ΠΡΟΣΩΠΑ Η θρησκεία ως γραφειοκρατία

«Η θρησκεία είναι ένα εποικοδόμημα του ανθρώπου και της εξουσίας. Συνδυάζεται πάντα με τραύματα, απαγορεύσεις, ιεραρχήσεις. Όχι μόνον είναι επικίνδυνη, αλλά προβάλλει κι ένα εκβιαστικό παραμύθι: ότι δήθεν κάνει τους ανθρώπους να γίνονται καλοί». Αυτό είναι το αξίωμα που υποστηρίζει ο διάσημος Αμερικανός κωμικός Μπιλ Μάχερ στο ντοκιμαντέρ Religulous (μια…

λογοπλαστική συνένωση των αγγλικών λέξεων για τη θρησκεία και το γελοίο), του οποίου είναι συγγραφέας και παραγωγός, ενώ τη σκηνοθεσία εμπιστεύτηκε στον Λάρρυ Τσαρλς, τον σκηνοθέτη του «Μπόρατ» και καλύτερο φίλο του Μάικλ Μουρ.

Ο Μάχερ δηλώνει «κωμικός/δημοσιογράφος» και γεννήθηκε το 1956 στη Νέα Υόρκη, γιος ενός πιστού καθολικού δημοσιογράφου του ΝΒC και μιας Εβραίας. Έγινε αστέρας του τηλεοπτικού δικτύου ΑΒC με τη δημοφιλή σατιρική εκπομπή του «Πολιτικά Απρεπής» (Ρolitically Ιncorrect). Όμως απολύθηκε όταν προκάλεσε εθνικό σκάνδαλο δηλώνοντας πως δειλοί δεν ήταν οι τρομοκράτες που έπεσαν με τα αεροπλάνα στους Δίδυμους Πύργους, αλλά οι Αμερικανοί στρατηγοί που δίνουν από απόσταση ασφαλείας εντολές για καταστροφικά πλήγματα. Σήμερα έχει την εκπομπή «Real Τime with Βill Μaher» στο ΗΒΟ.

Το Religulous σίγουρα δεν πάει για Όσκαρ, όμως παραμένει στο τοπ-10 των εισπράξεων στις ΗΠΑ αρκετές εβδομάδες αφότου άρχισε να προβάλλεται. Οι «Νιου Γιορκ Τάιμς» το χαρακτή ρισαν «το πιο ασεβές και διασκεδαστικό ντοκιμαντέρ σχετικά με την πίστη». Για τους «Λος Άντζελες Τάιμς» είναι επίσης οδυνηρό, γεμάτο βαθιά και επώδυνα ερωτήματα. «Ήθελα ανέκαθεν να γυρίσω ένα ντοκιμαντέρ για την πίστη, καθώς με σημάδεψε το γεγονός ότι ανατράφηκα διαιρεμένος ανάμεσα σε δύο θρησκείες», λέει ο Μάχερ στην ιταλική «Ρεπούμπλικα». «Ήθελα επίσης να είναι διασκεδαστικό και να προκαλέσει συζήτηση για τις συχνά διεφθαρμένες εξουσίες που κρύβονται πίσω από τόσες λατρείες, τα αμφιλεγόμενα είδωλα των οποίων μοιάζουν συχνά με ροκ σταρ, αν δει κανείς την επιρροή τους στα πλήθη». Είχε κάποτε περιγράψει τη θρησκεία ως μια νευρολογική διαταραχή που δικαιολογεί τρέλες και κάνει τους ανθρώπους να σταματούν να σκέφτονται. «Δεν είμαι άθεος», είχε δηλώσει επίσης. «Υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα σ΄ έναν άθεο και κάποιον που δεν πιστεύει στη θρησκεία. Θρησκεία για μένα είναι μια γραφειοκρατία ανάμεσα στον άνθρωπο και τον Θεό, την οποία δεν χρειάζομαι».

Αυτό που διασκέδασε περισσότερο τον Μάχερ στα γυρίσματα που έκανε για το Religulous ήταν οι συναντήσεις του με ιεροκήρυκες τους οποίους ακολουθούν χιλιάδες πιστοί. «Δύο κυρίως κάνουν φανερό πόσο παράλογη είναι η ανάγκη της πίστης», εξηγεί. «Ο δισεκατομμυριούχος ιεροκήρυκας Χοσέ Λουίς ντε Χεσούς Μιράντα που, καλυμμένος με χρυσάφι και πολυτελή ρούχα, διακηρύσσει σε παραληρούντα πλήθη πως είναι ο νέος Ιησούς· και ο πρώην γκέι ακτιβιστής Τζον Ουέσκοτ, που σήμερα είναι παντρεμένος και θέλει να προσηλυτίσει όλους τους γκέι στον χριστιανισμό».