηχανοκίνητης μεραρχίας. Είπε πως οι άνδρες της μονάδας του πυροβόλησαν πάνω από τα κεφάλια των πολιτών που βρίσκονταν απέναντί τους, όμως προσέθεσε πως ο στρατός διέπραξε «ωμότητες». Μόλις επέστρεψε στο στρατόπεδο, ζήτησε να αποστρατευθεί «επειδή δεν προβλέπεται ότι στα καθήκοντά μας είναι να πολεμάμε εναντίον του κινεζικού λαού». Του κόστισε ακριβά. Στις 14 Μαρτίου 1992 συνελήφθη με πρόσχημα αδιευκρίνιστα «πολιτικά εγκλήματα» και φυλακίστηκε χωρίς δίκη για τρία χρόνια σε στρατόπεδο εργασίας.

Μετά την απελευθέρωσή του, έγινε έμπορος έργων τέχνης και αρχαιοτήτων. Άρχισε επίσης να γράφει επιστολές προς την κυβέρνηση. Μέσω του Ίντερνετ, άρχισε να επικοινωνεί και μ΄ άλλους διαφωνούντες. Ήθελε με το παράδειγμά του να εμπνεύσει και άλλους πρώην στρατιώτες να σπάσουν τη σιωπή τους και να αφηγηθούν τι πραγματικά συνέβη στην πλατεία Τιενανμέν. Είκοσι χρόνια μετά, δεν είναι γνωστός ούτε καν ο αριθμός των θυμάτων. Στους δημοσιογράφους του Ασοσιέιτεντ Πρες, ο Ζανγκ είχε εκφράσει τη λύπη του για το γεγονός ότι «στην Κίνα, η δημοκρατία μοιάζει να απομακρύνεται όλο και περισσότερο». Και την επομένη, συνελήφθη.