Γίναμε πάλι «μαύρο πρόβατο»

Σήμα κινδύνου για την ελληνική οικονομία εκπέμπουν κύκλοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επισημαίνοντας ότι η πρωτοφανής αύξηση του επιτοκίου δανεισμού του ελληνικού Δημοσίου τις τελευταίες ημέρες είναι αποτέλεσμα μιας βαθιάς κρίσης αναξιοπιστίας, στην οποία έχει περιπέσει η χώρα στη διεθνή αγορά.

Oι κύκλοι αυτοί επισημαίνουν ότι η περίπτωση της Ελλάδας συζητείται σε επενδυτικούς οίκους και τράπεζες της Ευρώπης, σε διόλου ευχάριστο κλίμα. Ορισμένοι από τους επενδυτές και τους τραπεζίτες θεωρούν ότι η Ελλάδα βρίσκεται στην κόψη του ξυραφιού, όσον αφορά τη δυνατότητά της να εξυπηρετεί τις υποχρεώσεις της λόγω του μεγάλου δημόσιου χρέους της και των ελλειμμάτων της. Μάλιστα, κάποιοι υποστηρίζουν ότι πέραν των φανερών, υπάρχουν και κρυφά ελλείμματα, τα οποία αργά ή γρήγορα θα αποκαλυφθούν, καθιστώντας ακόμη δυσκολότερη την εξυπηρέτηση των υποχρεώσεών της.

Εκτός από το υπέρογκο δημόσιο χρέος και τα κρυφά ελλείμματα, οι επενδυτικοί και τραπεζικοί αυτοί παράγοντες θεωρούν- σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες- ότι το πακέτο διάσωσης των τραπεζών αποτελεί έναν ακόμη δημοσιονομικό κίνδυνο, λόγω του μεγάλου ύψους του. Το ίδιο ισχύει για το πακέτο τόνωσης της ανάπτυξης που ετοιμάζει η κυβέρνηση, στον βαθμό που θα έχει δημοσιονομικό κόστος. Τη δημοσιονομική εικόνα επιδεινώνει εξάλλου η προοπτική σοβαρής υποχώρησης του ρυθμού ανάπτυξης, αφού οδηγεί σε μείωση των εσόδων και μεγαλύτερα ελλείμματα.

Το βαρύ αυτό κλίμα εξηγεί την εικόνα κατάπτωσης που εκπέμπει το τελευταίο διάστημα ο υπουργός Οικονομίας κ. Γ. Αλογοσκούφης και τις επιφυλάξεις του ίδιου και του Πρωθυπουργού να ανακοινώσουν ένα γενναιόδωρο πακέτο, όπως απαιτούν οι περιστάσεις αλλά και η πολιτική σκοπιμότητα για την κυβέρνηση.

Όπως προειδοποιούν οι ίδιοι κύκλοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αν οι προσδοκίες των αγορών για τη δυνατότητα της Ελλάδας να συγκρατήσει τα ελλείμματά της και να περιορίσει το χρέος της επιδεινωθούν, υπάρχει κίνδυνος να αυξήσουν υπέρογκα το κόστος δανεισμού της, το οποίο είναι ήδη υψηλό, οδηγώντας την σε αδιέξοδο ή και να πάψουν να τη χρηματοδοτούν, στη χειρότερη περίπτωση. Οι ίδιοι κύκλοι δεν θεωρούν ότι αυτό είναι πιθανό. «Η Ελλάδα θα πονέσει για να εξυπηρετήσει το δημόσιο χρέος, αλλά δεν είναι πιθανό να μην μπορεί να το κάνει», σημειώνουν. «Όμως οι επενδυτές έχουν αρχίσει και κάνουν άλλες σκέψεις και το κλίμα είναι έντονα αρνητικό». Ας σημειωθεί ότι μια άνοδος των επιτοκίων κατά 2 μονάδες μεταφράζεται στην περίπτωση της Ελλάδας σε αύξηση του κόστους δανεισμού της περίπου κατά 2% του ΑΕΠ, δηλαδή κατά 5 δισ. ευρώ (αφού το χρέος αντιστοιχεί σχεδόν στο 100% του ΑΕΠ).

Η αύξηση του κόστους δανεισμού του ελληνικού Δημοσίου είναι η μεγαλύτερη από οποιαδήποτε άλλη χώρα της ευρωζώνης, ακόμη και από την Ιταλία, την Πορτογαλία και την Ιρλανδία, οι οποίες αντιμετωπίζουν αντίστοιχα προβλήματα. Το επιτόκιο δανεισμού της Ελλάδας ήταν μόλις 0,25% υψηλότερο από το αντίστοιχο της Γερμανίας τον Ιούνιο του 2007, ανέβηκε την περασμένη Παρασκευή στο 1,68%, έχοντας φτάσει και το ρεκόρ του 1,72%.


Μεγαλύτερο από όλη την Ευρώπη το κόστος δανεισμού

ΤΟ ΓΕΓΟΝΟΣ ότι η Ελλάδα βρίσκεται για άλλη μια φορά στο στόχαστρο έγινε φανερό και από δημοσιεύματα του ξένου Τύπου, όπως της βρετανικής οικονομικής εφημερίδας «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς», την περασμένη εβδομάδα, που ανέφερε ότι η Ελλάδα και η Ιταλία θα δυσκολευθούν να εξυπηρετήσουν τις υποχρεώσεις τους και ότι δεν θα μπορέσουν να εφαρμόσουν μια πολιτική για την τόνωση της ανάπτυξης λόγω των δημοσιονομικών τους περιορισμών. Το ίδιο πνεύμα εξέφραζε άλλωστε και ο επίτροπος κ. Χοακίν Αλμούνια την περασμένη εβδομάδα, όταν επισήμαινε ότι η Ελλάδα δεν έχει μεγάλα περιθώρια για αναπτυξιακά προγράμματα, όπως οι άλλοι εταίροι της. Οι πηγές της Ευρωπαϊκής Ένωσης θεωρούν ότι η μεγαλύτερη ελπίδα της χώρας να ξεφύγει από τον κίνδυνο είναι να υποχωρήσει η κρίση διεθνώς και να επικρατήσει μεγαλύτερη αισιοδοξία.