Εγέρθητι!

Το ευρωπαϊκό σχέδιο τόνωσης της ανάπτυξης που ανακοίνωσε ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κ. Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο την περασμένη Τετάρτη είναι στην πραγματικότητα μια λίστα επιθυμιών, χωρίς δεσμευτικό χαρακτήρα.

Το κάθε κράτος μέλος θα μπορεί- εφόσον το σχέδιο υιοθετηθεί από τους υπουργούς Οικονομίας και στη συνέχεια από τους αρχηγούς των κρατών- μελών, στις 11-12 Δεκεμβρίου- να επιλέξει τα μέτρα εκείνα που εξυπηρετούν καλύτερα τις ανάγκες του. Άλλοι θα δαπανήσουν περισσότερα και άλλοι λιγότερα, άλλοι θα επιλέξουν να μειώσουν τους φόρους και άλλοι να αυξήσουν τις δαπάνες.

Ίσως αυτός ο μη δεσμευτικός χαρακτήρας του πακέτου ήταν ο λόγος που οι αγορές δεν έδειξαν ιδιαίτερο ενθουσιασμό με την ανακοίνωσή του. Συγκριτικά, το σχέδιο για την τόνωση της ρευστότητας των τραπεζών, που είχε ανακοινωθεί στις αρχές Οκτωβρίου, είχε προκαλέσει πολύ μεγαλύτερη ευφορία.

Περιορισμένος ρόλος
Για να είμαστε δίκαιοι με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τα περιθώρια που είχε να κάνει κάτι καλύτερο ήταν περιορισμένα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι ΗΠΑ. Δεν διαθέτει κοινή ευρωπαϊκή κυβέρνηση, ούτε καν κοινή οικονομική πολιτική. Ο ρόλος της επομένως περιορίζεται στο να υποδεικνύει μέτρα, που τα κράτη- μέλη θα αποφασίσουν αν και πώς θα εφαρμόσουν. Άλλωστε, στην προκειμένη περίπτωση δεν υπήρχε ομοφωνία. Η Γερμανία επιμένει στη λογική της λιτότητας, ζει ακόμη με τον φόβο του πληθωρισμού, με τον φόβο των μελλοντικών επιπτώσεων ενός σημερινού εκτροχιασμού του προϋπολογισμού. Η Γαλλία θέλει πιο τολμηρές παρεμβάσεις και γυρίζει την πλάτη στο Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Ο επίτροπος Οικονομικών κ. Αλμούνια και ο κ. Μπαρόζο ήταν υποχρεωμένοι να ισορροπήσουν κάπου ανάμεσα.

Έστω και έτσι, το πακέτο έχει την αξία του και αυτή θα είναι μεγάλη αν τα κράτη- μέλη δεσμευτούν να το εφαρμόσουν κινητοποιώντας τους απαιτούμενους πόρους. Το μεγάλο βάρος πέφτει βεβαίως στη Γερμανία, αφού αυτή έχει την ισχυρότερη οικονομία στην Ευρώπη, αλλά και ένα δημοσιονομικό έλλειμμα σχεδόν μηδενικό.

Υπαγορεύει συνταγή
Η Ελλάδα, όπως προειδοποίησε ο κ. Αλμούνια, δεν έχει μεγάλα περιθώρια για διευρυμένα ελλείμματα. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να παρατηρεί την κατάσταση άπραγη, όπως κάνει μέχρι τώρα η κυβέρνηση. Η λίστα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής υπαγορεύει τη συνταγή που πρέπει να ακολουθήσει: στήριξη των ασθενέστερων εισοδημάτων, ενίσχυση των δημοσίων επενδύσεων (μέσω και των νέων διαθέσιμων κοινοτικών κονδυλίων ύψους 450 εκατ. ευρώ), αλλά και διαμόρφωση ενός πειστικού προγράμματος διαρθρωτικών αλλαγών, που θα διασφαλίσει τη μελλοντική αναπτυξιακή διαδικασία και θα περιορίσει τους φόβους ότι η χώρα βουλιάζει στα ελλείμματα.