[ Πρόσωπα ] Ζωή χωρίς μνήμη

Ο πιο σημαντικός ασθενής στην ιστορία της επιστήμης που μελετά τη λειτουργία του εγκεφάλου, ο Χένρυ Γκούσταβ Μόλαιζον, πέθανε την περασμένη Τρίτη σε ηλικία 82 ετών.

O Χένρυ Μόλαιζον ήταν γνωστός σ΄ όλο τον κόσμο μόνο με τα αγγλικά αρχικά του ονόματός του- Η.Μ.- για να προστατευθεί η ιδιωτική ζωή του. Επί 55 χρόνια, μετά την επέμβαση που έκανε στον εγκέφαλο το 1953 στα 27 του, κάθε φορά που συναντούσε έναν φίλο, έτρωγε ένα γεύμα ή περπατούσε στο δάσος ήταν γι΄ αυτόν η πρώτη φορά. Ήταν ο άνθρωπος χωρίς μνήμη, έγινε αντικείμενο ίσως των περισσοτέρων μελετών στην ιστορία της επιστήμης, οι οποίες συνέβαλαν ουσιαστικά στο να κατανοήσουμε τον εγκέφαλο. Το σενάριο της χολιγουντιανής ταινίας «Μια φορά, πρώτη φορά» με την Ντρου Μπάριμορ ήταν εμπνευσμένο από την περίπτωσή του.

Ο Μόλαιζον γεννήθηκε το 1926 στο Κονέτικατ και στα 9 του χτύπησε στο κεφάλι πέφτοντας από το ποδήλατο. Επί σχεδόν 20 χρόνια, το τραύμα τού προκαλούσε στην αρχή έντονους σπασμούς, ενώ αργότερα τον απείλησε με παράλυση. Την εποχή εκείνη, οι επιστήμονες ελάχιστα γνώριζαν για τις περίπλοκες λειτουργίες του εγκεφάλου και ο Μόλαιζον εξακολουθούσε να ζει μια φυσιολογική ζωή. Όμως έπειτα από μια κρίση, στα 27 του υποβλήθηκε σε επέμβαση, κατά την οποία του αφαιρέθηκαν δύο μικρά κομμάτια από τον ιππόκαμπο του εγκεφάλου. Οι σπασμοί σταμάτησαν, όμως σύντομα ο γιατρός συνειδητοποίησε ότι ο ασθενής του θυμόταν μόνο πρόσωπα και γεγονότα πριν από την επέμβαση. Ο Η.Μ. έγινε μια μοναδική περίπτωση: ήξερε ποιοι είναι ο πατέρας και η μητέρα του, ήξερε για το κραχ του 1929 και για τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ξεχνούσε όμως το πιο κοντινό παρελθόν, ποιον συνάντησε την προηγουμένη και τι έκανε…

Η επέμβαση στον ιππόκαμπο του στέρησε τη δυνατότητα να απομνημονεύει οτιδήποτε, χωρίς όμως να ακυρώσει τις μνήμες από την παιδική ηλικία του. Δεν κατάφερνε να θυμάται κάτι για πάνω από 20 δευτερόλεπτα. Στο υπόλοιπο της ζωής του, δεν ήταν σε θέση να εργασθεί. Όταν πέθαναν οι γονείς του, τον ανέλαβε ένας συγγενής και σε ηλικία 54 χρόνων εισήχθη σ΄ έναν οίκο ευγηρίας. Σύμφωνα με τους «Νιου Γιόρκ Τάιμς», βοηθούσε στα ψώνια, κούρευε το γκαζόν, μάζευε τα πεσμένα φύλλα και ξεκουραζόταν μπροστά στην τηλεόραση. Οι γιατροί του τον επισκέπτονταν κάθε εβδομάδα. Η δρ. Σουζάν Κόρκιν που τον παρακολούθησε στενά επί δεκαετίες ετοιμάζει τώρα ένα βιβλίο με τίτλο «Μια ζωή χωρίς μνήμη». «Θα πίστευε κανείς ότι είναι αδύνατο να έχεις μια σχέση με κάποιον που δεν σε αναγνωρίζει, όμως εγώ είχα», λέει. «Νόμιζε πως με ήξερε από το σχολείο». Η δρ. Κόρκιν κανόνισε, ώστε ο εγκέφαλος του Χένρυ Μόλαιζον να συντηρηθεί ως μοναδικός στην επιστημονική ιστορία, όπως αυτός του Άλμπερτ Αϊνστάιν.