Νέες ταυτότητες, ριζοσπαστικές πολιτικές

Σε ένα δεύτερο επίπεδο, η κριτική Μαρωνίτη μιλάει για τη δυνατότητα λογοτεχνίας και κριτικής να ορίζουν νέες ταυτότητες και ριζοσπαστικές πολιτικές. Στα καλύτερά (και πρωιμότερά) του, εξηγεί, ο αφηγητής του Ιωάννου τριγυρνά στην επαρχιακή πόλη νευρικός κι ανυπεράσπιστος, με μνήμη που επιμένει στην οπτική γωνία «ενός αμήχανου εφήβου που δεν τον προστατεύει η ερωτική ορθοδοξία». Καθώς όμως τα πεζογραφήματα βρίσκουν, συλλογή τη συλλογή, μεγαλύτερο κοινό, ο Ιωάννου κάνει αυτήν την τακτική, συμβιβασμένη μανιέρα. Η καταπιεσμένη ομοφυλοφιλία, από στοιχείο καταστατικό της αφήγησης και κινητήρια δύναμη του ριζοσπαστισμού της, μετατρέπεται σ΄ ένα «είδος υποτονικής αξιοπρέπειας» που «τείνει να πάρει τη μορφή μοντέρνας χρηστομάθειας». Η διάφωνη ανατομία της αδιέξοδης παθολογίας του εαυτού και του κόσμου του, γίνεται λυρική κι ανέξοδη επανάληψη κοινωνικής συνθηκολόγησης.

Αυτός ο παγοποιημένος εαυτός είναι όμως και πολιτικά προβληματικός. Όταν το προσωπικό ηθογραφείται εξωραϊστικά, καταλήγει προσπάθεια επιβίωσης που σιωπά ένοχα. Σε ένα σημείο που δεν έχει προσεχθεί, ο Μαρωνίτης του ΄77 κατηγορεί ευθέως τον Ιωάννου επειδή δεν συμμετείχε σε καμιά κίνηση εναντίον της δικτατορίας- το ευρηματικό δεν είναι η κατηγορία· το ευρηματικό είναι ο τρόπος που δένεται αυτή η κατηγορία με την ιδεολογία που αποπνέει η «επαρχιακή» πεζογραφία του Ιωάννου. Στην παθολογία του επαρχιακού υποβάλλεται πλέον εδώ, η πολιτική παθολογία που επέτρεψε και ανέχθηκε τη δικτατορία.