[ Πρόσωπα ] Εβδομήντα χρόνια πίσω

«Οι γυναίκες στο Ιράκ δολοφονούνται μόνο και μόνο επειδή είναι γυναίκες.
Το 2008, στη Βασόρα, δολοφονήθηκαν 133 γυναίκες επειδή δεν ήταν “αρκετά” μουσουλμάνες. Κι αυτός είναι μόνο ο επίσημος απολογισμός».

Αυτά λέει στην εφημερίδα «Γκάρντιαν» η Νατζέ Αλ-Άλι, της οποίας το βιβλίο με τίτλο «Τι Είδους Απελευθέρωση; Οι γυναίκες και η κατοχή του Ιράκ» περιγράφει την τύχη των γυναικών στο Ιράκ μετά την αμερικανική εισβολή του 2003. Η Αλ-Άλι είναι μια 42χρονη Ιρακινή μετανάστρια δεύτερης γενιάς, που διδάσκει στη Σχολή Ανατολικών και Αφρικανικών Σπουδών του Λονδίνου. Γεννήθηκε από Γερμανίδα μητέρα και Ιρακινό πατέρα στη Γερμανία, μεγάλωσε σε κοσμικό περιβάλλον και σπούδασε στο Τάκσον της Αριζόνας. Όταν αποφοίτησε πήγε στην Αίγυπτο, όπου ενεπλάκη στο γυναικείο κίνημα, για να έλθει στη συνέχεια για μεταπτυχιακά στο Λονδίνο. Χαρακτηρίζει τον εαυτό της «αντιιμπεριαλίστρια» και «εχθρό του πολέμου», αλλά έχει έλθει συχνά σε σύγκρουση με τους φυσικούς της συμμάχους επειδή αρνείται να υιοθετήσει τις πρακτικές των Ιρακινών μαχητών.

Γραμμένο από κοινού με τον πολιτικό επιστήμονα Νίκολα Πρατ, το βιβλίο στηρίζεται σε συνεντεύξεις από 120 γυναίκες, στις οποίες περιλαμβάνονται Ιρακινές ακτιβίστριες και μέλη Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων. Ως αποτέλεσμα των διαδοχικών πολέμων, τονίζεται στο βιβλίο, ο πληθυσμός του Ιράκ αποτελείται πλέον κατά πλειοψηφία από γυναίκες. Σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις, μάλιστα, η αναλογία γυναικών προς άνδρες είναι 65/35. Μόνο στη Βαγδάτη υπάρχουν 300.000 φτωχές χήρες, που πρέπει να αρκούνται σε δύο ώρες ηλεκτρικού στο σπίτι τους την ημέρα. Ήδη από τον Ιούλιο του 2003, μια έκθεση του Παρατηρητηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων επεσήμαινε πόσο ευάλωτες είναι οι γυναίκες σε σεξουαλική βία, κακοποίηση και απαγωγές.

Η Αλ-Άλι αναφέρει στο βιβλίο της την περίπτωση της Σάρουα Αμπντούλ Ουαχάμπ Αλ Νταρουίς, μιας 36χρονης δημοσιογράφου από τη Μοσούλη που επειδή εργαζόταν στην τηλεόραση δεχόταν συχνά απειλές κατά της ζωής της. Τον περασμένο Μάιο, ένοπλοι σταμάτησαν το ταξί στο οποίο επέβαινε, την έβγαλαν έξω και τη σκότωσαν με μια σφαίρα στο κεφάλι μπροστά στη μητέρα της. Όπως λέει κι ένας άλλος Ιρακινός δημοσιογράφος που ζει στο Λονδίνο, «η κατοχή έριξε και πάλι τις γυναίκες στη θέση όπου βρίσκονταν τη δεκαετία του ΄30». Θεωρεί η Αλ-Άλι δείγμα προόδου την απόφαση να υπάρχει ποσόστωση 25% για τις γυναίκες στο Ιρακινό Κοινοβούλιο; «Ασφαλώς. Αλλά ποιο είναι στην πραγματικότητα αυτό το 25%; Οι αδελφές, οι κόρες και οι γυναίκες των συντηρητικών ηγετών. Δεν έχουν καμιά πολιτική παιδεία, κι όταν καλούνται να ψηφίσουν κοιτάζουν πρώτα τι κάνουν οι άνδρες. Πρέπει όμως να αναγνωρίσω ότι χάρη στο μέτρο αυτό κατάφεραν να μπουν στο Κοινοβούλιο και έξι ώς οκτώ κοσμικές ακτιβίστριες».