Ανοχύρωτοι στα επικίνδυνα απόβλητα

Η διαχείριση των επικίνδυνων αποβλήτων αποτελεί πρόκληση τόσο για τις μεγάλες εταιρείες, που τα παράγουν, όσο και για τους φορείς της Πολιτείας και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης που έχουν την ευθύνη για το περιβάλλον.

Πετρελαιοειδή, φάρμακα, χημικά, μπαταρίες είναι μερικά μόνο από τα απόβλητα που θεωρούνται επικίνδυνα. Οι επιπτώσεις τους, δε, είναι μακροχρόνιες. Με τα σημερινά δεδομένα, στη χώρα μας παράγουμε κάθε χρόνο περισσότερα από 5,5 εκατομμύρια τόνους αστικών στερεών απορριμμάτων (απορρίμματα που προέρχονται από κατοικίες και εμπορικές δραστηριότητες). Το ένα εκατομμύριο από αυτά είναι επικίνδυνα απόβλητα. Πού καταλήγουν; Συνήθως σε αυτοσχέδιες, παράνομες χωματερές, σε χαντάκια, σε ρεματιές, στη θάλασσα.

ΚΑΤΑΣΤΡΑΤΗΓΕΙΤΑΙ

η ευρωπαϊκή νομοθεσία που επιβάλλει αυστηρούς όρους στη διαχείριση των χημικών αποβλήτων

Η χώρα μας παραμένει ουραγός, σύμφωνα με τις οικολογικές και περιβαλλοντολογικές οργανώσεις, τόσο στην αξιοποίηση αυτών των αποβλήτων όσο και στη σωστή και σύμφωνη με τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς αποθήκευση και διαχείρισή τους. Και στον συγκεκριμένο τομέα, η ιδιωτική πρωτοβουλία και επιχειρηματικότητα καλύπτει το κενό και την ανεπάρκεια των δημόσίων δομών. Έτσι, οι ιδιωτικές εταιρείες που λειτουργούν, αναλαμβάνουν μεταξύ άλλων τη διάλυση και ανακύκλωση πλοίων, τη συγκέντρωση και ανακύκλωση λιπαντικών ελαίων, μπαταριών, τη συγκέντρωση και διαχείριση μπάζων από οικοδομές, καθώς και την ανακύκλωση ελαστικών αυτοκινήτων.


Ελαστικά αυτοκινήτων

ΚΑΘΕ ΧΡΟΝΟ φθάνουν στο τέλος του κύκλου ζωής τους παγκοσμίως ένα δισεκατομμύριο ελαστικά, τα 250.000.000 στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Στην Ελλάδα κάθε χρόνο εισάγονται 47.000- 50.000 τόνοι ελαστικών, το 57% των οποίων είναι επιβατικά ελαστικά και το 43% είναι ελαστικά φορτηγών. Το 20% κατά βάρος των εισαγόμενων ποσοτήτων ελαστικών έρχονται στη χώρα μας με τα εισαγόμενα αυτοκίνητα.

Τα λάστιχα δεν αποσυντίθενται εύκολα και γι΄ αυτό όταν πετάγονται σε ρεματιές παραμένουν για πολύ μεγάλο διάστημα και γίνονται εστίες κουνουπιών και άλλων εντόμων. Όταν καταλήγουν ανεξέλεγκτα στο περιβάλλον και ιδιαίτερα όταν καίγονται, μπορεί να προκαλέσουν σοβαρά προβλήματα στην ανθρώπινη υγεία, αφού ελευθερώνονται στο περιβάλλον βλαβερές ουσίες, όπως πολυαρωματικοί υδρογονάνθρακες, βενζόλιo και φαινόλες, ουσίες με καρκινογόνες ιδιότητες.


Απόβλητα οικοδομής

ΑΠΟ ΤΙΣ εργασίες κατασκευών παράγονται απόβλητα όπως ξύλο, γυαλί, πλαστικό, χώματα, μπάζα εκσκαφών, πέτρες κ.λπ. Σε 2.500.000 τόνους υπολογίστηκαν στην Αττική τα απόβλητα που παράγονται από οικοδομικές δραστηριότητες και κατεδαφίσεις, σύμφωνα με εκτιμήσεις του ΥΠΕΧΩΔΕ, και στο σύνολο της χώρας σε 5.500.000 τόνους.

Ωστόσο, στην Ελλάδα ανακυκλώνεται μόλις ένα 5% αυτών των αποβλήτων έναντι του μέσου ευρωπαϊκού όρου που ανέρχεται στο 30%.
Μπαταρίες

ΣΕ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ ηλεκτρικών ειδών, σε σούπερ μάρκετ υπάρχουν στήλες όπου συλλέγονται μεταχειρισμένες μπαταρίες. Η ποσότητα των χρησιμοποιημένων φορητών ηλεκτρικών μπαταριών και συσσωρευτών στην Ελλάδα εκτιμάται σε 2.100 τόνους. Σήμερα, οι κάδοι συλλογής ξεπερνούν τους 27.000

πανελλαδικά. Η Ελλάδα βρίσκεται στη δεύτερη θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση μετά τη Γερμανία σε σημεία συλλογής.

Πραγματοποιείται συνεχής διαφημιστική καμπάνια του συστήματος, το οποίο τυγχάνει θετικής ανταπόκρισης από το ευρύ κοινό.


Λιπαντικά ελαίων

ΣΥΜΦΩΝΑ με την ευρωπαϊκή νομοθεσία, οι παραγωγοί και εισαγωγείς των λιπαντικών ελαίων έχουν ευθύνη να οργανώνουν ατομικά συστήματα ή να συμμετέχουν σε συλλογικά συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης. Τα συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης στοχεύουν στην «επιστροφή των αποβλήτων λιπαντικών ελαίων από τον καταναλωτή, προκειμένου να διοχετεύονται προς τις πλέον ενδεδειγμένες εναλλακτικές λύσεις διαχείρισης αποβλήτων και στην επεξεργασία των συλλεγομένων αποβλήτων λιπαντικών ελαίων με τη χρησιμοποίηση καθαρών τεχνολογιών», σύμφωνα με την ισχύουσα ευρωπαϊκή νομοθεσία. Αξίζει να σημειωθεί ότι πανεπιστημιακές έρευνες έχουν δείξει ότι η μακρόχρονη επαφή με εδάφη όπου βρίσκονται πεταμένα ή θαμμένα τέτοια έλαια σε μεγάλες ποσότητες έχει ως αποτέλεσμα την πρόκληση ασθενειών ακόμα και καρκινογενέσεις. Πολλά από τα χημικά συστατικά των ελαίων είναι τοξικά και έχουν «ζωή» ακόμα και σε βάθος πολλών μέτρων κάτω από την επιφάνεια του εδάφους, που φθάνει τα 300 χρόνια.
Διάλυση πλοίων

ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ της ανακύκλωσης των πλοίων έχει προκύψει τα τελευταία χρόνια ως ένα κρίσιμο θέμα που πολλές χώρες πρέπει να αντιμετωπίσουν. Οι ιδιοκτήτες κάθε είδους πλοίων θα πρέπει να εξασφαλίζουν ότι τα πλοία, όταν θα έχουν ολοκληρώσει τον κύκλο ζωής τους, θα πρέπει να οδηγούνται σε κατάλληλα αδειοδοτημένες μονάδες ανακύκλωσης και εκεί να ανακυκλώνονται με τρόπο περιβαλλοντικά ορθό, αλλά και με τρόπο που θα εξασφαλίζει την ασφάλεια και την υγεία των εργαζομένων που προβαίνουν στην εν λόγω εργασία.

«Αν πάει κανείς σε ένα διαλυτήριο πλοίων από αυτά που λειτουργούν στην Ελευσίνα, θα διαπιστώσει ότι δεν πληρούται καμία σχεδόν προϋπόθεση για τη σωστή διαχείριση των αποβλήτων», λένε οι οικολογικές οργανώσεις. Ο Δήμος Ελευσίνας έχει ζητήσει κατ΄ επανάληψη τη λήψη μέτρων, ώστε να απομακρυνθούν αυτές οι εγκαταστάσεις από τη περιοχή του.

Έρευνες έχουν αποδείξει ότι το θάψιμο απλώς αυτών των αποβλήτων σε μεγάλες… τρύπες- όπως συνηθιζόταν τόσα χρόνια- καταστρέφει τον υδροφόρο ορίζοντα, δημιουργεί προϋποθέσεις επιμόλυνσης των γειτονικών θαλασσών, προκαλεί ασθένειες.