[ Πρόσωπα ] ΣΙΜΟΝ ΒΕΪΛ Οι μάχες που την έκαναν «Αθάνατη»

Φεμινίστρια και άθεη, επιζήσασα του Άουσβιτς, πρώτη γυναίκα υπουργός και πρόεδρος του πρώτου Ευρωκοινοβουλίου που προέκυψε από άμεσες εκλογές, η Σιμόν Βέιλ εξελέγη ως ένα από τα 40 μέλη της Γαλλικής Ακαδημίας.

«Ελπίζω όλα αυτά να μη μας οδηγήσουν στο Πάνθεον», «γκρίνιαξε» τρυφερά ο Αντουάν Βέιλ, σύντροφός της επί 60 χρόνια και πατέρας των δύο γιων τους, αναφερόμενος στο μνημείο όπου ενταφιάζονται οι «μεγάλοι» της Γαλλίας. «Έχει μόνο μονά κρεβάτια, το βρίσκω φρικτό! Θα προτιμούσα να βρεθούμε δίπλαδίπλα στο κοιμητήριο του Μονπαρνάς!».

Γεννημένη το 1927, η Βέιλ υπήρξε ακόμη η πρώτη γυναίκα γενική γραμματέας του Ανώτατου Δικαστικού Συμβουλίου της Γαλλίας και έγινε πρωτοπόρος της γυναικείας χειραφέτησης πετυχαίνοντας το 1974 την ψήφιση του νόμου περί νομιμοποίησης των αμβλώσεων από μια πολύ απρόθυμη κοινοβουλευτική πλειοψηφία. «Σε κάποια στιγμή, ένας γκωλικός βουλευτής την είπε “σκύλα”», αφηγείται ο Λουσιάν Νεβίρτ, που ήταν εισηγητής του νόμου Βέιλ. «Είδα δάκρυα στα μάτια της. Της είπα: “Μην το βάλετε κάτω, μην τους δώσετε αυτή την ευχαρίστηση”». Δεν το έβαλε κάτω, η πανοπλία κάτω από το Σανέλ ταγέρ της άντεξε. Πρώην πρόεδρος του Ιδρύματος για τη Μνήμη του Ολοκαυτώματος, έχει πει ότι δεν της αρέσει η έκφραση «καθήκον της μνήμης». Για τη Σιμόν Βέιλ, το μόνο «καθήκον» είναι «να διδάξουμε και να μεταδώσουμε». Και όχι με κάθε τρόπο: είχε αγανακτήσει όταν ο Νικολά Σαρκοζύ πρότεινε κάθε μαθητής του Δημοτικού να γίνει «ανάδοχος» ενός παιδιού που πέθανε στο Ολοκαύτωμα. «Είναι αδιανόητο, αφόρητο, δραματικό και κυρίως άδικο. Δεν μπορείς να ζητάς από ένα παιδί να ταυτιστεί μ΄ ένα νεκρό παιδί», είχε τονίσει τότε.

Πέρυσι εξέδωσε την αυτοβιογραφία της («Μια ζωή», Εκδ. Stock). Περιγράφει σ΄ αυτή πώς συνελήφθη στα 16 της, την άνοιξη του 1944, μαζί με τη μητέρα της και την αδελφή της και πώς μεταφέρθηκαν στο Άουσβιτς. Θυμάται «τη δυσωδία από τα καμένα σώματα, τον καπνό που σκοτείνιαζε διαρκώς τον ουρανό, τη λάσπη που υπήρχε παντού…», αλλά κι εκείνη την υπεύθυνη του στρατοπέδου που της είπε πως είναι «πολύ όμορφη» για να πεθάνει και την έσωσε, μαζί με τη μητέρα της και την αδελφή της, χωρίς κανένα αντάλλαγμα. «Όλα συνέβησαν σαν η νιότη μου και η επιθυμία μου για ζωή να με προστάτευσαν», γράφει. Έγινε υπουργός Υγείας του Βαλερί Ζισκάρ ντ΄ Εσταίν και Κοινωνικών Υποθέσεων του Εντουάρ Μπαλαντύρ, πάλεψε για την ενωμένη Ευρώπη. Δεν πιστεύει στον Θεό, αλλά η πίστη της στον άνθρωπο είναι βαθιά. Εξαιρετικά σύγχρονη στην αντίληψή της για την κοινωνία, επέβαλε το «προφυλακτικό του ενός φράγκου» στο πλαίσιο της μάχης κατά του ΑΙDS και πέτυχε τη δημιουργία θέσεων θεραπείας τοξικομανών με μεθαδόνη. «Όλη μου η σταδιοδρομία χαρακτηρίστηκε από τα κοινωνικά ζητήματα», δήλωσε. «Ίσως η Ακαδημία να μου επιτρέψει να αφιερωθώ περισσότερο στις ιδέες».