Ματιές Μισός αιώνας

Την Κυριακή, 1η Μαρτίου, συμπλήρωσα 50 χρόνια εργασίας, χωρίς ούτε μιας μέρας διακοπή, σ΄ αυτήν την εφημερίδα! Μάλλον πρέπει να είναι ρεκόρ, για συντάκτη, που δεν είναι «εσωτερικός», αλλά γράφει καθημερινώς. Και, ακριβώς, κάθε μέρα, «συνομιλεί» με τους αναγνώστες.

Και οι απόψεις του, φυσικά, περνάνε από τουλπάνι, από δίχτυ με ψιλό «μάτι». Αλλά όταν γράφεις επί μισόν αιώνα, όλο και κάτι θα σου ξεφύγει. Επιπλέον, είσαι γύρω στα 68-70, ίσως και παραπάνω. Σχεδόν μια «ραμόλα»- εκ του ραμολί- που έλεγε και ο Χρήστος Πασαλάρης.

Μεγάλος δημοσιογράφος ο Πασαλάρης! Γρήγορος, με φαντασία, με τόλμη, αυστηρός, όποτε χρειαζόταν, «σκυλί ατάιγο», που λένε στη δουλειά. Έζησα πλάι του, νύχτα, στην ύλη, 15 χρόνια. Όπως και πλάι στον Βάσο Βαρίκα. Που ήταν δεύτερος αρχισυντάκτης και, συγχρόνως, έγραφε το πολιτικό ρεπορτάζ, κριτική λογοτεχνίας, αλλά και θεάτρου! Όλ΄ αυτά, με διευθυντή τον Κώστα Νίτσο, που πήρε «ΤΑ ΝΕΑ» με κυκλοφορία 10.000 φύλλων και τα πήγε στα 250.000 φύλλα, μόνο σε Αθήνα- Πειραιά!

Ήταν αλλιώτικη η δημοσιογραφία τότε. Και ο Νίτσος, αρχικαπετάνιος! Αυτός αξιοποίησε τον Ψαθά- του έδωσε το χρονογράφημα-, τον Χρήστο Καβαφάκη, τον Γεώργιο Ρούσσο και έβγαλε μπροστά και τον Κώστα Μητρόπουλο, σε μια εποχή που κρατούσε τα σκήπτρα στη γελοιογραφία ο μέγας Φωκίων Δημητριάδης! Ο Νίτσος, που με έναν «αστερίσκο» του, πέντε αράδων, κατέβαζε ή ανέβαζε θεατρικές παραστάσεις. Και, διηύθυνε και το σημαντικότερο πολιτιστικό περιοδικό που κυκλοφόρησε ποτέ στην Ελλάδα. Το εκπληκτικό «Θέατρο».

Ναι, ήταν αλλιώτικη η δημοσιογραφία, τότε. Δεν υπήρχε τηλεόραση. Οι ραδιοσταθμοί ήταν δύο και κρατικοί. Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι έτρεχαν ν΄ αγοράσουν εφημερίδες, για να διαβάσουν Ψαθά και Παλαιολόγο. Να μελετήσουν τις επιφυλλίδες του Βενέζη, του Θεοτοκά, του Τερζάκη, του Δημαρά, του Παπανούτσου. Όχι όπως σήμερα, που πολλοί από τους αναγνώστες των εφημερίδων τις παίρνουν για τα προσφερόμενα δώρα- βιβλία, δίσκους, τσάντες, ομπρέλες, κουζινικά και ό,τι άλλο μπορεί να φαντασθεί κανείς.

Εκείνη την εποχή, ο Πηλιχός μεταμφιεζόταν σε σερβιτόρο της «Μ. Βρετανίας» για να αποσπάσει μια συνέντευξη από τη Μαρία Κάλλας, ο Σταματίου, μπορούσε να γράψει, χωρίς καμιά προετοιμασία, μια σελίδα, για τον Μπέργκμαν, ο Καραπαναγιώτης να αρθρογραφήσει για τον Παπανδρέου και, την άλλη στιγμή, να «χτίσει» ένα μοναδικό κείμενο για τον Σεφέρη. Όπως έλεγε και ο Τσίρκας, κάθε φορά που κατηφόριζε την Πανεπιστημίου, χαιρετιόταν με τον Ελύτη και τον Γκάτσο, τον Τσαρούχη και τον Ταχτσή, τον Καραντώνη και τον Γκίκα.

Ήταν τόσο μεγάλο το κύρος των δημοσιογράφων, που ο παντοδύναμος Καραμανλής έπαιρνε στο τηλέφωνο τον Ψαθά για να διαμαρτυρηθεί για κάποιο χρονογράφημά του, που ο Τσάτσος ζητούσε επίμονα από τον Δημητριάδη να τον χρησιμοποιεί σαν θέμα- με την κότα- στις γελοιογραφίες του, που όλοι οι υπουργοί και οι μεγάλοι καλλιτέχνες περνούσαν από το γραφείο του Νίτσου, που η εφημερίδα βούιζε, από συνεχή τηλεφωνήματα, συζητήσεις, συναδελφικούς καβγάδες, ενώ τα χειρόγραφα «πετούσαν» προς το τυπογραφείο, κατά εκατοντάδες, κάθε δέκα λεπτά.

Θυμάμαι, πάντοτε και τον Μαγγανάρη. Σμυρνιός, εραστής, αυτοκράτορας του περιοδικού Τύπου. Αυτός ελάνσαρε τη λέξη «σταυρόλεξο», από τα γαλλικά, αυτός υπήρξε ιδρυτικό στέλεχος της «Μάσκας», που μεγάλωσε τη γενιά μου, αυτός μας δίδασκε ότι ένας άντρας, για να μπορέσει να έχει έναν φυσιολογικό διάλογο με μια γυναίκα, πρέπει να έχει «κατεβάσει» δύο μπίρες. «Γιατί η γυναίκα, από ιδιοσυγκρασία, όταν μιλάει μ΄ έναν άντρα, είναι πάντοτε ελαφρώς μεθυσμένη, χωρίς να έχει πιει ούτε σταγόνα κρασί…».