[ Δρόμοι ]

Ποιος θυμάται…
… τη Γερμανία; Και ποιος το περίμενε να τη δει ποτέ να ψαρεύει επενδυτές για να δανειστεί στις ίδιες διεθνείς πιάτσες που ψαρεύει κι η Ελλάδα; Ναι, η κρίση που περνάει το σύστημα είναι «χοντρή». Και δεν χαρίζεται ούτε στο γερμανικό μοντέλο, που κάποιοι, κάποτε, το θεωρούσαν υποδειγματικό.

Ο πατέρας…
… του κοινωνικού μοντέλου της Γερμανίας ήταν σίγουρα ο σοσιαλιστής Σρέντερ (όπως έχουν σήμερα τα πράγματα, κανείς άλλος νοήμων πολιτικός δεν θα τολμούσε να διεκδικήσει αυτή την πατρότητα για λογαριασμό του). Ο Σρέντερ περιόρισε τις αυξήσεις των μισθών, αύξησε τις ώρες εργασίας, επιμήκυνε την ηλικία συνταξιοδότησης στα 67 χρόνια, μείωσε τους φόρους των επιχειρήσεων και προκάλεσε τόση λαϊκή δυσαρέσκεια, που οι ψηφοφόροι εγκατέλειψαν τους Σοσιαλδημοκράτες, οι οποίοι κατάντησαν δεύτερο βιολί στην κυβέρνηση της Μέρκελ. Η γερμανική εργοδοσία απαίτησε από τους εργαζομένους τόσες μισθολογικές θυσίες, που σήμερα πια η αγοραστική τους δύναμη έχει καταβυθιστεί. Οι εργοδότες πάντως διατήρησαν τις υπέρογκες απολαβές τους. Τα τελευταία πέντε χρόνια, η μέση αύξηση των μισθών δεν ξεπέρασε το 2,8%, ενώ οι απολαβές των αφεντικών των επιχειρήσεων που μετέχουν στον χρηματιστηριακό δείκτη DΑΧ της Φρανκφούρτης αυξήθηκαν 62%, μολονότι πολλοί από αυτούς ήταν πνιγμένοι στα σκάνδαλα (Ζίμενς, Ντόιτσε Ποστ, Ντόιτσε Τέλεκομ). Τι απέγιναν άραγε εκείνοι οι παλιοί «αγνοί» προτεστάντες καπιταλιστές για τους οποίους έγραφε ο Μαξ Βέμπερ; Δεν γνωρίζουμε, αλλά οι απόγονοί τους σίγουρα θα κάνουν αυτόν τον καιρό σκι στην Κουρσεβέλ.

Το γερμανικό…
… ζήτημα μπαίνει σήμερα ως εξής, σύμφωνα με τον οικονομολόγο Μπερνάρ Μαρίς: Γιατί αυτή η κατ΄ εξοχήν εξωστρεφής, επιθετική και εξαγωγική οικονομία αποδείχτηκε τόσο δυσμενής για τους ίδιους τους εργαζομένους της χώρας; Οι γερμανικές επιχειρήσεις επένδυσαν κυρίως στο εξωτερικό, σε φθηνά εργατικά χέρια. Και τα κέρδη; Τα περισσότερα επενδύθηκαν ξανά στο εξωτερικό. Δεν επέστρεψαν αρκετά για τους πολίτες της χώρας. Έτσι, η ανεργία φτάνει σήμερα στο 9% και οι μισθοί έχουν πέσει στα επίπεδα του 1986. Η γερμανική οικονομία έγινε πιο ανταγωνιστική, αλλά η μισθολογική αναιμία έχει καθηλώσει την αγοραστική δύναμη του 90% των Γερμανών. Ποιος θα ξεκολλήσει τώρα τον περίφημο καπιταλισμό της Ρηνανίας από τα βάθη της κρίσης;

Το μοντέλο…
… της Γερμανίας είχε επιβληθεί σε όλες τις χώρεςμέλη της ευρωζώνης. Στα δέκα χρόνια του ευρώ, τουλάχιστον τρεις χώρες- η Ελλάδα, η Ισπανία και η Ιρλανδία- φέρονται σύμφωνα με την εφημερίδα «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» να ασφυκτιούν από τους επαχθείς όρους που επέβαλε η Γερμανία στις χώρες οι οποίες εντάχθηκαν στο ενιαίο ευρωπαϊκό νόμισμα. Και είναι φυσικό: η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα είχε πάντα για στόχο της τη σταθερότητα των τιμών και των μισθών και όχι την ανάπτυξη και την πλήρη απασχόληση όπως η Αμερικανική Κεντρική Τράπεζα. Όμως, όπως ο Φρανκενστάιν, η Γερμανία τώρα πέφτει κι αυτή με τη σειρά της θύμα του τέρατος που δημιούργησε.