[ Διαστάσεις ] Μία μη ρεαλιστική προοπτική

Η ένταξη της Γεωργίας και της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ δεν αποτελεί ρεαλιστική προοπτική, ό,τι και να λέει επισήμως η Ατλαντική Συμμαχία. Αυτό τονίζει με πρόσφατο άρθρο του στην «Ιντερνάσιοναλ Χέραλντ Τρίμπιουν» ο Καρλ Κάιζερ, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ και διευθυντής του προγράμματος του Πανεπιστημίου για τις υπερατλαντικές σχέσεις.

O πρώτος λόγος για τον οποίο οι δύο πρώην σοβιετικές δημοκρατίες δεν μπορούν να μπουν στο ΝΑΤΟ είναι εσωτερικός. Η απερίσκεπτη αναμέτρηση του προέδρου της Γεωργίας Μιχαήλ Σαακασβίλι με τον κατά πολύ ισχυρότερο ρωσικό στρατό- κάτι για το οποίο ο Σαακασβίλι είχε προειδοποιηθεί από την Ουάσιγκτον- έδειξε στο ΝΑΤΟ ότι μια κακή ηγεσία σε συνδυασμό με μια παλιά σύγκρουση μπορεί να οδηγήσουν τη Συμμαχία σε έναν πόλεμο τον οποίο δεν επιθυμεί. Στην Ουκρανία, πάλι, η πλειοψηφία του πληθυσμού δεν επιθυμεί την ένταξη. Στο ανατολικό τμήμα της χώρας υπάρχει ισχυρή αντίθεση σε αυτή την προοπτική. Αν η ηγεσία προσπαθούσε να επιβάλει την ένταξη στο ΝΑΤΟ, θα υπήρχε κίνδυνος να διασπαστεί η χώρα.

Ο δεύτερος λόγος είναι ότι, παρά τις προσδοκίες που είχαν γεννηθεί με το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, τα συμβατικά όπλα στην Ευρώπη έχουν αποκτήσει και πάλι απειλητικό χαρακτήρα. Το χειρότερο σενάριο για το ΝΑΤΟ θα ήταν να μη μπορεί να υπερασπιστεί έναν σύμμαχο με βάση το Άρθρο 5, είτε από έλλειψη πολιτικής βούλησης (ακόμη και τώρα η πλειοψηφία της κοινής γνώμης σε ορισμένες χώρες του ΝΑΤΟ δεν θέλει να συρθεί σε πόλεμο για κάποια χώρα της Κεντρικής Ευρώπης) είτε για στρατιωτικούς λόγους. Κάτι τέτοιο θα έκανε το ΝΑΤΟ να φανεί σαν χάρτινος τίγρης, χωρίς κύρος και περιεχόμενο.

Ο τρίτος λόγος είναι η επιδείνωση των σχέσεων της Ρωσίας με τη Δύση, οι οποίες επί προεδρίας Μπους είχαν φτάσει στο χειρότερο σημείο τους από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου. Η διεύρυνση του ΝΑΤΟ, τα σχέδια για την εγκατάσταση αντιπυραυλικής άμυνας στην Κεντρική Ευρώπη, η απουσία συμφωνιών για τον έλεγχο των στρατηγικών και συμβατικών όπλων και η άρνηση της Δύσης να διαβουλεύεται με τη Μόσχα για διάφορα σημαντικά ζητήματα έχουν δημιουργήσει στην τελευταία την αίσθηση ότι δεν αντιμετωπίζεται ως υπερδύναμη.

Η Γεωργία και η Ουκρανία αξίζουν, και θα λάβουν, σημαντική βοήθεια από το ΝΑΤΟ και την Ευρωπαϊκή Ένωση, τονίζει ο Καρλ Κάιζερ. Δεν έχει νόημα όμως να αντιμετωπιστούν χωριστά τα προβλήματα που έχουν σχέση με την ασφάλειά τους, αφού εντάσσονται στην ίδια πολιτική αναθεώρησης των σχέσεων με τη Ρωσία που έχει υποσχεθεί ο Ομπάμα και περιμένει η Ευρώπη. Η αναθεώρηση αυτή πρέπει να περιλαμβάνει κατ΄ ανάγκην, μεταξύ των άλλων, τον έλεγχο των στρατηγικών όπλων, μια πολιτική μη διάδοσης των πυρηνικών όπλων και την αντιπυραυλική άμυνα. Ένας διάλογος μεταξύ της Δύσης και της Ρωσίας είναι αναγκαίος προκειμένου να επιτευχθούν οι προσεγγίσεις που θα οδηγήσουν σε βελτίωση της κατάστασης.