ΔΡΟΜΟΙ

Φτάνει…
… ένα σύνθημα για να οδηγήσει στη νίκη; Ο Ομπάμα τα κατάφερε με το «Ναι, μπορούμε!». Ήταν ένα σύνθημα που γεννήθηκε στα χωράφια της Καλιφόρνιας τη δεκαετία του 1960, όταν οι αγρότες αγωνίζονταν για τα δικαιώματά τους. Ένα πενταετές μποϊκοτάζ που συγκέντρωσε 17 εκατομμύρια Αμερικανούς αγρότες κατέληξε στη δημιουργία του πρώτου αγροτικού συνδικάτου στη χώρα, από τους ισπανόφωνους αμπελουργούς της Καλιφόρνιας.

Ο εμπνευστής…
… αυτού του κινήματος, όπως γράφει η Ελβετή ιστορικός Ζοέλ Κουντς, ήταν ο Σέζαρ Εστράντα Τσάβες, ένας αγρότης μεξικανικής καταγωγής που είχαν διώξει την οικογένειά του από τα χωράφια της στο Μεγάλο Κραχ του 1929. Το 1952 μάζευε βερίκοκα στα περίχωρα του Σαν Χοσέ, όταν συνάντησε έναν συνδικαλιστή που ήταν «οπλισμένος» με το περίφημο βιβλίο του Σολ Αλίνσκι, κοινωνιολόγου από το Σικάγο, με το οποίο οι προοδευτικοί της εποχής οργάνωναν τις φτωχές συνοικίες των αμερικανικών πόλεων. Η μέθοδος Αλίνσκι είχε τρεις αρχές: «1) Κανένα άτομο, καμιά οργάνωση δεν μπορεί να διαπραγματευτεί, αν δεν έχει τη δύναμη να επιβάλει την άποψή της, 2) Όποιος αμφισβητεί τα ειδικά συμφέροντα που κυριαρχούν στην πολιτική δεν πρέπει να βλέπει τον άνθρωπο έτσι όπως είναι, αλλά όπως θα ήθελε να είναι και 3) Η σύγκρουση είναι ένας ουσιαστικός πυρήνας μιας ελεύθερης και ανοιχτής κοινωνίας».

Για τον Τσάβες…
… όλα αυτά ήταν σαν μια αποκάλυψη. «Αν σας ταπεινώνουν οι συνθήκες της εργασίας σας δεν θα νιώσετε ποτέ ελεύθεροι κι ευτυχισμένοι παρά μονάχα αν αφοσιωθείτε στο να τις αλλάξετε», έλεγε ο Τσάβες. «Όμως δεν θα αλλάξετε τίποτα αν αρκείστε σε μια καλή δουλειά, μια καλή ζωή και αποφεύγετε τις θυσίες». Με αυτές τις ιδέες οργάνωσε τους αγρότες το 1962 στην Εθνική Ένωση Εργατών Γης και εργάστηκε γι΄ αυτήν μέχρι τον θάνατό του το 1993. Το «Ναι, μπορούμε!» του Τσάβες, μαζί με τις αρχές του Αλίνσκι, είχαν επηρεάσει ακόμη και τον Ρόμπερτ Κέννεντυ στην προεκλογική εκστρατεία του το 1968. Το σύνθημα έφτασε μέχρι τον νεαρό Ομπάμα, όταν έκανε κοινωνικό έργο στις γειτονιές του Σικάγου το 1985. Αργότερα, όμως, όπως παρατηρεί η Ζοέλ Κουντς, στο «Ναι, μπορούμε!» του Τσάβες, που είχε ένα συγκεκριμένο πολιτικό και οικονομικό περιεχόμενο, ο Ομπάμα προσέδωσε έναν χαρακτήρα μεσσιανικό: Ναι, μπορούμε να κερδίσουμε μερικά δολάρια παραπάνω, να κερδίσουμε μερικά δικαιώματα ακόμη, να φτιάξουμε και άλλα σχολεία, αλλά και Ναι, μπορούμε να συμφιλιώσουμε τους λευκούς με τους μαύρους, να σώσουμε την Αμερική, ακόμη και τον κόσμο.

Σημείωση
Μια κάποια Χίλαρι Ρόνταμ, φοιτήτρια στο Γουέσλι, είχε κάνει τη διπλωματική εργασία της το 1968 με θέμα τον Αλίνσκι και τίτλο «Δεν υπάρχει παρά μόνο ο αγώνας: Ανάλυση του μοντέλου του Αλίνσκι». Βέβαια η νεαρή φοιτήτρια δεν είχε παντρευτεί ακόμη τον Μπιλ Κλίντον. Παράξενες που είναι οι διαδρομές που κάνουν οι ιδέες…