[ Δρόμοι ]

Μία απροσδόκητη…
… νίκη του κινήματος της ελληνικής νεολαίας. Όχι στην Ελλάδα, αλλά στο εξωτερικό. Η γαλλική κυβέρνηση υποχρεώθηκε να πάρει πίσω- έστω προσωρινά- την εκπαιδευτική της μεταρρύθμιση. Κι ο Νικολά Σαρκοζί εξομολογήθηκε στους βουλευτές του τους φόβους του για μια κοινωνική έκρηξη παρόμοια με την ελληνική.

Οι μεταρρυθμίσεις…
… στη γαλλική παιδεία συσσωρεύονται χρόνο με τον χρόνο, από τα νηπιαγωγεία μέχρι τα πανεπιστήμια. Και όλες τους ακολουθούν τη λογική της εμπορευματοποίησης, της ιδιωτικοποίησης, της υποβάθμισης της διδασκαλίας. Άλλωστε το σχέδιο είναι γνωστό και κοινό για όλες τις ευρωπαϊκές χώρες, όπως αυτό διατυπώθηκε το 1993 στην πράσινη βίβλο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής: η εκπαίδευση θα παραδοθεί στον ιδιωτικό τομέα που θα διαχειρίζεται τους νέους ως «ανθρώπινους πόρους» ανάλογα με τις ανάγκες της αγοράς. Κι αυτό το σχέδιο εφαρμόστηκε απαράλλαχτα από δεξιές και σοσιαλιστικές κυβερνήσεις. Η γαλλική μεταρρύθμιση προβλέπει τον περιορισμό των ωρών διδασκαλίας. Οι νέοι δεν χρειάζεται να μαθαίνουν πολλά, μόνο όσα είναι απαραίτητα για να ευδοκιμήσουν στην οικονομία της αγοράς. Η λογική είναι μπακαλίστικη: με δυόμισι ώρες λιγότερες που προβλέπει το σχέδιο του υπουργού Παιδείας Νταρκό, θα εξοικονομηθούν 10.000 διδασκαλικές θέσεις. Και οι γνώσεις που θα χαθούν; Τι να τις κάνει ο μαθητής μπροστά στην επιτυχία που του υπόσχεται το νέο σύστημα στην οικονομία της αγοράς;

Ένας άλλος…
… υπουργός Παιδείας όμως, πρώην αυτός, που συμβαίνει να είναι και φιλόσοφος, έχει διαφορετική γνώμη. Πιστεύει πως σήμερα πια έχουμε χάσει το νόημα των λέξεων. «Η επιτυχημένη ζωή δεν έχει το νόημα της κοινωνικής επιτυχίας, αλλά το νόημα που της έδιναν οι αρχαίοι Έλληνες όταν μιλούσαν για τη σοφία», λέει ο Λικ Φερί. «Ο σοφός είναι εκείνος που καταφέρνει να ζει στο παρόν, δηλαδή εκείνος που μπορεί και ξεπερνάει, όπως ο Οδυσσέας, όλους τους φόβους που του προκαλούν τα δυο μεγάλα βαρίδια της ανθρώπινης ύπαρξης: το παρελθόν και το μέλλον. Το παρελθόν μας τραβάει προς τα πίσω με πανίσχυρα συναισθήματα και το μέλλον προς τα εμπρός με πανίσχυρες αυταπάτες». Με την ισορροπία ανάμεσα σε αυτά τα δυο, η αρμονία επιβάλλεται στο χάος. Όταν όμως οι κυβερνώντες μάς υπόσχονται ένα λαμπρό μέλλον, μόνο και μόνο για να αναιρέσουν όλα όσα είχαμε κατακτήσει στο παρελθόν, τότε η επιστροφή σε αυτό γίνεται αναπόφευκτη, έστω κι αν πρέπει να φτάσουμε στη Γαλλική Επανάσταση.

Ο Δαντών…
… έλεγε πριν από διακόσια τόσα χρόνια για τη δημόσια παιδεία: «Πολίτες, ύστερα από την ήττα των εχθρών μας, δεν υπάρχει σπουδαιότερο από το να δώσουμε στις μελλοντικές γενιές μια παιδεία που να είναι αντάξια της ελευθερίας τους. Τα παιδιά του λαού θα μορφωθούν από το περίσσευμα των ανθρώπων που απέκτησαν σκανδαλώδεις περιουσίες. Όταν σπέρνουμε στο απέραντο πεδίο της Δημοκρατίας, δεν πρέπει να λογαριάζουμε το τίμημα αυτής της σποράς. Μετά το ψωμί, η παιδεία είναι η πρώτη ανάγκη του λαού».