Το μέλλον του βιβλίου είναι ηλεκτρονικό

Το επιστημονικό βιβλίο θα πωλείται μελλοντικά περισσότερο ηλεκτρονικά παρά σε έντυπη έκδοση, λένε ειδικοί. Την ίδια ώρα, στα σκαριά βρίσκεται ελληνικό «μίνι Google»
Πρόσφατη διαφήμιση ανήγγειλε καινούργιο βοήθημα για τους μαθητές. Η έντυπη έκδοση κοστίζει 14 ευρώ, οι μαθητές μπορούν όμως και να το κατεβάσουν από το Ίντερνετ προς 11. Μέσω του δικτυακού τόπου www. livanisatschool. gr οι Εκδόσεις Λιβάνη διαθέτουν ηλεκτρονικά περί τα 120 σχολικά βοηθήματα, σε ψηφιακή μορφή e-na. Στην ίδια ψηφιακή μορφή αρχίζουν και οι Εκδόσεις Ψυχογιός τη διάθεση- παιδικών αλλά και λογοτεχνικών- βιβλίων. Όπως λέει στα «ΝΕΑ» ο Νίκος Ψυχογιός, μερικοί από τους τίτλους που ήδη διατίθενται ή θα διατίθενται σύντομα (και από το site www. psichogios.gr) είναι: «Όταν έκλαψε ο Αϊ-Βασίλης» της Σοφίας Παράσχου (2008), «Σαν να μην πέρασε μια μέρα» του Γιώργου Πολυράκη (2006), «Εγώ, η γυναίκα του Ταλιμπάν» της Δήμητρας Μανθεάκη (2005). «Κάθε ενδιαφερόμενος θα μπορεί να κάνει ένα preview του βιβλίου, δηλαδή να “ξεφυλλίζει” τις πρώτες σελίδες του. Για να το αποκτήσει όλο θα πρέπει να το αγοράσει (στην ίδια τιμή με το hardcopy)», εξηγεί.

Εκμάθηση γλωσσών
Οι Εκδόσεις Πατάκη αρχίζουν σύντομα διανομή υλικού εκμάθησης αγγλικών μέσω Ίντερνετ. Όπως μας εξηγεί ο Βρετανός υπεύθυνος του σχεδίου κ. Μπέικερ, το αμερικανικής προέλευσης υλικό διατίθεται αποκλειστικά σε ηλεκτρονική μορφή μέσω καναδικής εταιρείας αποθήκευσης ψηφιακών δεδομένων. Πληρώνεται με πιστωτική κάρτα και απευθύνεται σε δασκάλους φροντιστηρίων και σχολείων, δίνοντάς τους δικαίωμα εκτύπωσης για τις ανάγκες της τάξης. Ο ίδιος εκδοτικός οίκος συμμετέχει και σε κοινοπραξία με το Πανεπιστήμιο Κρήτης. Σκοπός η δημιουργία on line «φροντιστηρίου» για μαθητές Γυμνασίου- Λυκείου που θα παρέχει, έναντι συνδρομής, υλικό μελέτης αλλά και υποστήριξη καθηγητών.

Τα Ελληνικά Γράμματα ετοιμάζουν νέο ηλεκτρονικό site και μελετούν όλες τις εκδοχές, αλλά γενικότερα όλοι οι μεγάλοι εκδοτικοί οίκοι παρακολουθούν τις εξελίξεις με ανάμεικτα συναισθήματα ανησυχίας και ενδιαφέροντος.

Οι συσκευές
Στις ΗΠΑ το 2006 κυκλοφόρησε η πρώτη συσκευή ανάγνωσης e-book από τη Sony για να ακολουθήσει έναν χρόνο μετά η Αmazon με δική της. Ακόμη είναι κάπως δύσχρη- στες, αλ λά λίγοι αμφιβάλλουν ότι σύντομα αυτές οι συσκευές θα μοιάζουν τόσο με βιβλία, που θα μπορείς να τις πάρεις μαζί σου στην παραλία. Θα έχουν δε στη μνήμη τους ακόμη και 200 βιβλία! Πιθανόν, μάλιστα, να παραγγέλνεις το νέο βιβλίο ενός συγγραφέα, να πληρώνεις με κάρτα και να το λαμβάνεις ψηφιακά σε λίγα λεπτά. Όλα αυτά απαιτούν βέβαια την επικράτηση διεθνώς κάποιας ψηφιακής πλατφόρμας που θα είναι συμβατή με όλα τα συστήματα και τις συσκευές. Γιατί το Κindle, το e-book του ηλεκτρονικού βιβλιοπωλείου Αmazon, δεν «παίζει» στην Ευρώπη.

Θεμελιώδους σημασίας θεωρείται, πάντως, συμφωνία που υπογράφηκε πριν από έναν μήνα στις ΗΠΑ, ανάμεσα στην Google από τη μία και την Ένωση Αμερικανών Εκδοτών και την Αμερικανική Εταιρεία Συγγραφέων από την άλλη. «Μέσα από αυτή τη συμφωνία (περίληψή της υπάρχει στον κόμβο http://www.

osdel.gr), που κατ΄ αρχάς αφορά πρόγραμμα ψηφιοποίησης βιβλιοθηκών, αναγνωρίστηκαν επί της αρχής τα πνευματικά δικαιώματα» εξηγεί στα «ΝΕΑ» ο Άρης Πετρόπουλος, διευθυντής του Οργανισμού Διαχείρισης Έργων του Λόγου (ΟΣΔΕΛ).

«Η Google θα έχει δικαίωμα να ψηφιοποιεί και να διαθέτει τα ελεύθερα δικαιωμάτων κείμενα. Ως προς τα υπόλοιπα, με τη συναίνεση των ενδιαφερομένων, συγγραφέων και εκδοτών, το βιβλίο θα ψηφιοποιείται προς πώληση στο Ίντερνετ, η μηχανή αναζήτησης θα παρακρατά το 37% των εσόδων και το υπόλοιπο ποσό θα πηγαίνει στα πνευματικά δικαιώματα» εξηγεί.

LΙΝΚS

Για ελληνικά e-books:
● http://www.livanisatschool.gr
● http://www.psichogios.gr
● http://www.e-na.com

Οι πρώτες συμφωνίες
Ο ΟΣΔΕΛ, οργανισμός αντίστοιχος της ΑΕΠΙ στη μουσική, δημιούργησε πλατφόρμα υποδοχής ηλεκτρονικών πωλήσεων και ήδη κάνει τις πρώτες συμφωνίες με εκδότες για ηλεκτρονική διακίνηση υλικού – κυρίως βιβλίων που χρησιμοποιούνται σε πανεπιστήμια. «Ένας πανεπιστημιακός φορέας μπορεί, λ.χ., να αναζητήσει ένα βιβλίο στην ηλεκτρονική έκδοση, να επιλέξει 15 σελίδες, να πληρώσει με κάρτα και να τις κατεβάσει ή να τις φωτοτυπήσει» λέει ο Άρης Πετρόπουλος. «Όραμά μας είναι να δημιουργήσουμε ένα ελληνικό Οne stop shop, ένα ελληνικό μίνι Google με άλλα λόγια, που θα συγκεντρώνει την ελληνική Γραμματεία».


«Δεν φοβόμαστε»

«Δεν πιστεύω ότι το βιβλίο θα πληγεί από τις ιντερνετικές εξελίξεις» λέει η Έλενα Πατάκη των ομώνυμων εκδόσεων. «Είναι άλλη η λειτουργία της οθόνης και άλλη του τυπωμένου κειμένου. Το εκπαιδευτικό βιβλίο, λ.χ., απαιτεί σελιδοποίηση που δεν μεταφέρεται εύκολα στην οθόνη. Άλλωστε το ελληνικό κοινό δεν έχει ακόμη αλλάξει συνήθειες. Εμείς κυκλοφορήσαμε ήδη από το 1996 πολύ ποιοτικά εκπαιδευτικά CDRΟΜ, που όμως δεν τράβηξαν το ενδιαφέρον του κοινού», σημειώνει.

«Στην αρχή φοβόμασταν, τώρα αρχίζουμε να συμπαθούμε το e-book, σε λίγο θα μας αρέσει» λέει ο Νίκος Ψυχογιός. «Τελικά δημιουργεί περισσότερες ευκαιρίες παρά προβλήματα. Το τυπωμένο βιβλίο θα διατηρήσει το μεγαλύτερο ποσοστό πωλήσεων. Άλλωστε το κοινό του βιβλίου είναι πιο συντηρητικό από το κοινό της μουσικής. Και το προηγούμενο της μουσικής μάς κάνει όλους προσεκτικότερους», τονίζει.
«Ζούμε μια νέα επανάσταση του Γουτεμβέργιου»

Τόσο ο Οργανισμός Διαχείρισης Έργων του Λόγου όσο και η ελληνική Εταιρεία Συγγραφέων φαίνεται να συμφωνούν σε μια διαπίστωση: ειδικά το τεχνικό και επιστημονικό βιβλίο στο μέλλον θα διακινείται περισσότερο ηλεκτρονικά παρά μέσω της έντυπης έκδοσης.

«Το ποτάμι δεν γυρίζει πίσω» λέει ο συγγραφέας Γιώργος Ξενάριος, γραμματέας της Εταιρείας Συγγραφέων. «Ζούμε μια επανάσταση, έναν νέο Γουτεμβέργιο. Ο χάρτης της δημόσιας διακίνησης του βιβλίου αλλάζει οριστικά και το ζήτημα είναι πώς τα συμμετέχοντα μέρη θα μπορέσουν να αναδιατάξουν τις σχέσεις τους. Εκείνοι που ίσως θα πληγούν περισσότερο είναι οι βιβλιοπώλες, γιατί το αντικείμενό τους θα συρρικνωθεί. Επιστημονικά και τεχνικά βιβλία, αλλά και σχολικά βοηθήματα, στο μέλλον θα διακινούνται περισσότερο μέσω Διαδικτύου. Οι εκδότες ναι μεν θα χάσουν μέρος της δραστηριότητάς τους, ωστόσο θα μειωθεί το κόστος παραγωγής (εκτύπωση, βιβλιοδεσία) και διακίνησης. Ως προς τους συγγραφείς: η σοβαρή λογοτεχνία δεν θα πληγεί γιατί οι μηχανισμοί στο εσωτερικό του λογοτεχνικού συστήματος (λογοτεχνική κριτική στις εφημερίδες, λογοτεχνικά περιοδικά, βραβεία) παραμένουν ως έχουν» καταλήγει.


Τι αλλάζει:

Βιβλιοπώλες, τυπογράφοι, βιβλιοδέτες θα δουν το αντικείμενό τους να συρρικνώνεται.

Επιστημονικά, τεχνικά βιβλία και σχολικά βοηθήματα θα πωλούνται στο μέλλον κυρίως ηλεκτρονικά.

Το τοπίο στη λογοτεχνία δεν θα αλλάξει ριζικά. Θα εκδίδονται περισσότεροι τίτλοι με μεγαλύτερη ταχύτητα. Ο ρόλος του μεταφραστή θα ενισχυθεί.

Η κατοχύρωση των συγγραφικών δικαιωμάτων θα εξαρτηθεί από τις κεντρικές συμφωνίες που θα επιτευχθούν.